Մեծշեն (Մարտակերտի շրջան) - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Մեծշեն (Մարտակերտի շրջան).

Մեծշեն (Մարտակերտի շրջան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեծշեն (այլ կիրառումներ)
Գյուղ
Մեծշեն
Երկիր
 
Արցախ
ՇրջանՄարտակերտի
Պաշտոնական լեզուհայերեն
Բնակչություն322[1] մարդ (2005)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունմեծշենցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Մեծշեն (Մարտակերտի շրջան) (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն)
Red pog.png

Մեծշեն, գյուղ Արցախի Մարտակերտի շրջանում` շրջկենտրոնից 20 կմ արևմուտք, Ստեփանակերտից` 75 կմ, Թարթառ գետի աջ կողմում՝ 750 մետր բարձրության վրա։ Տարածքը՝ 3255 հեկտար։

Պատմություն

Հնում այն կոչվել է Բերդակուռ, եղել է Մելիք Ադամի նստավայրը։ 12-13-րդ դդ. գյուղն ունեցել է մի քանի հազար ծուխ, այդ պատճառով էլ կոչվել է Մեծշեն։ Գյուղի պատմությունն սկսվում է 7-րդ դարից։ Մինչև 1920-ական թվականները կանգուն է եղել հնում կառուցված եկեղեցին, որը քանդվել է։ Հայտնի է որպես հեղափոխական շարժումների կենտրոն։ Այստեղ են տեղի ունեցել Ջրաբերդի կուսկազմակերպության ընդհատակյա նիստերը Հ. Կամարու և Թևատրոս Միրզաբեկյանի ղեկավարությամբ։

Գյուղում և շրջակայքում պահպանվել են միջնադարյան 3 եկեղեցի, վիմագրություններ, խաչքարեր։ Շրջակայքում հայտնի են Տնջրեն, Պըլպըլան, Տամբուլ ձորի, Նվավոր, Ցուրտ աղբյուրները, Հարթապտուկ տեղամասը, Ղուզե անտառը և այլ վայրեր[2]։

Մեծշենը Հայրենական մեծ պատերազմում

Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցել է 237 մարդ, զոհվել է 97-ը, որոնց հիշատակին կանգնեցված է հուշարձան։

Մեծշենը Արցախյան ազատամարտում

1989 թվականից Մեծշենում կազմավորվել է կամավորական ջոկատ, որը Մարտակերտի պաշտպանական շրջանի զորամիավորումների կազմում մասնակցել է ԼՂՀ տարբեր շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ 1992 թվականի հուլիսի 4-ին գյուղը գրավվել և ավերվել է։ 1993 թվականի մայիսին ՊԲ-ի կազմավորումները, Էջմիածնի և այլ կամավորական ջոկատներ ազատագրել են Մեծշենը։ 1996 թվականից գյուղը վերաբնակեցվում և վերակառուցվում է։ Մեծշենից զոհվել է 19 ազատամարտիկ[3]։

Կլիմա

Դիրքը լեռնային է, ունի գեղատեսիլ բնություն, պտղատուներով հայտնի անտառներ։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից 750 մետր է։

Տնտեսություն

Զբաղվում են անասնապահությամբ, երկրագործությամբ, այգեգործությամբ։

Հայտնի մեծշենցիներ

  • Դավիթ Անանուն (Տեր-Դանիելյան, 1879-1942), հրապարակախոս, պատմաբան, հասարակական գործիչ։
  • Լևոն Մայիլյան, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր
  • Սերգեյ Մովսեսյան, ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս
  • Սերգեյ Մայիլյան, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր
  • Ռաֆայել Մայիլյան, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր
  • Ջալալ Աբրահամյան, քիմիական գիտությունների դոկտոր
  • Կառլեն Եսայան, ՀՀ վաստակավոր բժիշկ
  • Շուրա Հարությունյան, ՀԽՍՀ պետական գործիչ, Երևանի Օրջոնիկիձեյի շրջանի գործկոմի նախագահ

Ծանոթագրություններ

  1. Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005)
  2. Լեռնային Ղարաբաղ, Սերգեյ Մելքումյան, Երևան, 1999 
  3. Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ.1988-1994, Ե., ՀՀՀ, 2004, էջ 485։
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Մեծշեն (Մարտակերտի շրջան)
Listen to this article