Zeŭso

Zeŭso (ankaŭ Zeŭs^[1]) – helene (greke Ζεύς), latine Zeus – estis la ĉefa dio de la greka mitologio.

Ĉi tiu artikolo temas pri greka mitologio. Por informoj pri specio de fiŝo, vidu la artikolon Zeŭso (fiŝo).

Zeŭso
Originala nomo	Ζεύς
Sekso	vira
Sidejo	Olympus
Eble sama	Jupitero, Peruno, Idaioso, Amon-Reo, Baalo, Toro, Ahura Mazda
Familio
Patro	Krono
Patrino	Rea
Edzo/Edzino	Metida
Infanoj	Areso, Afrodito, Apolono, Hefesto, Artemiso, Hermeso, Persefono, Dionizo, Helena de Trojo, Horoj, Arkesio, Talio, Polimnio, Erato, Terpsiĥoro, Eŭterpo, Uranio, Melpomeno, Kaliopo, Klio, Minoo, Hesperidinoj, Aoide, Eako, Melete, Argus, Mneme, Thelxinoë, Dardano, Ilitio, Hebo, Adrasteia, Polideŭko, Ate, Locrus, Heraklo, Perseo, Lakedemono, Aegipan, Myrmidon, Maneso, Acragas, Tantalo, Amfiono, Angelos, Zeto, Ejreno, Diko, Eŭfrozino, Eŭnomio, Thalia, Aglajo, Enio, Pasitoo, Acheilus, Piritoo, Opus, Arkaso, Britomartis, Atymnius, Solymus, Mnemozino, Titio, Jasiono, Corinthos, Emathion, Sarpedon, Radamanto, Cytus, Colaxes, Cres, Epafo, Ceroessa, Orchomenus, Libyan Sibyl, Sarpedon, Arche, Pelasgus, Meliteus, Latinus, Graecus, Zagreus, Aethlius, Ersa, Pandia, Palici, Astraia, Carpo, Thallo, Arctus, Atropos, Clotho, Lachesis, Magno, Makedon, Taenarus, Crinacus, Tikeo, Endimiono, Harmonia, Alagonia, Melinoe, Achaeus, Balius, Xanthus, Heleno, Carius, Aletheia, Kairo, Litaio, Mirtilo, Skamandro, Hekato, Asopo, Auxo, Megaros, Pajno, Nemea, Gracioj, Themides, Iardanus, Dysis, Geraestus, Olenus, Ogygias, Aegle, Aetae, Arcesilaus, Bithynus, Bura, Calligeneia, Car, Carnus, Targitaus, Chrysus, Koribantoj, Corythus, Cronius, Cyrnus, Damocrateia, Dodon, Dodone, Eetion, Ellops, Eriso, Ethalion, Eubuleus, Gargarus, Kastoro kaj Polukso, Atena, Acme, Spartaeus, Basileia, Opus II, Hydarnis, Thebe, Aegesthius
Amkunuloj	Egino, Leto, Leda, Ega, Alkmeno, Anaxithea, Antiopa de Tebo, Asterope, Cabye, Kalisto, Carme, Cassiopeia, Chaldene, Klimena, Danao, Demetra, Dia, Diona, Elara, Electra, Eŭropa, Eurymedusa, Eŭrinomo, Geo, Himalia, Hora, Io, Iodame, Isonoe, Laodamia, Maera, Maja, Mnemozino, Niobe, Nysa, Othreis, Pandora, Persefono, Pluto, Plouto, Protogeneia, Seleno, Semela, Tajgeto, Thalia, Thrace, Thyia, Afrodito, Calyce, Lamia, Podarge, Pirro, Kaliopo, Doris, Eĥidno, Eoso, Eurydome, Aetna, Helice, unnamed daughter of Borysthenes, Contumelia, Coryphe, Crete, Cyrno, Eurynome, Nemezo, Lamio, Phthia, Plataea, Phoenissa
v • d • r

Mitologio

Li estis filo de la titana dio Krono (aŭ Kronos). Li mortigis sian kruelan patron en la grava milito, Titanomakio. Poste, li batalis kontraŭ siaj fratoj Posejdono kaj Hadeso por esti la suverena reganto de Olimpo. Zeŭso estas la estro de la ĉielo kaj la pluvo. Lia armilo estas la fulmofrapo. Li estis la malfidela edzo de la diino Hera.

Zeŭso korespondas al dio Jupitero en la romia mitologio. Li estas la ĉefa greka dio.

Laŭ Francisko Azorín Zeŭso estas Ĉefdio de la greka Olimpo, filo de Kronoso k. Rea, frato de Posejdo, Hadeso, Hestia, Demetra k. Hera. Ikonografie estis reprezentata per nobla homa figuro kun sceptro k. apuda aglo.^[2] Li indikas etimologion el la kelta Teut, de tie la greka Theos, Djeos, kaj de tie la latina Deus.^[3]

Partneroj kaj idaro

Diinoj		Mortemulinoj, nimfoj kaj aliaj		Nekonata patrino	Viraj amantoj
Aikso Egipano[4] Demetro Persefono Zagreo Diono aŭ Talaso Afrodito Eriso Limo Geo Maneso Oriono† Hero Areso Hebo Hefesto Ilitio Leto Apolono Artemiso Majo Hermeso Metiso Ateno	Mnemozino La Muzoj (la tri originalaj): : Edeo, Meleteo kaj Mnemeo La Muzoj (la naŭ definitivaj): : Kaliopo, Klio, Erato, Eŭterpo, Melpomeno, Polimnio, Talio, Terpsiĥoro kaj Uranio Persefono Zagreo Jako Seleno Erso La Leono de Nemeo Pandio Temiso Horoj (unua generacio): : Aŭkso, Karpo kaj Talo Horoj (dua generacio): : Diko, Ejreno kaj Eŭnomio Horoj (tria generacio): : Eporio, Feruso kaj Ortosio Mojroj:†† : Atropo, Kloto kaj Lakeso	Alkmeno Heraklo Anaksiteo Oleno Antiopo Anfiono Zeto Britomarto Danao Perseo Egino Eako Elaro Ticio Elektro Dardano Harmonio Jasiono Eŭropo Minoo Radamanto Sarpedono Eŭrinomo La Karisoj: : Aglajo, Eŭfrozino y Talio Himalio Cito Kronio Sparteo Io Ceroeso Epafo	Jodamo Tebo Kalisto Arkado Karmo Lamio Herofilo, la Libia Sibilo Laodamio Sarpedono Ledo Kastoro Heleno el Trojo Polideŭko (Polukso) Mero Lokro Niobo Argo Pelasgo Olimpio Aleksandro la Granda Otreiso Meliteo Pluto Tantalo Piro Heleno Semelo Dionizo Tajgeto Lakedemono Talio La Palikoj	Ato Litaio Tikeo	Ganimedo
† Oni kutime priskribas Orionon kiel aŭtoĥtono, tio estas «naskita el la tero», kaj li disvolviĝis subtere, sed Geo neniel rekte rilatis al lia nasko. Kromaj versioj mencias ke liaj gepatroj estis Posejdono kaj Eŭrjalo. †† La diversaj grekaj fontoj asertas ke ili estis filinoj de Zeŭso kaj de la titanino Temiso, aŭ de originaj estaĵoj kiel Nikso, Ĥaoso aŭ Ananko.

Gravo

• Templo de Olimpia Zeŭso (Ateno)