Ժան Ֆրանսուա Շամպոլյոն - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Ժան Ֆրանսուա Շամպոլյոն.

Ժան Ֆրանսուա Շամպոլյոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շամպոլյոն
Ժան Ֆրանսուա Շամպոլյոն
ֆր.՝ Jean-François Champollion
Ծնվել էդեկտեմբերի 23, 1790(1790-12-23)[1][2][3][…]
Ֆիլաժ, Ֆրանսիայի թագավորություն[3][4]
Մահացել էմարտի 4, 1832(1832-03-04)[1][2][3][…] (41 տարեկան)
Փարիզ, Հուլիսյան միապետություն[5][6][7][…]
բնական մահով
ԳերեզմանՊեր Լաշեզ
Քաղաքացիություն
 Ֆրանսիայի թագավորություն[8]
,
 Առաջին ֆրանսիական կայսրություն
և
 Ֆրանսիա
Ազգությունֆրանսիացիներ
Մասնագիտությունեգիպտագետ
Հաստատություն(ներ)Կոլեժ դե Ֆրանս[9] և Գրենոբլի համալսարան
Գործունեության ոլորտեգիպտական հիերոգլիֆներ, պատմություն[10], լեզվաբանություն և Եգիպտագիտություն
ԱնդամակցությունԱսիական ընկերություն, Արձանագրությունների և բելետրիստիկայի ակադեմիա[11], Գերմանիայի հնագիտական ինստիտուտ, Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի բանահյուսության, պատմության և հնավաճառության թագավորական ակադեմիա և Թուրինի Գիտությունների Ակադեմիա[4]
Ալմա մատերԳրենոբլի համալսարան, Կոլեժ դե Ֆրանս, Արևելյան լեզուների և քաղաքակրթությունների ազգային ինստիտուտ և լիցե Ստենդալ (օգոստոս 1807)
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[1]
Գիտական ղեկավարAntoine Isaac Silvestre de Sacy?
Հայտնի աշակերտներFrancesco Salvolini? և Karl Richard Lepsius?
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ և Սուրբ Յոզեֆի շքանշան
ՀայրQ66305710?
Jean-François Champollion Վիքիպահեստում
Ռոզեթյան արձանագրությունը, որի տեքստը Շամպոլյոնին հաջողվել է վերծանել
Ռոզեթյան արձանագրությունը, որի տեքստը Շամպոլյոնին հաջողվել է վերծանել

Ժան Ֆրանսուա Շամպոլյոն (դեկտեմբերի 23, 1790(1790-12-23)[1][2][3][…], Ֆիլաժ, Ֆրանսիայի թագավորություն[3][4] - մարտի 4, 1832(1832-03-04)[1][2][3][…], Փարիզ, Հուլիսյան միապետություն[5][6][7][…]), ֆրանսիացի գիտնական, եգիպտագիտության հիմնադիրը։ Գրենոբլի (1807) և Ֆրանսիական (1830) ակադեմիաների անդամ, Պետերբուրգի ԳԱ պատվավոր անդամ (1826)։

Տիրապետել է մի շարք հին լեզուների, այդ թվում՝ եգիպտերենին և եբրայերենին։ Ուսումնառության տարիներից զբաղվել է Եգիպտոսի հնագիտական արժեքների ուսումնասիրությամբ։ 1814 թվականին լույս է ընծայել «Եգիպտոսը փարավոնների օրոք» գիրքը։ Երկար տարիներ նվիրել է Ռոզեթյան արձանագրության ընթերցմանը և 1822 թվականին շարադրել հին եգիպտական գրի վերծանման հիմնական սկզբունքները, որոշել նրա զարգացման հաջորդականությունը՝ հիերոգլիֆային, հիերատական, դեմոտական։

1828-1830 թվականներին ղեկավարել է Եգիպտոս ուղևորվող հնագիտական արշավախումբը, այնտեղ հավաքել և պատճենահանել է մեծ քանակությամբ տեքստեր, հուշարձաններ, պատկերներ, որոնք ետմահու լույս են տեսել «Եգիպտոսի և Նուբիայի հուշարձաններ» հրատարակությամբ։

1831 թվականից ղեկավարել է Կոլեժ դը Ֆրանսի՝ հատկապես իր համար բացված եգիպտագիտության ամբիոնը։ 1835-1841 թվականներին լույս է տեսել Շամպոլյոնի «Եգիպտերենի քերականություն», 1841 - 1843 թվականներին՝ «Եգիպտերենի բառարան և հիերոգլիֆային գիր» աշխատությունները։

Շամպոլյոնի երկերը

  • Precis du systeme hieroglyphique, P., 1824;
  • Monuments de l’Egypte et la Nubie, v. 1 - 4, P., 1835-45

Ծանոթագրություններ

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։


{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Ժան Ֆրանսուա Շամպոլյոն
Listen to this article