بالاترین سوالات
زمانبندی
چت
دیدگاه
منطقههای ایتالیا
از ویکیپدیا، دانشنامه آزاد
Remove ads
منطقهها (ایتالیایی: regioni؛ مفرد regione) نخستین سطح تقسیمات کشوری در جمهوری ایتالیا هستند و دومین سطح اداری آن در طبقهبندی واحدهای سرزمینی برای آمار بهشمار میآیند.[۱] بیست منطقه وجود دارد که پنج منطقه از آنها منطقههای خودگردان با وضعیت ویژه هستند. بر پایهٔ قانون اساسی ایتالیا، هر منطقه یک واحد خودگردان با اختیارات مشخص است. بهجز واله دائوستا (از سال ۱۹۴۵)، هر منطقه به چند استان تقسیم میشود.
Remove ads
تاریخچه
خلاصه
دیدگاه
در دوران پادشاهی ایتالیا، منطقهها صرفاً نواحی آماری دولت مرکزی بودند. در دوران جمهوری، بر پایهٔ قانون اساسی ایتالیا در سال ۱۹۴۸، به آنها میزانی از خودگردانی سیاسی اعطا شد. فهرست اولیه شامل منطقهٔ سالنتو بود (که در نهایت در پولیا ادغام شد)؛ «فریولی» و «ونتسیا جولیا» دو منطقهٔ جداگانه بودند و باسیلیکاتا با نام «لوکانیا» شناخته میشد. آبروتسو و مولیزه در پیشنویس نخست بهعنوان دو منطقهٔ جداگانه معرفی شده بودند، اما در قانون اساسی نهایی سال ۱۹۴۸ در هم ادغام شده و بهصورت «آبروتسی و مولیزه» درآمدند و سپس در سال ۱۹۶۳ از یکدیگر جدا شدند.
اجرای خودگردانی منطقهای تا نخستین انتخابات منطقهای سال ۱۹۷۰ به تعویق افتاد. حزب حاکم دموکراسی مسیحی نمیخواست حزب کمونیست، که در برخی منطقهها ریشهٔ تاریخی داشت (نظیر «کمربند سرخ» امیلیا-رومانیا، توسکانی، اومبریا و مارکه)، به قدرت برسد.
منطقهها پس از اصلاح قانون اساسی در سال ۲۰۰۱، که توسط دولت میانهٔ چپ انجام شد و در همهپرسی عمومی تأیید گردید، سطح قابلتوجهی از خودگردانی بهدست آوردند که شامل اختیارات باقیماندهٔ سیاستگذاری میشد. در سال ۲۰۰۵، حزب منطقهگرای لگا نورد و دولت راست میانه به رهبری سیلویو برلوسکونی اصلاح فدرالیستی تازهای پیشنهاد دادند که در صورت تصویب، قدرت منطقهها را بهطور چشمگیری افزایش میداد.[۲]
این پیشنهادها که بهویژه با Lega Nord پیوند خورده بودند و از سوی برخی بهمنزلهٔ گامی بهسوی یک دولت فدرال تلقی میشدند، در همهپرسی قانون اساسی ایتالیا (۲۰۰۶) با ۶۱٫۷٪ رأی «نه» در برابر ۳۸٫۳٪ رأی «آری» رد شدند.[۲] نتایج بسته به منطقه متفاوت بود؛ از ۵۵٫۳٪ رأی موافق در ونتو تا ۸۲٪ رأی مخالف در کالابریا.[۲]
Remove ads
کنترل سیاسی
تعداد منطقههایی که از سال ۱۹۹۵ توسط هر ائتلاف اداره شدهاند:
چپ میانه
دیگران
منطقهها
Remove ads
کلانمنطقهها
کلانمنطقهها اولین سطح کد جغرافیایی در اتحادیهٔ اروپا هستند.(it)[۶]
Remove ads
وضعیت
هر منطقه دارای «اساسنامه»ای است که در حکم قانون اساسی منطقه عمل میکند و شکل حکومت، اصول بنیادین سازمان و نحوهٔ عملکرد منطقه را طبق آنچه در قانون اساسی ایتالیا (مادهٔ ۱۲۳) آمده، تعیین میکند. اگرچه همهٔ منطقهها بهجز توسکانی در نخستین ماده از اساسنامههای خود بهگونههای گوناگون خود را «منطقهٔ خودگردان» تعریف میکنند،[۷] پانزده منطقه دارای اساسنامههای عادی و پنج منطقه دارای اساسنامههای ویژه هستند که خودگردانی گستردهتری به آنها اعطا میکند.
منطقهها با اساسنامهٔ عادی
این منطقهها، که اساسنامههایشان توسط شوراهای منطقهای خودشان تصویب میشود، در سال ۱۹۷۰ ایجاد شدند، هرچند قانون اساسی ایتالیا به سال ۱۹۴۸ بازمیگردد. از زمان اصلاح قانون اساسی در سال ۲۰۰۱، این منطقهها دارای اختیارات قانونگذاری باقیمانده هستند: «منطقهها در همهٔ اموری که بهصراحت در صلاحیت قوانین دولت قرار نگرفتهاند، دارای قدرت قانونگذاری انحصاری هستند» (مادهٔ ۱۱۷).[۸] با این حال، خودگردانی مالی آنها نسبتاً محدود است: تنها ۲۰٪ از مالیاتهای اخذشده را در اختیار دارند که بیشتر برای تأمین هزینههای نظام سلامت منطقهمحور استفاده میشود.[۹]
منطقههای خودگردان با اساسنامهٔ ویژه
مادهٔ ۱۱۶ قانون اساسی ایتالیا حاکمیت محلی را به پنج منطقه اعطا میکند: واله دائوستا، فریولی ونتسیا جولیا، ساردینیا، سیسیل و ترنتینو آلتو آدیجه. این ماده به آنها قدرتهایی قانونگذاری، اداری و مالی تا حدود متفاوت، بسته به اساسنامهٔ خاص هر منطقه، میبخشد. این منطقهها برای در نظر گرفتن تفاوتهای فرهنگی و حفاظت از اقلیتهای زبانی خودگردان شدند. افزون بر این، دولت میخواست از جدایی احتمالی آنها یا جدا شدنشان از ایتالیا پس از شکست کشور در جنگ جهانی دوم جلوگیری کند.[۱۰]
Remove ads
نهادها
هر منطقه دارای یک پارلمان انتخابی است که در بیشتر منطقهها کنسیلیو رِجیوناله (شورای منطقهای) و در سیسیل آسِمبِله رِجیوناله (مجمع منطقهای) نامیده میشود. همچنین هر منطقه دارای دولتی به نام جونتا رِجیوناله (کمیتهٔ منطقهای) است که ریاست آن بر عهدهٔ فرمانداری با عنوان پرِزیدِنته دِلا جونتا رِجیوناله (رئیس کمیتهٔ منطقهای) یا پرِزیدِنته دِلا رِجیونه (رئیس منطقه) است. رئیس منطقه مستقیماً توسط شهروندان هر منطقه انتخاب میشود، بهجز در منطقههای واله دائوستا و ترنتینو-آلتو آدیجه/تیرول جنوبی که در آنها رئیس توسط شورای منطقهای برگزیده میشود.
بر اساس قانون انتخاباتی سال ۱۹۹۵، ائتلاف پیروز اکثریت مطلق کرسیهای شورا را بهدست میآورد. رئیس منطقه ریاست جونتا را بر عهده دارد و اعضای آن را که آسِسوری (assessori) نامیده میشوند، منصوب یا عزل میکند. در صورتی که رئیس منتخب مستقیماً استعفا دهد، فوراً انتخابات جدید برگزار میشود.
در منطقهٔ ترنتینو-آلتو آدیجه/تیرول جنوبی، شورای منطقهای از نشست مشترک دو شورای استانی ترنتینو و تیرول جنوبی تشکیل میشود. رئیس منطقه یکی از دو کمیسر استانی است.
Remove ads
نمایندگی در سنا
مادهٔ ۵۷ قانون اساسی ایتالیا در ابتدا مقرر میکرد که سنا جمهوری بر پایهٔ منطقهای و توسط شهروندان ایتالیایی ۲۵ ساله یا بالاتر انتخاب شود (بر خلاف مجلس نمایندگان، که بر پایهٔ ملی و توسط همهٔ شهروندان ۱۸ ساله یا بالاتر انتخاب میشود). هیچ منطقهای نمیتوانست کمتر از ۷ سناتور داشته باشد، بهجز دو منطقهٔ کوچکتر: واله دائوستا (۱ سناتور) و مولیزه (۲ سناتور). از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۰، ۶ نفر از ۳۱۵ سناتور (و ۱۲ نفر از ۶۳۰ نماینده) توسط ایتالیاییهای مقیم خارج انتخاب میشدند.
با تصویب دو اصلاحیهٔ قانون اساسی در سالهای ۲۰۲۰ (از طریق همهپرسی قانون اساسی ایتالیا) و ۲۰۲۱، تغییراتی اعمال شد. سنا همچنان بر پایهٔ منطقهای انتخاب میشود، اما تعداد سناتورها از ۳۱۵ به ۲۰۰ کاهش یافت. از این پس، آنها توسط همهٔ شهروندان ۱۸ ساله یا بالاتر انتخاب میشوند، درست مانند نمایندگان (که شمارشان از ۶۳۰ به ۴۰۰ نفر کاهش یافته است). ایتالیاییهای مقیم خارج اکنون ۴ سناتور (و ۸ نماینده) را انتخاب میکنند.
۱۹۶ سناتور باقیمانده میان منطقهها بهصورت نسبی و بر اساس جمعیت تخصیص مییابند. بر اساس نسخهٔ اصلاحشدهٔ مادهٔ ۵۷ قانون اساسی، هیچ منطقهای نمیتواند کمتر از ۳ سناتور داشته باشد، بهجز واله دائوستا و مولیزه که بهترتیب ۱ و ۲ سناتور خود را حفظ کردهاند.
Remove ads
اقتصاد منطقهها و کلانمنطقهها
Remove ads
جستارهای وابسته
منابع
پیوند به بیرون
Wikiwand - on
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Remove ads