نمونه (آمار)

نمونه در آمار به تعدادی از اجزا انتخاب شده با روش تصادفی از یک جامعه آماری گفته می‌شود که با بررسی مشخصات در نمونه فرضیات آماری در جامعه مرجع قابل تحقیق می‌باشند. اگر بخواهیم موضوعی خاص را در مورد جامعه‌ای بررسی کنیم، می‌توانیم تک تک اعضای آن مجموعه را مورد بررسی قرار دهیم. اما در راهی ساده‌تر می‌توانیم موضوع را در مورد تعداد محدودی از جامعه آماری (که به تصادف، با دقت و مطالعه لازم انتخاب می‌شوند و تعدادشان به فراخور اندازه جامعه آماری تغییر می‌کند) بررسی کرده و نتیجه را به آن جامعه نسبت دهیم. در اینصورت مشکلاتی مانند در دسترس نبودن تمام اعضای جامعه، وقت‌گیر بودن، هزینه بالا و از بین رفتن جامعه در برخی مطالعات، مرتفع می‌گردند.

نمونه‌گیری

عبارت است از فرایند انتخاب نمونه ای از یک جامعه به منظور تعمیم اطلاعات به آن جامعه. نمونه‌گیری یکی از مهم‌ترین ارکان علم آمار است. یک نمونه باید طوری انتخاب شود که تنوع و به اندازه کافی بزرگ باشد تا نتایج حاصل قابل اعتماد باشند. تعداد عضوهای انتخابی نمونه، باید متناسب با تعداد کل عضوهای جامعه باشد.

روش‌های نمونه‌گیری

۱: نمونه‌گیری تصادفی ساده روشی از نمونه‌گیری است که در آن همهٔ واحدهای آماری برای انتخاب شدن به عنوان نمونه احتمال یکسان دارند و از قبل نمی‌توان پیش‌بینی کرد که کدام عضو انتخاب می‌شود و برای انتخاب آن‌ها قاعده و قانون خاصی استفاده نمی‌شود. مشکل این روش در جامعه‌هایی با تعداد اعضای بالاست زیرا دسترسی به فهرستی از جامعه دشوار و هزینه بر است.

عنوان روش‌های نمونه‌گیری تصادفی ساده

نمونه‌گیری تصادفی ساده با جایگشت یعنی واحد آماری را بعد از پس از انتخاب و یادداشت ویژگی‌های آن دوباره به جامعه بازگردانیم.

نمونه‌گیری تصادفی ساده بدون جایگشت یعنی واحد آماری را بعد از پس از انتخاب و یادداشت ویژگی‌های آن دوباره به جامعه بازنگردانیم.

۲:نمونه‌گیری خوشه ای یعنی در آن واحدهای آماری اولیه در جامعه، گروه‌ها یا خوشه‌ها باشند. سپس همهٔ واحدهای آماری خوشه‌های انتخاب شده را به عنوان نمونه در نظر می‌گیریم. اگر بودجه یا زمان لازم را نداشتیم این روش مقرون به صرفه است.

۳:نمونه‌گیری طبقه ای یعنی در آن واحدهای آماری را بر اساس ویژگی مشترک طبقه‌بندی کنیم. این کار با افزایش هزینه و زمان همراه است اما دقت را افزایش می‌دهد.

۴:نمونه‌گیری سامانمند نوعی نمونه‌گیری طبقه ای است که در آن اندازهٔ طبقه‌ها با هم برابر اند و فقط از طبقهٔ اول یک واحد آماری انتخاب می‌شود و با همان رویه بقیه انتخاب می‌شوند. مثل برنامهٔ نود

نمونه‌گیری اریب

اگر روش نمونه‌گیری از نمونه‌گیری ایده‌آل فاصله بگیرد و به سمت خاصی انحراف پیدا کند روش نمونه‌گیری اریب است.