For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Իռլանդերեն.

Իռլանդերեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Infoboxforlang.png
Իռլանդերեն
Տեսակլեզու և կենդանի լեզու
ԵնթադասԳոյդելական լեզուներ[1]
Երկրներ
Flag of Ireland.svg
 Իռլանդիա
և
Flag of the United Kingdom.svg
 Միացյալ Թագավորություն
Խոսողների քանակ276 310 մարդ (2012)[2], 1 030 000 մարդ (2012)[2][3] և 141 000 մարդ (2019)[2][3]
Վերահսկող կազմակերպությունForas na Gaeilge
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի լեզվի կարգավիճակոչ նպաստավոր[4]
Գրերի համակարգլատինական այբուբեն, օղամ[5] և Latin, Gaelic type?
IETFga
ԳՕՍՏ 7.75–97ирл 220
ISO 639-1ga
ISO 639-2gle
ISO 639-3gle
Commons-logo.svg Irish language Վիքիպահեստում

Իռլանդերեն (Gaeilge), Իռլանդիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի բնակչության մի մասի լեզուն, Իռլանդիայի պաշտոնական լեզուն 1921 թվականից։ Պատկանում է hնդեվրոպական լեզվաընտանիքի կելտական լեզվախմբի գոյդելյան ճյուղին։ Կառուցվածքով կցական է։ Ներկայանում է հին (8-10-րդ դարեր), միջին (10-14-րդ դարեր), և նոր (սկսած 15-րդ դարից) փուլերով։ Կառուցվածքով կցական է։ Միջին իռլանդերենից են առաջացել գելական շոտլանդերենը և մեներենը։

15-րդ դարից կրել է անգլերենի ուժեղ ազդեցությունը։ Մինչև 19-րդ դարն իռլանդացիների հիմնական լեզուն էր, այնուհետ աստիճանաբար զիջել է անգլերենին։ Իռլանդիայում մոտ 75 հազար մարդու (հիմնականում երկրի արևմտյան ծայրամասերում բնակվող) մայրենի և առօրյա լեզուն է[6]։ 2016 թվականի իռլանդական մարդահամարի տվյալներով 1 761 420 հոգի (պատասխանողների 39.8 տոկոս) հայտարարել է, որ կարող է խոսել իռլանդերեն[6]։ Հյուսիսային Իռլանդիայում 4 130 մարդու մայրենի և առօրյա լեզուն է[7]։ 2011-ի տվյալներով՝ Հյուսիսային Իռլանդիայի 184 898 բնակիչներ իռլանդերենի որոշ իմացություն ունեն, որոնցից 104 943 հոգի կարող է խոսել իռլանդերեն[7]։ 2005 թվականից Եվրամիության պաշտոնական լեզուներից մեկն է։

Հղումներ

Ծանոթագրություններ

  1. Archaeology and Language: The Puzzle of Indo-European OriginsPimlico, 1998. — P. 68. — ISBN 0-7126-6612-5
  2. 2,0 2,1 2,2 Ethnologue — 25 — Dallas, Texas: SIL International, 2022.
  3. 3,0 3,1 Եվրոպական հանձնաժողով — 1958.
  4. http://www.unesco.org/languages-atlas/en/atlasmap/language-id-362.html
  5. Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of LanguageCambridge University Press, 1987. — P. 203. — ISBN 978-0-521-42443-1
  6. 6,0 6,1 «7. Irish»։ Report of the 2016 Census of Ireland։ Dublin, Ireland: Central Statistics Office։ 2017։ էջեր 66, 69։ «Of the 1.76 million who said they could speak Irish, 73,803 said they speak it daily outside the education system, a fall of 3,382 on the 2011 figure. ... (421,274) said they never spoke Irish. ... Of the 73,803 daily Irish speakers (outside the education system), 20,586 (27.9%) lived in Gaeltacht areas. The total population of all Gaeltacht areas in April 2016 was 96,090» 
  7. 7,0 7,1 «The role of the Irish language in Northern Ireland's deadlock»։ The Economist։ 12 April 2017։ Վերցված է 14 April 2017 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 385
CC BY-SA icon 80x15.png


{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Իռլանդերեն
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.