For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Վիքիպեդիա:Ապրող անձանց կենսագրություններ.

Վիքիպեդիա:Ապրող անձանց կենսագրություններ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Կանոնակարգի հապավում:

Խմբագիրները պետք է առանձնահատուկ զգույշ լինեն, երբ ապրող մարդկանց մասին տեղեկություն են ավելացնում Վիքիպեդիայի ցանկացած էջում[1]: Այսպիսի նյութերը մեծ զգայնություն ունեն, և խմբագրելիս պետք է խստորեն պահպանվեն Վիքիպեդիայի հետևյալ կանոնների դրույթները.

Հոդվածը պետք է գրված լինի ճիշտ: Պետք է օգտագործել հնարավորինս բարձր որակի աղբյուրներ: Բոլոր մեջբերումները և ցանկացած նյութ, որը կասկածելի է և կարող է կասկածի տեղիք տալ, պետք է ունենա աղբյուրներին հղումներ: Ապրող մարդկանց մասին այն հոդվածները, որոնք չունեն աղբյուրներ կամ աղբյուրները բավարար չեն, անկախ նրանից գրված է չեզոք տեսանկյունից թե ոչ, անհրաժեշտ է հեռացնել անմիջապես՝ առանց քննարկման[2]: Մասնակիցները, ովքեր կանտեսեն այս կանոնը, կարող են արգելափակվել:

Ապրող անձանց կենսագրությունները պետք է գրվեն պահպանողական ոճով՝ հաշվի առնելով սուբյեկտի գաղտնիությունը: Վիքիպեդիան հանրագիտարան է, ոչ թե լրագրողական կայք, խմբագիրների գործը սենսացիոն տեղեկություն տալը չէ կամ չստուգված առաջին ձեռքի վարկաբեկող տեղեկատվության տարածումը: Սույն կանոնը վերաբերվում է բոլոր ապրող անձանց անխտիր՝ անկախ նրանից, նրանց մասին հոդված է գրվել, թե որևէ հոդվածում ակնարկ է արվել․ կանոնը վերաբերվում է նաև քննարկման էջերին: Տեղեկատվության ապացույցները պետք է բերի այն խմբագիրը, ով ավելացրել է տեղեկությունը:

Գրման ոճ

Կանոնակարգի հապավում:

Տոն

Ապրող անձանց մասին հոդվածները պետք է գրել զգուշորեն, պատասխանատվության զգացումով, սառնասիրտ՝ առանց գովաբանելու կամ փնովելու: Հոդվածները պետք է լինեն անշահախնդիր վստահելի երկրորդական աղբյուրների առարկա:

Հավասարակշռություն

Քննադատությունը և գովաբանությունը կարող են ներառվել հոդվածում, միայն եթե կան վստահելի երկրորդական աղբյուրներ: Չպետք է տալ համեմատության մեջ ավելի շատ տեղեկատվություն մեկ տեսակետին, իսկ չնչին նշանակալիության տեսակետները չպետք է ներառել: Պետք է հոդվածը ամբողջությամբ լինի գրված չեզոք տեսակետից, այդ թվում՝ վերնագրերը, նիշքերը և հոդվածում օգտագործվող մյուս մասնիկները: Խուսափե՛ք չհիմնավորված մեղադրական կամ գովասանական ոճից:

Հոդվածի զարգացման հետ մեկտեղ պետք է պահպանվի նաև հավասարակշռությունը, եթե հայտնվել են բացասական տեղեկատվություններ ապրող անձի մասին, ապա դրանք պետք է ավելացնել զգուշորեն, և նաև հետևել, որպեսզի դրականը նույնպես շատանա:

Սխալ էջեր

Այն էջերը, որտեղ աղբյուրներ չկան և կա բացասական տոն, հատկապես այն էջերը, որոնք ստեղծվել են հոդվածի առարկային վարկաբեկելու համար, անմիջապես պետք է հեռացվեն, իսկ դրանց վերստեղծումները կարող են առիթ հանդիսանալ, որպեսզի ստեղծողի մասնակցային հաշիվն արգելափակվի:

Վստահելի աղբյուրներ

Կասկածելի

Վիքիպեդիայի աղբյուրների կանոնակարգով, ստուգելիությունն ասում է, որ ցանկացած մեջբերված տեղեկատվությունը, որը կասկածի տեղիք կարող է տալ, պետք է ուղղորդվի վստահելի աղբյուրներով, հակառակ տեպքում տեղեկատվությունը պետք է հեռացվի: Հատկապես ապրող անձանց կենսագրությունների մասին հոդվածներում ոչ բավականաչափ աղբյուրների առկայությունը կամ դրանց բացակայությունը պետք է առիթ հանդիսանա՝ տեղեկատվությունն արագ ջնջելու առանց քննարկման, անկախ նրանից տեղեկատվությունը բացասական է, դրական, թե չեզոք: Տեղեկատվությունը չի կարող ավելացվել հոդվածին, եթե աղբյուրը լրագրողական հետաքննության արդյունք է միայն:

Տեղեկատվության հեռացումը, որն անաղբյուր է կամ բավականաչափ աղբյուր չունի

Ապրող անձանց մասին հոդվածներում անմիջապես հեռացվում է տեղեկատվությունը, եթե այն.

  1. անաղբյուր կամ բավական աղբյուրներ չի պարունակում
  2. աղբյուրի նյութը աղավաղված է
  3. հղում է կատարվում հոդվածում նշված անձի սեփական աղբյուրին կամ
  4. հղում է կատարում ոչ վստահելի աղբյուրներին:

Խուսափեք բամբասանքներից և վարկաբեկիչ նյութերից

Կանոնակարգի հապավում:

Խուսափեք բամբասանքներից: Չնայած նրան, որ աղբյուրը վստահելի է, չնայած նրան որ նյութը ճշգրիտ է, ամեն դեպքում պետք է խուսափել բամբասանքային նյութեր տեղադրելուց ապրող մարդկանց մասին հոդվածներում: Խուսափեք այն աղբյուրների օգտագործումից, որոնք տեղադրում են չճշտված սենսացիոն տեղեկատվություններ, խուսափեք նաև այն աղբյուրներից, որոնք իրենց նյութը վերցրել են Վիքիպեդիայից:

Խուսափեք առաջնային աղբյուրների սխալ օգտագործումից

Առաջնային աղբյուրներ օգտագործելուց եղեք ծայրահեղ զգույշ: Ապրող անձի մասին հոդվածում որպես աղբյուր մի՛ օգտագործեք դատական ակտեր, պետական փաստաթղթեր, որտեղ կարող են լինել հասցեներ, հեռախոսի համարներ և ներքին օգտագործման տեղեկատվություններ:

Խուսափեք ինքնահրատարակված աղբյուրներից

Խուսափեք ինքնահրատարակված աղբյուրներից՝ ներառյալ գրքերից, ամսագրերից, վեբ կայքերից, բլոգներից և այլն, որպես տեղեկություն ապրող մարդու համար: Ինքնահրատարակված աղբյուրներ են համարվում հոդվածի առարկա ապրող անձի կողմից իրականացված հրատարակությունները:

Տես նաև, Արտաքին հղումներ և Հավելյալ տեղեկություն

Ապրող անձանց մասին հոդվածներում արտաքին հղումները պետք է բավարարեն ավելի մեծ չափանիշների, քան մյուս հոդվածներում: Կասկածելի նյութերը և ինքնահրատարակված նյութերը չպետք է ներառվեն ապրող մարդու մասին հոդվածի արտաքին հղումներ բաժնում, իսկ այլ հոդվածներում կարող են ներառվել, եթե չի հակասի սույն կանոնին: Գլխավորը ապրող մարդու մասին հոդվածը չպետք է ներառի հղում այնպիսի կայքի, որը կհակասի սույն կանոնին: Նույն ձևով չպետք է ներառել նաև ներքին հղումներ, որոնք հակասում են այս կանոնին:

Անձնական կյանքի մասին

Ժողովրդական մակարդակում տարածված անձը վարկաբեկող մականունները, որոնց կիրառումը վիրավորական է տվյալ անձի համար, չեն կարող լինել հոդվածում և անմիջապես պետք է հեռացվեն: Սա վերաբերում է նաև նախկինում գրված հոդվածներին:

Հասարակական գործիչներ

Հասարակական գործիչների մասին հոդվածներում պետք է լինեն բազմակողմանի հրատարակված վստահելի աղբյուրներ և ապրող անձանց մասին պետք է գրված լինի ինչպես որ աղբյուներում է: Եթե տեղեկությունն ապրող անձի մասին լավ փաստաթղթավորված է և կա վստահելի աղբյուրներում, ապա այն կարելի է տեղադրել հոդվածում՝ առանց հաշվի առնելու քննադատություն է թե գովասանք: Եթե չեք կարողանում գտնել բազմակի հրատարակված անկախ վստահելի աղբյուրներ տեղեկության մասին, մի՛ տեղադրեք այն հոդվածում:

  • Օրինակ` «Արմեն Արմենյանը գժտվելուց հետո բաժանվել է Գոհար Արմենյանից»։ Եթե տեղեկությունը հաստատված է երկրորդական վստահելի աղբյուրներում, տեղադրեք այն հոդվածում, եթե ոչ, ապա պետք չէ տեղադրել, սակայն խուսափեք գժտվել բառի տեղադրելուց, ավելի լավ է գրել պարզապես «Արմեն Արմենյանը բաժանվել է Գոհար Արմենյանից»:
  • Օրինակ` «Քաղաքական գործիչը հերքում է, որ ինքը սկանդալի մեջ է ընկել, սակայն վստահելի երկրորդական աղբյուրներն այդ մասին հավաստում են»: Սա կարելի է ներառել հոդվածում, սակայն պետք է նշել նաև, որ քաղաքական գործիչը հերքում է տեղեկատվությունը:

Անձնական տեղեկատվության օգտագործում և առաջնային աղբյուրների օգտագործում

Անձնական տեղեկության գողությունը համարվում է լուրջ հանցանք, իսկ անձնական տեղեկության մեջ կարող են մտնել անձի ամբողջական անունը, ծննդյան ամսաթիվը և այլն: Վիքիպեդիայում ներառվում են ապրող մարդկանց ամբողջական անունները և ծննդյան ամսաթվերը, եթե դրանք հրատարակված են երկրորդական վստահելի աղբյուրներում և ենթադրվում է, որ հոդվածի առարկա հանդիսացող անձը դեմ չէ նման տեղեկության տեղադրմանը: Եթե անձը դեմ է իր ծննդյան մասին տեղեկության հրապարակմանը, ապա Վիքիպեդիայում կարող է նշվել միայն նրա ծննդյան տարին: Հոդվածները չպետք է ներառեն ապրող անձի փոստային հասցեները, հեռախոսի համարները և այլ կոնտակտային տվյալները, իսկ հղումները որոնցում պարունակվում է այսպիսի տեղեկատվություն, անհրաժեշտ է հեռացնել: Խուսափեք անձի մասին չճշտված տեղեկության տեղադրումից:

Մարդիկ, ովքեր համեմատաբար անհայտ են

Կանոնակարգի հապավում:

Վիքիպեդիայի շատ հոդվածներ կարող են պարունակել տեղեկատվություն անձանց մասին, որոնք ոչ այդքան հայտնի են, անգամ եթե նրանք բավականաչափ նշանակալի են իրենց անձնական հոդվածն ունենալու համար: Այս դեպքերում անհրաժեշտ է միայն տեղադրել այնպիսի տեկատվություն, որն ապացուցում է նրա նշանակալիությունը` հիմնվելով բարձր որակի վստահելի անկախ երկրորդական աղբյուրների վրա: Տեղեկատվությունը, որը կարող է վնասել անձի հեղինակությունը, պետք է տեղադրել շատ զգուշությամբ` առավելագույնս պահպանելով չեզոք տեսակետը:

Մարդիկ, որոնք նշանակալի են միայն մեկ դեպքից

Կանոնակարգի հապավում:

Վիքիպեդիան նորությունների կայք չէ: Եթե ինչ-որ մեկը հայտնվում է նորություններում, չի նշանակում, որ կարող է հոդվածի առարկա լինել: Պետք է խուսափել այնպիսի հոդվածներ գրելուց, որի առարկա հանդիսացած անձը հայտնի է եղել մեկ դեպքի շնորհիվ և եթե.

  1. Վստահելի աղբյուրները հրատարակել են անձի մասին տեղեկություն միայն մեկ դեպքի ենթատեքստում.
  2. Անձի հետագա գործունեությունը մնում է կամ հնարավոր է մնա ոչ նշանակալի: Այս դեպքերում ավելի լավ է միաձուլել անձի մասին տեղեկատվությունը դեպքի մասին հոդվածին:
  3. Դեպքը նշանակալի չէ կամ անձի դերը տվյալ դեպքում ոչ նշանակալի է կամ վատ լուսաբանված:

Սակայն հնարավոր է, որ մեկ դեպքում անձի մասնակցությունը դարձնի նրան նշանակալի, օրինակ` մարզիկները, ովքեր հաղթել են միայն մեկ մրցույթում:

Մարդիկ, որոնք ներքաշված են հանցագործության մեջ

Ապրող անձանց համար, որոնք ներքաշված են հանցագործության մեջ, գործում է անմեղության կանխավարկածը և չեն համարվում հանցագործ մինչև դա չապացուցվի դատարանի որոշմամբ: Անձանց հանցագործությունների մասին տեղեկատվությունը, որոնք չեն համարվում հայտնի, պետք է վերաբերվել լրջորեն, որպեսզի բացառվի կասկածանքները, որ անձը կատարել է հանցագործություն կամ մասնակցություն է ունեցել հանցագործության: Հանցանքի մասով դատապարտումները, կասկածանքները, ձերբակալումները չպետք է հիմք հանդիսանան կարծելու, թե անձը իրականում հանցագործություն է գործել:

Կանոնի կիրառություն

Սույն կանոնը պետք է Վիքիպեդիայում կիրառել ամենուրեք՝ ներառյալ քննարկման էջերը, փոփոխությունների ամփոփումները, մասնակիցների էջերը, նկարները, կատեգորիաները, ցանկերը, հոդվածների անվանումները և ավազարկղերը:

Ոչ հոդվածային տիրույթ

Կանոնակարգի հապավում:

Ապրող անձի մասին անաղբյուր տեղեկությունը պետք է հեռացնել: Երբ խորհուրդ եք հարցնում որևէ ապրող անձին վերաբերող տեղեկության մասին, եղեք զգույշ, որ քննարկման էջում չտեղադրվի հակասական տեղեկություն այդ անձի մասին, ինչն արգելված է սույն կանոնով:

Սույն կանոնը նաև վերաբերվում է մասնակցի և մասնակցի քննարկման էջերին: Եթե Դուք ցանկանում եք Ձեր մասին տեղեկություն տեղադրել մասնակցի էջում, ապա հետևեք Ինչ Վիքիպեդիան չէ կանոնին։

Մասնակցի անուններ

Վարկաբեկիչ և վիրավորական մասնակցային անունները (օրինակ՝ անուններ, որոնք վարկաբեկում են ապրող անձանց կամ նրանց ռասայական, կրոնական և սոցիալական խմբին) պետք է անմիջապես արգելափակել: Նման մասնակցային անուններ նկատելիս Դուք կարող եք տեղեկացնել ադմինիստրատորներից որևէ մեկին:

Պատկերներ

Ապրող անձանց պատկերները, որոնք նրանց կներկայացնեն ոչ ճշգրիտ կամ վարկաբեկող նկատառումներով՝ ենթակա են ջնջման: Սա հատկապես վերաբերում է այն նկարներին, որոնք անձին վատ դրության մեջ են դնում կամ անձը չի իմացել, որ իրեն լուսանկարում են: Ապրող անձանց նկարները կարելի է տեղադրել Վիքիպեդիայում միայն այն դեպքում, եթե այդ նկարները հրապարակված են ազատ արտոնագրի ներքո:

Կատեգորիաներ, ցանկեր և նավարկման կաղապարներ

Կատեգորիաների անվանումները չպետք է պարունակեն բացահայտումներ, այսինքն՝ կատեգորիաների պարունակությունը պետք է ինքնըստինքյան բխի վստահելի աղբյուրներով հաստատված հոդվածի տեքստից: Չպետք է տեղադրել այնպիսի կատեգորիաներ, որոնց պարունակությունը վերաբերվում է ապրող անձի կրոնական կամ սեռական ուղղվածությանը/կողմնորոշմանը, եթե դրանց մասին հոդվածում չկան անհրաժեշտ վստահելի աղբյուրներ:

Վարկաբեկիչ կատեգորիաները (օրինակ՝ Կատեգորիա:Հանցագործներ) կարելի է տեղադրել ապրող անձանց մասին հոդվածներում, եթե դա անձին դարձրել է նշանակալի և տպագրված է վստահելի աղբյուրներում:

Այս ենթավերնագիրը վերաբերում է նաև ցանկերին, նավարկման կաղապարներին և ((Տեղեկաքարտ))երին և հիմնված են կրոնական կամ սեռական ուղղվածության/կողմնորոշման վրա։

Կանոնի կիրառումը մահացած անձանց դեպքում

Վերջերս մահացած

Կանոնակարգի հապավում:

Սույն կանոնը կիրառվում է այն անձանց վրա, ովքեր ծնվել են 115 տարի առաջ, եթե վստահելի աղբյուրը չի հաստատել նրանց մահը: Կանոնը, սակայն, չի կիրառվում այն անձանց համար, ում մահվան վերաբերյալ կա վստահելի աղբյուր: Վերջերս մահացած անձանց համար սույն կանոնը կարող է կիրառվել, եթե անձի մահից անցել է ոչ ավելի, քան երկու տարի: Կանոնի կիրառումը վերջերս մահացած անձանց համար կիրառվում է, որպեսզի հետևանքներ չունենա նրա ընկերների կամ հարազատների վրա, հատկապես եթե անձը ներքաշված եղել որևէ հանցագործության մեջ:

Իրավաբանական անձիք և խմբեր

Կանոնակարգի հապավում:

Սույն կանոնը չի տարածվում ընկերությունների, ընկերակցությունների և այլ կազմակերպությունների վրա, որոնք հանդես են գալիս որպես իրավաբանական անձ, նման դեպքերը կարգավորվում են այլ կանոններով:

Ադմինների դեր

Կանոնակարգի հապավում:

Էջերի պաշտպանություն, արգելափակումներ

Եթե ադմինիստրատորները կասկածում են հոդվածների կողմնակալության վրա կամ նկատում են սույն կանոնի խախտում, կարող են համապատասխան էջը դարձնել կիսապաշտպանված կամ պաշտպանված: Ադմինիստրատորները կարող են նաև կանոնները խախտողին զգուշացնել կամ արգելափակել: Եթե դուք տեսել եք խախտման դեպքեր, ապա կարող եք տեղեկացնել ադմինիստրատորներին Վիքիպեդիա:Ադմինիստրատորների տեղեկատախտակ էջում:

ԱԱԿ հոդվածների ջնջում

Կանոնակարգի հապավում:

Ջնջման ուղեցույց

Ապրող անձանց կենսագրությունների մասին հոդվածները, որոնք չեն բավարարում սույն կանոնին, պետք է փորձել շտկել․ եթե դա հնարավոր չէ, ապա պետք է այն ներկայացնել ջնջման:

Էջերը ջնջման են ներկայացվում ամենավերջում, եթե չեն համապատասխանում սույն կանոնին, հնարավոր չէ գտնել վստահելի աղբյուրներ կամ այն չի համապատասխանում նշանակալիության և/կամ այլ կանոնների: Ջնջման ներկայացնելուց պետք է չեզոք ձևով գրել, թե ինչու՞ է հոդվածը ներկայացվել ջնջման։

Ջնջված տեղեկատվության վերականգնում

Կանոնակարգի հապավում:

Ապրող անձանց մասին հոդվածում ջնջված տեղեկատվությունը վերականգնելու համար պետք է համոզված լինել, որ այն գրված է եղել չեզոք տեսանկյունից և հիմնված է եղել բարձրորակ վստահելի աղբյուրների վրա, որոնք ստուգելի են: Վերականգնելուց առաջ անհրաժեշտ է համաձայնության գալ ջնջողի հետ․ հնարավոր է, որ տեղեկությունը ջնջվել է այնպիսի հիմնավոր պատճառաբանությամբ, որը Ձեզ հայտնի չէ, նման դեպքերում փորձեք հոդվածի քննարկման էջում բացել քննարկում վերականգման վերաբերյալ, համաձայնեցնեցնելուց հետո կարող եք վերականգնել տեղեկությունը հոդվածում:

Ծանոթագրություններ

  1. Մարդիկ համարվում են ապրող, եթե նրանց մահվան մասին հայտարարություն չի եղել:
  2. Ջիմի Ուելս: "WikiEN-l Զրո տեղեկատվությունը ավելի լավ է սխալ տեղեկատվությունից, Մայիսի 16, 2006, և Մայիսի 19, 2006; Ջիմի Ուելս: Keynote speech, Վիքիմանիա, Օգոստոս 2006:
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Վիքիպեդիա:Ապրող անձանց կենսագրություններ
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.