បដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម
From Wikipedia, the free encyclopedia
បដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម (អង់គ្លេស: Industrial Revolution) ដែលជួនកាលត្រូវបានបែងចែកទៅជាបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មទីមួយនិងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មទីពីរ គឺជារយៈពេលនៃការផ្លាស់ប្តូរជាសកលនៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់មនុស្សឆ្ពោះទៅរកដំណើរការផលិតកម្មកាន់តែទូលំទូលាយ មានប្រសិទ្ធភាព និងស្ថិរភាព ដែលកើតឡើងបន្តបន្ទាប់ក្រោយបដិវត្តន៍កសិកម្ម។ ចាប់ផ្តើមនៅចក្រភពអង់គ្លេស បដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មបានរីករាលដាលដល់ទ្វីបអឺរ៉ុបដីគោកនិងសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងអំឡុងពេលប្រហែលឆ្នាំ 1760 ដល់ឆ្នាំ 1820-1840។ [១] ការផ្លាស់ប្តូរនេះរាប់បញ្ចូលទាំងការផ្លាស់ប្តូរពីវិធីសាស្រ្តផលិតដោយដៃទៅម៉ាស៊ីន ដំណើរការផលិតកម្មគីមីនិងដែកថ្មី ការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់ថាមពលទឹកនិងថាមពលចំហាយទឹក ការអភិវឌ្ឍឧបករណ៍ម៉ាស៊ីន និងការកើនឡើងនៃប្រព័ន្ធរោងចក្រដែលប្រើប្រាស់ម៉ាសុីន។ ទិន្នផលបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ហើយជាលទ្ធផលគឺជាការកើនឡើងនៃចំនួនប្រជាជនដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកនិងការកើនឡើងនៃអត្រាកំណើនប្រជាជន។ ឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌ គឺជាវិស័យដំបូងគេដែលបានប្រើវិធីសាស្រ្តផលិតកម្មទំនើប [២] :40ហើយវិស័យវាយនភណ្ឌបានក្លាយជាឧស្សាហកម្មដែលលេចធ្លោជាងគេបើគិតតាមរយៈចំនួនការងារ តម្លៃនៃទិន្នផល និងទុនវិនិយោគ។
ការច្នៃប្រឌិតផ្នែកបច្ចេកវិទ្យានិងស្ថាបត្យកម្មជាច្រើនមានដើមកំណើតនៅអង់គ្លេស។ [៣] [៤] នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី 18 ចក្រភពអង់គ្លេសគឺជាប្រទេសពាណិជ្ជកម្មឈានមុខគេរបស់ពិភពលោក [៥] ហើយបានគ្រប់គ្រងអាណាចក្រពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកមួយជាមួយនឹងអាណានិគមនានានៅអាមេរិកខាងជើងនិងតំបន់ការីប៊ីន។ ចក្រភពអង់គ្លេសមានអំណាចដឹកនាំនយោបាយនិងយោធាដ៏សំខាន់នៅលើឧបទ្វីបឥណ្ឌា ជាពិសេសជាមួយ Mughal Bengal តាមរយៈសកម្មភាពរបស់ក្រុមហ៊ុន East India Company។ [៦] [៧] [៨] [៩] ការអភិវឌ្ឍន៍ពាណិជ្ជកម្មនិងការកើនឡើងនៃអាជីវកម្ម គឺជាមូលហេតុចម្បងនៃបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម។ [១០] :15ការអភិវឌ្ឍនូវច្បាប់ក៏បានជួយសម្រួលដល់បដិវត្តន៍ផងដែរ ដូចជាការសម្រេចរបស់តុលាការក្នុងការជ្រើសយកការផ្តល់សិទ្ធិលើទ្រព្យ។ ស្មារតីសហគ្រិននិងបដិវត្តន៍នៃការប្រើប្រាស់បានជួយជំរុញឧស្សាហូបនីយកម្មនៅចក្រភពអង់គ្លេស ដែលបន្ទាប់ពីឆ្នាំ 1800 ត្រូវបានគេយកគំរូតាមនៅប្រទេសបែលហ្សិក សហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសបារាំង។ [១១]
ឯកសារយោង
Wikiwand - on
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.