Ciudá metropolitana de Xénova - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Ciudá metropolitana de Xénova.

Ciudá metropolitana de Xénova

De Wikipedia

Ciudá metropolitana de Xénova
Alministración
PaísBandera d'Italia Italia
RexónBandera de Liguria Liguria
ISO 3166-2 IT-GE
Capital Xénova
Cabezaleru/a del gobiernu Marco Doria
Xeografía
Coordenaes 44°N 9°E / 44°N 9°E / 44; 9Coordenaes: 44°N 9°E / 44°N 9°E / 44; 9
Superficie 1839 km²
Llenda con Provincia de Savona, Provincia d'Alessandria, Provincia de Plasencia, Provincia de Parma y Provincia de La Spezia
Altitú media 20 m
Demografía
Población 851 987 hab. (30 xunu 2016)
Densidá 463,29 hab/km²
Más información
Estaya horaria UTC+01:00 y UTC+02:00
cittametropolitana.genova.it
Cambiar los datos en Wikidata

La Ciudá metropolitana de Xénova (n'italianu: Città metropolitana di Genova) ye un ente llocal italianu de la rexón Liguria, nel norte del país. La so capital ye la ciudá de Xénova.

Dende'l 1 de xineru de 2015 reemplazó a la Provincia de Xénova.[1]

Tien una área de 1839,20 km² y una población total de 862.175 hab. (2014).[2] Estremeru al oeste cola Provincia de Savona, al norte col Piamonte (Provincia de Alessandria), y con Emilia-Romagna (Provincia de Plasencia y Provincia de Parma), al este cola Provincia de La Spezia, y al sur col Mar de Liguria.

Ciudaes metropolitanes

La Ciudá metropolitana consta de 67 conceyos:

  • Arenzano
  • Avegno
  • Bargagli
  • Bogliasco
  • Borzonasca
  • Busalla
  • Camogli
  • Campu Ligure
  • Campomorone
  • Carasco
  • Casarza Ligure
  • Casella
  • Castiglione Chiavarese
  • Ceranesi
  • Chiavari
  • Cicagna
  • Cogoleto
  • Cogorno
  • Coreglia Ligure
  • Crocefieschi
  • Davagna
  • Fascia
  • Favale di Malvaro
  • Fontanigorda
  • Xénova (capital)
  • Gorreto
  • Isola del Cantone
  • Lavagna
  • Leivi
  • Lorsica
  • Lumarzo
  • Masone
  • Mele
  • Mezzanego
  • Mignanego
  • Moconesi
  • Moneglia
  • Montebruno
  • Montoggio
  • Ne
  • Neirone
  • Orero
  • Pieve Ligure
  • Portofino
  • Propata
  • Rapallo
  • Recco
  • Rezzoaglio
  • Roncu Scrivia
  • Rondanina
  • Rossiglione
  • Rovegno
  • San Colombano Certenoli
  • Sant'Olcese
  • Santa Margherita Ligure
  • Santu Stefano d'Aveto
  • Savignone
  • Serra Riccò
  • Sestri Levante
  • Sori
  • Tiglieto
  • Torriglia
  • Tribogna
  • Uscio
  • Valbrevenna
  • Vobbia
  • Zoagli

Historia

De la prehistoria al Imperiu Romanu

Numberoses evidencies del Neolíticu a la Edá del Fierro fueron topaes na zona costera nos montes de la provincia. Unu de los afayos más espectaculares foi la Necrópolis atopada en Chiavari, en Tigullio, faciendo suponer a los historiadores d'un asentamientu humanu na zona na yera prehistórica. La población dominante foi sobremanera la de los ligures, que s'estendieron a la franxa del noroeste d'Italia.

En redol al Sieglu II e.C. la ·República Romana empecipió'l sometimientu de los Ligures, nel intentu de crear una lexón romana. La conquista resultó pa los Romanos bien trabayosa, por causa de la fuerte tenacidá y resistencia de la población, y de la división política de los Ligures ente l'aliances ente Cartago y Roma. El 'exércitu romanu ocupó la rexón xenovesa, con esfuerciu notable, creando la hestórica IX Rexón del Imperiu Romanu.

Del Medioevo a la República de Xénova

Mapa del sieglu XVIII el Golfu de Xénova.
Mapa del sieglu XVIII el Golfu de Xénova.

Mientres el Medioevo les ciudaes viéronse apoderaes poles families señoriales de la dómina como los Fieschi, Spinola, Doria y Malaspina les más conocíes. Les comuñes más grandes estremar en capitaníes, entrando na escena política de la República de Xénova.

Les instituciones de la provincia

Palaciu Doria Spinola, sede de la Prefeutura de la Amministración Provincial.
Palaciu Doria Spinola, sede de la Prefeutura de la Amministración Provincial.

La Provincia de Xénova ta constituyida, pol Real Decretu del rei Víctor Manuel II, el 1° de marzu de 1860 cola participación del presidente provincial l'abogáu Antonio Caveri. Nesi añu la Liguria taba estremada endos grandes provincies, una era Xénova y l'otra la Provincia de Puertu Maurizio (comuña que se va xunir aOneglia nel añu 1908 col nome actual d'Imperia). L'área xenovesa foi estremada en cinco divisiones alministratives: l'oeste Albenga, Savona y Xénova, Chiavari y La Spezia al este. La subdivisión va corresponder aproximao a la que tendría na República de Xénova, terminada abruptamente cola intervención de Francia y el Reinu de Cerdeña. El 27 d'abril de 1875 el rei Vittorio Emanuele II, por aciu Real Decretu, oficializó'l nuevu sistema provincial. El sistema foi nuevamente modificáu nel 1933, col advenimiento del Fascismu.

Xeografía

La xeografía de Liguria ta estremada en trés partes: el mar, les sierres y la monte. Tamién la provincia xenovesa ta estremada neses categoríes territoriales, regalando dacuando panorames como cantiles empinaos sobre'l mar o de pequeñes ciudaes so los montes. Xénova, gran ciudá costera y avanzada del monte circundante. Na provincia ta presente ocho comunidá de monte, cuatro parques rexonales y una área marina protexía.(Reserva marina de Portofino). La zona xeográfica ye bien rica en turismu, más allá de la ciudá de Xénova y la so contorna, tán el Golfu Paraísu y el del Tigullio. A pesar de la diversidá qu'hai nel panorama turísticu, gracies a l'acertada publicidá nel ámbitu nacional, son munchos los italianos y tamién estranxeros qu'escueyen los pueblos pintorescos pa esfrutar de les sos vacaciones en Liguria.

Orografía

Montes[editar | editar la fonte]

Montes de más 1000 m na aguada occidental

Nome Altor (m) Allugamientu
Monte Reisa 1.183 m Parque natural rexonal de Beigua
Monte dee Figne 1.172 m Parque rexonal de Capanne de Marcarolo

align=right|1.148 m

Parque natural rexonal de Beigua
Monte Liprando 1.122 m
Bec de Dente 1.107 m Parque natural rexonal de Beigua
Monte Argentea 1.082 m Parque natural rexonal de Beigua
Monte Leco 1.072 m Valle Polcevera
Punta Martin 1.001 m
Monte Antola 1.597 m Parque natural rexonal de Antola
Monte Prelà 1.406 m Torriglia
Monte Buio 1.400 m Parque natural rexonal de Antola
Monte Taccone 1.113 m Valle Polcevera
Monte Candeozzo 1.036 m
Monte Bano 1.035 m Montoggio


Montes de más 1000 m na aguada occidental oriental

Denominazione Altezza (m) Luogo
Monte Maggiorasca 1.799 m Parque natural rexonal de Aveto
Monte Penna 1.735 m Parque natural rexonal de Aveto
Monte Bregaceto 1.711 m Parque natural rexonal de Aveto
Monte Aiona 1.692 m Parque natural rexonal de Aveto

align=right|1.602 m

Parque natural rexonal de Aveto
Groppo Rosso 1.593 m Parque natural rexonal de Aveto
Monte degli Abeti 1.542 m
Monte Oramara 1.522 m
Monte Montarlone 1.500 m


Montes de más 1000 men l'aguada occidental

Denominazione Altezza (m) Luogo

align=right|1.418 m

Monte Zatta 1.404 m Parque natural rexonal de Aveto
Monte Ramaceto 1.345 m Parque natural rexonal de Aveto
Monte Collere 1.288 m
Monte Caucaso 1.245 m
Monte Porcile 1.240 m
Monte Posasso 1.236 m Parque natural rexonal de Aveto
Monte Fascia 1.195 m Parque natural rexonal de Aveto
Monte Pagliaro 1.180 m Parque natural rexonal de Aveto
Monte Chiappozzo 1.126 m Parque natural rexonal de Aveto
Monte Alpe 1.094 m
Monte Agugiaia 1.090 m Parque natural rexonal de Aveto
Monte Zenone 1.053 m
Monte Cucco 1.049 m Parque natural rexonal de Aveto

Pasos

Denominación Altor (m)
Pasu de Faiallo 1.061 m
Pasu de Turchino 532 m
Pasu de Bocchetta 1.072 m
Pasu de Giovi 472 m
Pasu de Bocco 956 m

Hidrografía

Río

El Bisagno.
El Bisagno.
El Boate.
El Boate.

Área de Xénova

  • El Stura: na zona de Rossiglione, Campu Ligure y Masone.
  • El Polcevera: zona oeste de Xénova. La riega escurre polos barrios de Cornigliano y Sampierdarena.
  • El Bisagno: estrema en dos la ciudá de Xénova.
  • El Scrivia: ingresa a la xeografía xenovesa, na comuña de Casella conflúi n'El Brevenna cerca de Montoggio estremar pa desaguar nel Llagu de Val Noci.
  • El Brevenna: conflúi col Scrivia cerca de Casella.

Área de Tigullio - Valle Fontanabuona - Valle de Aveto

  • El Trebbia: naz en Genovesato dende'l monte Prelà y traviesa la Provincia de Piacenza pa desaguar nel Po al oeste de Piacenza.
  • El Lavagna: naz nel Valle Fontanabuona. En Carasco atopa otru ríu (El Sturla, El Penna y El Graveglia) pa desaguar nel mar en travesando les ciudaes de Chiavari y Lavagna.
  • El Aveto: naz nel valle d'onde toma'l nome, el Valle de Aveto.
  • El Sturla.
  • El Penna.

Los dos nacen nel Llagu de Giacopiane na comuña de Borzonasca pa dempués desaguar nel Lavagna.

  • El Graveglia: naz cerca del monte Zatta en Valle Graveglia para dempués desaguar nel Lavagna.

Llagos

Na provincia tán presentes cinco llagos de notable importancia turística, amás son importantes como recursos hídricos pa la ciudá de Xénova.


Nome Zona xeográfica Comuña de
Llagu de Ortiglieto Comunidá Montañaa Valle Stura y Orba Rossiglione
Llagu Lungo Comunidá Monte Abargane Polcevera Campomorone
Llagu de Val Noci Comunidá Monte Abargane Scrivia Montoggio
Llagu del Brugneto Comunidá Monte Abargane Trebbia Propata

Rondanina

Torriglia

Llagu de Giacopiane Comunidá Montañaa Valle Aveto, Graveglia y Sturla

Parque natural rexonal del Aveto

Borzonasca

Mar

Los conceyos de la provincia que tienen mariña son 16 de los 67 totales. Dos d'ellos Arenzano y Cogoleto, na Rivera del Ponente mientres los restantes tán alcontraos na Rivera del Llevante.Xénova estrema de facto los dos riveras ligures. Si les costes del poniente resulten principalmente baxes les del Llevante de Liguria son principalmente altes ya irregulares. Les llocalidaes sobre la mariña supieron nos años desenvolver el so turismu realmente gracies al apurra del mar, tomándose'l cuidu él y del so propiu. Nel 2005 un financiamientu de l'Asesoría del Turismu de la provincia dexó la compra de pequeños barcos pa la llimpieza braniza de les agües del Golfu del Tigullio. Nel periodu serondiegu y d'iviernu les fuertes nubes de mar afaren cada añu les costes, pero rápido son reconstituyíes polos conceyos mientres la primavera.

Clima

El clima ye'l típicu del mar Mediterraneu, como nel restu de la rexón y la nidia temperatura medio ye un fuerte reclamu turísticu. Mientres la estación ivernizu la temperatura, nel centru sobre la mariña, ta en redol a los 7°-8° graos de media. Raramente la nieve baxa sobre les ciudaes costeres, más probable ye nes ciudaes del interior como en Santu Stefano de Aveto meta iverniza de los esquiadores ligures. Nel periodu branizu poques vegaes supera los 35° graos, pero la presencia d'una fuerte mugor contribúi a crear un clima bien húmedu que se siente nel cuerpu más graos que los que realmente hai. Sicasí la rexón ye destín vacacional, escoyéndose la provincia y la so rivera pa "abrigase" mientres l'iviernu y enfrescase mientres el branu.

Tresportes

Rede ferroviaria

La stación ferroviaria de Xénova Brignole.
La stación ferroviaria de Xénova Brignole.
la Metropolitana de Xénova
la Metropolitana de Xénova

Les llinies que traviesen la provincia:

-y stazioni capolinea delle tratte:

  • Xénova Voltri
  • Xénova Porta Principe
  • Xénova Brignole
  • Xénova Nervi
  • Recco
  • Sestri Levante

Tamién esiste una llinia ferroviaria local, la Xénova-Casella.

En Xénova ta presente la Metropolitana de Xénova.

Arte y Monumentos

Museos

Museos
Arenzano Muséu de la teunoloxía pal mediu ambiente (Muvita)
Camogli Muséu Marín "Gio Bon Ferrari"
Muséu Arqueolóxicu
Campu Ligure Muséu de Filigrana
Campomorone Muséu de Marionetes
Muséu de Paleontoloxía y Mineraloxía
Casarza Ligure Muséu "Parma Gemma"
Chiavari Muséu "Lorenzo Garaventa" de la Sociedá Económica de Chiavari
Muséu Archeologico per la Prehistoria y Protostoria del Tigullio
Muséu Diocesanu d'Arte Sacra
Muséu Históricu del Risorgimento de la Sociedá Económica de Chiavari
Muséu de Física y Meteo-sismoloxía "G. Sanguineti - G. Leonardini" del Seminariu Vescovile di Chiavari
Cívica Galleria di Palazzo Rocca
Quadreria della Società Economica di Chiavari
Cicagna Muséu dell'Ardesia
Muséu Storico Archeologico
Favale di Malvaro Muséu dell'Emigrante "Casa Giannini"
Masone Muséu Cívicu "A. Tubino"
Montebruno Muséu del Sacru dell'Alta Val Trebbia
Muséu di Cultura Contadina dell'Alta Val Trebbia
Rapallo Muséu del merletto
Muséu "Attilio y Cleofe Gaffoglio"
Muséu della Civiltà contadina "G. Pendola"
San Colombano Certenoli Muséu Marinaro "Tommasino-Andreatta"
Rondanina Muséu della Flora y della Fauna
Santa Margherita Ligure Muséu "Vittorio G. Rossi"
Savignone Muséu degli Alpini
Muséu Archeologico Alta Valle Scrivia
Sestri Levante Galleria "M. Rizzi"
Valbrevenna Muséu Etnologico Alta Valle Scrivia

Arquiteutura relixosa

Iglesias, santuarios y oratorios
Bogliasco ilesia parroquial de la Natività di Maria Santissima
ilesia de la Ascensione di Nostro Signore Gesù Cristo
iglesia de San Bernardo
Camogli ilesia de Santa María
Abadía dei San Fructuoso
Cogoleto ilesia di Cogoleto
Cogorno Basílica de Fieschi
Oratoriu de Fieschi
Chiavari ilesia de San Giovanni Battista
Lavagna Ilesia de Santu Stefano
Moneglia Oratoriu dei Disciplinanti
Pieve Ligure Chiesa di San Michele Arcangelo
Chiesa di Santa Croce
Oratoriu di Sant'Antonio Ablaya
Portofino Chiesa di San Martino
Chiesa di San Giorgio
Rapallo Basilica dei Santi Gervasio y Protasio
Santuariu Nostra Signora di Montallegro
Chiesa di San Francesco
Chiesa di San Michele Arcangelo (San Michele di Pagana)
Chiesa di San Pietro y San Paolo
Chiesa di Sant'Anna
Chiesa di Santa Maria Assunta
Monastero di Valle Christi
Oratoriu dei Bianchi
Ex Conventu delle Clarisse
Recco Chiesa di Santa Maria di Megli
Chiesa di San Martino en Polanesi
Sestri Levante Chiesa di Santa Maria di Nazareth
Sori Chiesa parrocchiale di Sant'Apollinare
Chiesa parrocchiale di Santa Margherita d'Antiochia
Torriglia Chiesa di Torriglia
Chiesa di Pentema
Zoagli Chiesa parrocchiale di San Martino

Castiellos

Castiellos
Chiavari Castillo Doria
Moneglia Castillo Villafranca
Castillo Monleone
Pieve Ligure Castillo Cirla
Portofino Castillo Brown
Rapallo Castillo sobre'l mar
Santa Margherita Ligure Castello Cinquecentesco

Ver tamién

  • Conceyos de la provincia de Xénova

Referencies

Enllaces esternos


{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Ciudá metropolitana de Xénova
Listen to this article