For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Կոնստանդին Գունդստաբլ (13-րդ դար).

Կոնստանդին Գունդստաբլ (13-րդ դար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

HS Disambig.svg
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոնստանդին Գունդստաբլ (այլ կիրառումներ)
Կոնստանդին Գունդստաբլ
Ծնվել է՝մոտ 1180
Մահացել է՝1262
ՏոհմՀեթումյաններ
Լորդ
ՀայրՎասակ Պապեռոնցի
ՄայրNN?[1]
ԵրեխաներՍտեփանիա Հեթումյան, Սմբատ Սպարապետ, Հեթում Ա, Օշին Հեթումյան, Բարսեղ Մաշկևորցի, Լևոն Հեթումյան, Կալա-Մարիա Հեթումյան, Ստեփանիա Հեթումյան, Հռիփսիմե Հեթումյան, Հովհաննես Արքաեղբայր, Վասակ Հեթումյան, Լիկոս Հեթումյան, անանուն Հեթումյան, Կոստանդին Հեթումյան և Stephanie de Barba'ron?[1]

Կոստանդին (մոտ 1180 - 1262), գունդստաբլ, պայլ, թագավորահայր և ավագ պարոն Կիլիկյան Հայաստանում։ Լևոն Բ թագավորի քեռու՝ Պապեռոն բերդի տեր Վասակ իշխանի որդին։

1212 թվականից վարել է Հայոց բանակի գունդստաբլության գործակալությունը։ 1216 թվականի հունվարի 25-ին Կապան բերդը պաշարած Իկոնիայի սելջուկյան թուրքերի դեմ Շողականի ճակատամարտում Կոստանդինի հեծելագունդը, օգնություն չստանալով Սիր Ադանի գլխավորած հետևակ զորաթևից, պարտվեց և մի շարք զորականների հետ գերեվարվեց։ Լևոն Բ 1219 թվականի սկզբին փրկագնով ազատեց Կոստանդնին և Սիր Ադան պայլի հետ կարգեց իր գահաժառանգ դստեր՝ Զապելի խնամակալներ։ Լևոն Բ-ի մահից հետո Կոռիկոս բերդի տեր Վահրամ մարաջախտը և Ալիծի որդին՝ գահավեժ Ռուբեն-Ռայմոնդը, Տարսոնի հույների աջակցությամբ փորձեցին զավթել Հայոց գահը։ Կոստանդինը Ադանայի մոտ, ապա Տարսոնում հաղթեց ապստամբներին, Վահրամին մահապատժի ենթարկեց և բռնագրավեց նրա կալվածները, իսկ Ռուբեն-Ռայմոնդին բանտարկեց Տարսոնում, որտեղ և նա մահացավ։ 1221 թվականին Կոստանդինը ասպարեզից հանեց նաև լատինամոլ Սիր Ադան պայլին և երկրի կառավարումը կենտրոնացրեց իր ձեռքում։ Հովհաննես Զ Սսեցի կաթողիկոսի մահից հետո Կոստանդինի առաջարկով Հայոց կաթողիկոս օծվեց իր համախոհ և ազգական Կոնստանդին Ա Բարձրաբերդցին։ Չհակառակվելով հայ իշխանների մեծամասնության ցանկությունը՝ Կոստանդինը 1221 թվականին 7-ամյա Զապելին հետ պսակեց Անտիոքի դուքս Բոհեմունդ IV Միակնանու որդու Ֆիլիպին և նրան օծեց Հայոց թագավոր։ Սակայն Ֆիլիպը սկսեց արքունիք ներմուծել լատինական ծեսեր ու սովորույթներ, կալվածքներ պարգևել յուրայիններին և հոր խորհրդով արքունի գանձերը, Լևոն Բ-ի ոսկյա թագը, գահը ուղարկեց Անտիոք։ 1223 թվականին գումարված հայ աշխարհաժողովի որոշմամբ Կոստանդինը Ֆիլիպին բանտարկեց և երկրի կառավարումը վերցրեց իր ձեռքը։ Հայ իշխանների համաձայնությամբ 9-ամյա Զապելին պսակելով իր 11-ամյա որդու Հեթում Ա-ի հետ՝ նրան հռչակեց թագաժառանգ։ Կոստանդինը կարգվեց թագավորահայր և ավագ պարոն։ Երկրի հյուսիսային սահմաններն ամրապնդելու համար Կոստանդինը շուտով խաղաղության և բարեկամության պայմանագիր հաստատեց Իկոնիայի սուլթանության հետ։ Կոստանդինի հմուտ քաղաքականության շնորհիվ հաղթահարվեցին ներքին երկպառակությունները, նպաստավոր պայմաններ ստեղծվեցին երկրի տնտեսության և մշակույթի վերելքի համար։ Նա ծավալուն շինարարական գործունեության մասին վկայում են ինչպես հայ պատմիչները, այնպես էլ նրա անունով պահպանված արձանագրությունները։ Պետական կառավարումը կենտրոնացնելով իր ընտանիքի՝ Հեթումյանների ձեռքը, Կոստանդինը մինչև մահը եղավ Հեթում Ա-ի գահակիցն ու իմաստուն խորհրդականը։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 612
CC-BY-SA-icon-80x15.png
  1. 1,0 1,1 Pas L. v. Genealogics — 2003. — ed. size: 683713
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Կոնստանդին Գունդստաբլ (13-րդ դար)
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.