For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Drèents.

Drèents

Uut Wikipedia, de vrye encyklopedy

Drèents
Drèents Wikipedie-logo
logo
Nedersaksische naam Dreins, Drèents
Nederlaandse naam Drents
Laand Nederlaand
Taolgebied Drenthe; gedielte van Oaveriessel
Antal sprekers ?
Dialecten gien
Taolclassificatie
Schrift 't Latiense alfabet
Taolstaotus 't Drèents wördt ezien as dialect van 't Nedersaksisch
Taolcode ISO 639-1 gien
Taolcode ISO 639-2 gien
Taolcode ISO 639-3/DIS drt
Drèentse taolwiezer
't Drèentse taolgebied (in wit)
't Drèentse taolgebied (in wit)

't Drèents (ook Drents, Dreins) is een groep variaanten van de Nedersaksische streektaol en wördt praot in de pervincie Drenthe en umstreken. Zowat de helfte van de Drèentse bevolking (43%) prat dagelijks Drèents.[1]

Gebied waor as Drèents spreuken wördt

't Drèents praot ze niet altied geliek van plaots tot plaots, en kan slim verschillen in verschillende dielen van de pervincie. De noordoostelijke variaant Veenkoloniaols (kiekt hieronder veur een indieling) wör meeist as Grunnings zien; 't Zuudwest-Noord-Drèents hef meer gemien mit de streektaol van dielen van Frieslaand en Oaveriessel as mit de streektaol uut aandere dielen van Drenthe; en 't zudelijke Drèents löp deur in Oaveriessel.

Toch bedoelt ze mit 'Drèents' miestentied alle autochtone dialecten binnen Drenthe. Stichting Drentse Taol schrif:

  • "Het Drèents is een verzamelnaam die geldt veur alle dialecten binnen de groep Drèentse streektaolen. Der bint mèensen, die het dialect an de oostkaant van de Hondsrug Grunnings nuumt, maor veur alle streektaolen an de Drèentse grens langs geldt dat ze deurloopt in de buurprevincies. Het Drèents van Zuudwolde het in Balkbrug Overiessels.
    Aj nou van Drenthe stukken ofknipt, waoj het Drèents gien Drèents nuumt, umdat het op het dialect van de buren lek, dan zul ‘t wal ies wezen kunnen, daj hielemaol gien Drèents overholdt.
    En daorum: alle dialecten die binnen de previnciegrèens spreuken wordt, bint Drèents."
    [2]

Onderverdielings

Er bint vrogger onderverdielings west van 't Drèents, zoas de kaorte van dialectologe Jo Daan[3] en de kaorte van dialectoloog Geert Hendrik Kocks[4]

1. 't Noordenvelds
2. 't Veenkoloniaols (ok Grunnings)
3. 't Zuudoost-Veen-Drèents (ok Zuudoost-Drèents)
4. 't Zuudoost-Zaand-Drèents (ok Zaand-Drèents)
5. 't Midden-Drèents
6. 't Zuudwest-Noord-Drèents (ok Stellingwarfs)
7. 't Zuudwest-Zuud-Drèents (ok Zuudwest-Drèents)

Dialectverlies en -behold

In een onderzuuk van de Rieksuniversiteit Grunning wördt steld dat 't Drèents wal iens zol kunnen verdwienen, zeen de hudige sprekers veural olderen en leegopleiden bint. Streektaolen wördt in 't algemien deur hoger opleiden minder praot en leger waordeerd. 't Stiegen van 't opleidingsniveau in Drenthe hef dus grote gevolgen veur 't Drèents.

Umdet ja de dialectrenaissance 't prestige van de streektaolen stark omhoog haold hef, bint de overlevingskaansen ok veur 't Drèents wat gunstiger wörden. 't Succes van een popgroep as Skik is daor een illustraotie van. Een older veurbield van Drèentse successen is 't boek Bartje (1935) van Anne de Vries, mit dialogen in 't Drèents, en de gelieknaomige, Drèentstalige tv-serie uut de jaoren '70, die ondertiteld weur en merakel populair weur.

Veurbeelden

Zuudoost-Zaand-Drèents in 't Oostersebos in Skoonebeek
Zuudoost-Zaand-Drèents in 't Oostersebos in Skoonebeek

Meer uutbreide beschrievings van de variaanten van 't Drèents kuj vienden in de ofzunderlijke artikels oaver dizze variaanten (kiekt hierboven). Dit artikel zölf is schreven in 't Midden-Drèents.

Een veurbeeld van de telwoorden (1-10) in 't Drèents zoas ze 't in 't noorden, zoals Nörg en Roon praot:

aein/ien, tweei, dreei, veeier, vief, zes zeum, acht neegn, tien.

Vergeliekt ditte mit de versie uut Runerwold (typisch veur hiel Zuud-West-Drenthe, onder aandere ok Rune, Zuudwolde, Möppelt, 't Oogeveine, De Wiek en veur Noord-Oaveriessel):

iene, tweie, dreie, veere, vieve, zesse, zeum, achte, neegn, tiene.

Verwiezings

Rifferenties

  1. Onderzuuk Drenten en hun taal (2007)
  2. Drentse Taol (now 't Huus van de Taol) over 'De Drèentse streektaolen'
  3. Jo Daan heur kaorte van de streektaolen in Nederlaand
  4. In: Kocks, G.H. (1996-2000), Woordenboek van de Drentse dialecten, Assen: Van Gorcum

Kiekt ok bi'j

Belangrieke Uutgaonde verwiezings


{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Drèents
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.