Categoría Primera A - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Categoría Primera A.

Categoría Primera A

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Categoría Primera A
Opgericht
27 juni 1948
Land
 Colombia
Degradatie naar
Categoría Primera B
Aantal clubs
20
Amerikaanse kwalificatie
Copa Libertadores
Copa Sudamericana
Titelhouder (2017-A)
Atlético Nacional
Website
Liga Aguila
De Dimayor Trophy
De Dimayor Trophy

De Categoría Primera A (Liga Aguila), ook wel Fútbol Profesional Colombiano genoemd, is de hoogste voetbalcompetitie in het Zuid-Amerikaanse land Colombia. De competitie is opgericht in 1948 door de División Mayor del Fútbol Colombiano, en telt achttien deelnemende clubteams. De competitie staat ook wel bekend onder alternatieve sponsornamen zoals Copa Mustang (1990-2009), Liga Postobón (2010-2014), Liga Águila (2015-2019) en Liga BetPlay Dimayor (2020-).

Geschiedenis

In 1948 werd de eerste editie van de profcompetitie van Colombia georganiseerd. Aan de competitie deden tien teams mee en Independiente Santa Fe was de eerste club die zich landskampioen van Colombia mocht noemen. In de daaropvolgende jaren begon een periode die wel El Dorado (de gouden periode) wordt genoemd. De Argentijnse competitie had te maken met een staking en vele grote namen, onder wie Alfredo Di Stéfano en Adolfo Pedernera, kwamen in Colombia voetballen.

In de daaropvolgende jaren werd het aantal deelnemers aan de competitie langzaamaan uitgebreid tot veertien in 1966. Tot 1967 werd de competitie naar Europees model gespeeld met een gewone competitie, waarvan de club die bovenaan eindigde kampioen werd. Vanaf 1968 werd, zoals in wel meer Zuid-Amerikaanse landen gebruikelijk is, de competitie in twee gesplitst (Apertura en Finalización), en daarna een eindronde. Pas in 1988 werd het aantal clubs weer uitgebreid, naar vijftien.

De competitie kende een dieptepunt in 1989. Na een wedstrijd tussen Independiente Medellín en América de Cali werd de dienstdoende scheidsrechter Álvaro Ortega doodgeschoten door het drugskartel van Medellín. De competitie werd daarop stilgelegd en afgebroken, met als gevolg dat er geen kampioensbeker werd uitgereikt.

In 1991 werd besloten tot de invoering van een tweede divisie, de Categoría Primera B, waardoor het mogelijk werd om te promoveren en degraderen. Ook werd het aantal deelnemende teams uitgebreid tot zestien. In 2002 werd het aantal deelnemende teams opnieuw uitgebreid tot het huidige aantal van achttien. Daarnaast werd er besloten om de competitie in tweeën te delen waardoor er sindsdien twee kampioenen per jaar zijn. Ook de competitieopzet werd veranderd.

Competitie

Aan de Categoría Primera A doen achttien teams mee. Sinds 2002 worden per jaar twee competities afgewerkt: de Apertura (opening) en de Finalización (sluiting). De Apertura wordt gespeeld van februari tot juni, de Finalización van juli tot december. Zowel de Apertura als de Finalización kent drie fases: de competitiefase, de groepsfase en de play-offs.

De competitiefase

Tijdens de competitiefase worden zeventien wedstrijden gespeeld per team; iedereen speelt één keer tegen elkaar. De punten gelden op de normale manier; drie voor een overwinning, een voor gelijkspel, nul voor verlies. De acht hoogst gerangschikte ploegen aan het einde van de competitie gaan door naar de groepsfase.

De groepsfase

De acht beste teams uit de competitie worden verdeeld in twee groepen van vier. Binnen deze groepen wordt twee keer tegen elkaar gespeeld. De club die aan het eind bovenaan staat gaat door naar de play-offs.

De play-offs

In de play-offs worden twee wedstrijden gespeeld tussen de twee nummers een uit de groepsfase. De winnaar uit die wedstrijden mag zich kampioen noemen.

Controversie

De Categoría Primera A kent deze opbouw sinds 1999. Daarvoor werd er op de 'normale' manier, met 34 wedstrijden per team – één keer uit en één keer thuis – gespeeld, en de club die aan het eind bovenaan stond was de winnaar. Enkele bekende Colombiaanse trainers hebben al hun kritiek geuit op deze manier van competitie. Het belangrijkste punt is dat een team weliswaar in de competitiefase bovenaan zou eindigen, maar vervolgens in de groepsfase wordt uitgeschakeld.

Overzicht

Seizoen Kampioen Runner-up Topscorer(s) Club(s) Goals
1948
details
Independiente Santa Fe (1) Atlético Junior
Alfredo Castillo
Millonarios 31
1949
details
Millonarios (1) Deportivo Cali
Pedro Cabillón
Millonarios 42
1950
details
Once Caldas (1) Millonarios
Casimiro Ávalos
Deportivo Pereira 27
1951
details
Millonarios (2) Boca Juniors de Cali
Alfredo Di Stéfano
Millonarios 31
1952
details
Millonarios (3) Boca Juniors de Cali
Alfredo Di Stéfano
Millonarios 19
1953
details
Millonarios (4) Deportes Quindío
Mario Garelli
Deportes Quindío 20
1954
details
Atlético Nacional (1) Deportes Quindío
Carlos Alberto Gambina
Atlético Nacional 21
1955
details
Independiente Medellín (1) Atlético Nacional
Felipe Marino
Independiente Medellín 22
1956
details
Deportes Quindío (1) Millonarios
Jaime Gutiérrez
Deportes Quindío 21
1957
details
Independiente Medellín (2) Deportes Tolima
José Vicente Grecco
Independiente Medellín 30
1958
details
Independiente Santa Fe (2) Millonarios
José Américo Montanini
Atlético Bucaramanga 36
1959
details
Millonarios (5) Independiente Medellín
Felipe Marino
Cúcuta-Medellín 35
1960
details
Independiente Santa Fe (3) América de Cali
Walter Marcolini
Deportivo Cali 30
1961
details
Millonarios (6) Independiente Medellín
Alberto Perazzo
Independiente Santa Fe 32
1962
details
Millonarios (7) Deportivo Cali
José Omar Verdún
Cúcuta Deportivo 36
1963
details
Millonarios (8) Independiente Santa Fe
Omar Lorenzo Devanni
José Omar Verdún
Atlético Bucaramanga
Cúcuta Deportivo
36
1964
details
Millonarios (9) Cúcuta Deportivo
Omar Lorenzo Devanni
Magdalena-Bucaramanga 28
1965
details
Deportivo Cali (1) Atlético Nacional
Perfecto Rodríguez
Independiente Medellín 38
1966
details
Independiente Santa Fe (4) Independiente Medellín
Omar Lorenzo Devanni
Independiente Santa Fe 31
1967
details
Deportivo Cali (2) Millonarios
José María Ferrero
Millonarios 38
1968
details
Unión Magdalena (1) Deportivo Cali
José María Ferrero
Millonarios 32
1969
details
Deportivo Cali (3) América de Cali
Hugo Horacio Lóndero
América de Cali 25
1970
details
Deportivo Cali (4) Atlético Junior
José María Ferrero
Walter Sossa
Cúcuta Deportivo
Independiente Santa Fe
27
1971
details
Independiente Santa Fe (5) Atlético Nacional
Hugo Horacio Lóndero
Apolinar Paniagua
Cúcuta Deportivo
Deportivo Pereira
30
1972
details
Millonarios (10) Deportivo Cali
Hugo Horacio Lóndero
Cúcuta Deportivo 27
1973
details
Atlético Nacional (2) Millonarios
Nelson Silva Pacheco
Cúcuta-Júnior 36
1974
details
Deportivo Cali (5) Atlético Nacional
Víctor Ephanor
Atlético Junior 33
1975
details
Independiente Santa Fe (6) Millonarios
Jorge Ramón Cáceres
Deportivo Pereira 35
1976
details
Atlético Nacional (3) Deportivo Cali
Miguel Angel Converti
Millonarios 33
1977
details
Atlético Junior (1) Deportivo Cali
Oswaldo Palavecino
Atlético Nacional 33
1978
details
Millonarios (11) Deportivo Cali
Oswaldo Palavecino
Atlético Nacional 36
1979
details
América de Cali (1) Independiente Santa Fe
Juan José Irigoyén
Millonarios 36
1980
details
Atlético Junior (2) Deportivo Cali
Sergio Cierra
Deportivo Pereira 26
1981
details
Atlético Nacional (4) Deportes Tolima
Víctor Hugo del Río
Deportes Tolima 29
1982
details
América de Cali (2) Deportes Tolima
Miguel Oswaldo González
Atlético Bucaramanga 27
1983
details
América de Cali (3) Atlético Junior
Hugo Gottardi
Independiente Santa Fe 29
1984
details
América de Cali (4) Millonarios
Hugo Gottardi
Independiente Santa Fe 23
1985
details
América de Cali (5) Deportivo Cali
Miguel Oswaldo González
Atlético Bucaramanga 34
1986
details
América de Cali (6) Deportivo Cali
Héctor Ramón Sossa
Independiente Medellín 23
1987
details
Millonarios (12) América de Cali
Jorge Aravena
Deportivo Cali 23
1988
details
Millonarios (13) Atlético Nacional
Sergio Angulo
Independiente Santa Fe 29
1989
details
Kampioenschap afgelast na 318 wedstrijden wegens de moord op scheidsrechter Álvaro Ortega op 1 oktober 1989 in Medellín
1990
details
América de Cali (7) Atlético Nacional
Antony de Ávila
América de Cali 25
1991
details
Atlético Nacional (5) América de Cali
Iván Valenciano
Atlético Junior 30
1992
details
América de Cali (8) Deportivo Cali
John Jairo Tréllez
Atlético Nacional 25
1993
details
Atlético Junior (3) Independiente Medellín
Miguel Guerrero
Atlético Junior 34
1994
details
Atlético Nacional (6) Independiente Medellín
Rubén Darío Hernández
Medellín-Pereira-América 32
1995
details
Atlético Junior (4) América de Cali
Iván Valenciano
Atlético Junior 24
199596
details
Deportivo Cali (6) Millonarios
Iván Valenciano
Atlético Junior 36
199697
details
América de Cali (9) Atlético Bucaramanga
Hamilton Ricard
Deportivo Cali 36
1998
details
Deportivo Cali (7) Once Caldas
Víctor Bonilla
Deportivo Cali 37
1999
details
Atlético Nacional (7) América de Cali
Sergio Galván Rey
Once Caldas 26
2000
details
América de Cali (10) Atlético Junior
Carlos Alberto Castro
Millonarios 24
2001
details
América de Cali (11) Independiente Medellín
Carlos Alberto Castro
Jorge Horacio Serna
Millonarios
Independiente Medellín
29
2002
details
A América de Cali (12) Atlético Nacional
Luis Fernando Zuleta
Unión Magdalena 13
F Independiente Medellín (3) Deportivo Pasto
Orlando Ballesteros
Milton Rodríguez
Atlético Bucaramanga
Deportivo Pereira
13
2003
details
A Once Caldas (2) Atlético Junior
Arnulfo Valentierra
Once Caldas 13
F Deportes Tolima (1) Deportivo Cali
Léider Preciado
Deportivo Cali 17
2004
details
A Independiente Medellín (4) Atlético Nacional
Sergio Herrera
América de Cali 13
F Atlético Junior (5) Atlético Nacional
Leonardo Fabio Moreno
Léider Preciado
América de Cali
Independiente Santa Fe
15
2005
details
A Atlético Nacional (8) Independiente Santa Fe
Víctor Aristizábal
Atlético Nacional 16
F Deportivo Cali (8) Real Cartagena
Jámerson Rentería
Hugo Rodallega
Real Cartagena
Deportivo Cali
12
2006
details
A Deportivo Pasto (1) Deportivo Cali
Jorge Moreno
Cúcuta Deportivo 15
F Cúcuta Deportivo (1) Deportes Tolima
Diego Álvarez
Jhon Charría
Independiente Medellín
Deportes Tolima
11
2007
details
A Atlético Nacional (9) Atlético Huila
Fredy Montero
Sergio Galván Rey
Atlético Huila
Atlético Nacional
13
F Atlético Nacional (10) La Equidad
Dayro Moreno
Once Caldas 16
2008
details
A Boyacá Chicó (1) América de Cali
Miguel Caneo
Iván Velásquez
Boyacá Chicó
Deportes Quindío
13
F América de Cali (13) Independiente Medellín
Fredy Montero
Deportivo Cali 16
2009
details
A Once Caldas (3) Atlético Junior
Teófilo Gutiérrez
Atlético Junior 16
F Independiente Medellín (5) Atlético Huila
Jackson Martínez
Independiente Medellín 18
2010
details
A Atlético Junior (6) La Equidad
Carlos Bacca
Carlos Rentería
Atlético Junior
La Equidad
12
F Once Caldas (4) Deportes Tolima
Wilder Medina
Deportes Tolima 17
2011
details
A Atlético Nacional (11) La Equidad
Carlos Rentería
Atlético Nacional 12
F Atlético Junior (7) Once Caldas
Carlos Bacca
Atlético Junior 12
2012
details
A Independiente Santa Fe (7) Deportivo Pasto
Robin Ramírez
Deportes Tolima 13
F Millonarios (14) Independiente Medellín
Henry Hernández
Carmelo Valencia
Cúcuta Deportivo
La Equidad
9
2013
details
A Atlético Nacional (12) Independiente Santa Fe
Wilder Medina
Independiente Santa Fe 12
F Atlético Nacional (13) Deportivo Cali
Dayro Moreno
Luis Carlos Ruiz
Millonarios
Atlético Junior
16
2014
details
A Atlético Nacional (14) Atlético Junior
Dayro Moreno
Millonarios 12
F Independiente Santa Fe (8) Independiente Medellín
Germán Cano
Independiente Medellín 16
2015
details
A Deportivo Cali (9) Independiente Medellín
Fernando Uribe
Millonarios 15
F Atlético Nacional (15) Atlético Junior
Jefferson Duque
Atlético Nacional 15
2016
details
A Independiente Medellín (6) Atlético Junior
Miguel Borja
Cortuluá 19
F Independiente Santa Fe (9) Deportes Tolima
Ayron del Valle
Millonarios 12
2017
details
A Atlético Nacional (16) Deportivo Cali
Dayro Moreno
Atlético Nacional 14
F Millonarios (15) Independiente Santa Fe
Yimmi Chará[1]
Atlético Junior 11

Titels per club

Club Aantal
Atlético Nacional 16
Millonarios 15
América de Cali 13
Deportivo Cali 9
Independiente Santa Fe 9
Atlético Junior 7
Independiente Medellín 6
Once Caldas 4
Deportes Tolima 1
Deportes Quindío 1
Cúcuta Deportivo 1
Deportivo Pasto 1
Unión Magdalena 1
Boyacá Chicó 1

Eeuwige ranglijst

Vetgedrukt de clubs die in 2019 in de hoogste klasse spelen.

Club Stad /72 Periode (1948-2019)
Atlético Nacional
Medellín
72 1948-
Santa Fe
Bogota
72 1948-
Millonarios
Bogota
72 1948-
Deportivo Cali
Cali
69 1948-1955, 1959-
Independiente Medellín
Medellín
68 1948-1951, 1954-1957, 1959-1970, 1972-
América de Cali
Cali
66 1948-1952, 1954-2011, 2017-
Deportes Tolima
Ibagué
64 1955-1993, 1995-
Deportes Quindío
Armenia
62 1951-2000, 2002-2013
Atlético Bucaramanga
Bucaramanga
60 1949-1953, 1956-1970, 1972-1994, 1995-2008, 2017-
Once Caldas
Manizales
59 1961-
Atlético Junior
Barranquilla
59 1948, 1950-1953, 1966-
Deportivo Pereira
Pereira
58 1949-1953, 1956-1997, 2001-2011
Cúcuta Deportivo
Cúcuta
56 1950-1953, 1955-1995, 1996-1997, 2006-2013, 2015, 2019-
Unión Magdalena
Santa Marta
48 1953-1954, 1956-1957, 1959-1960, 1963-1999, 2002-2005, 2019-
Envigado
Envigado
27 1992-2006, 2008-
Atlético Huila
Neiva
25 1993-1996, 1998-2011, 2013-
Deportivo Pasto
Pasto
19 1999-2009, 2012-
Cortuluá
Tuluá
15 1994-2004, 2010, 2015-2017
Boyacá Chicó[2]
Tunja
14 2004-2016, 2018
La Equidad
Bogota
13 2007-
Real Cartagena
Cartagena
12 1971, 1992, 2000-2002, 2005-2007, 2009-2012
Boca Juniors de Cali
Cali
9 1949-1957
Rionegro Águilas[3]
Rionegro
9 2011-
Sporting
Barranquilla
8 1950-1953, 1988-1991
Patriotas
Tunja
8 2012-
Alianza Petrolera
Barrancabermeja
7 2013-
Once Deportivo
Manizales
5 1948-1952
Universidad Nacional[4]
Bogota
5 1948-1952
Jaguares de Córdoba
Montería
5 2015-
Deportes Caldas
Manizales
4 1948-1951
Huracán de Medellín
Medellín
3 1949-1951
Samarios
Santa Marta
2 1951-1952
Atlético Manizales
Manizales
2 1954, 1958
Fortaleza[5]
Bogota
2 2014, 2016
Uniautónoma
Barranquilla
2 2014-2015
Centauros Villavicencio
Villavicencio
1 2003
Tigres
Soacha
1 2017
Oro Negro
Barrancabermeja
1 1971
Itagüí Leones
Itagüí
1 2018
Deportivo Barranquilla
Barranquilla
1 1949
Libertad
Barranquilla
1 1956
Deportivo Unicosta
Barranquilla
1 1998
  1. Ook Ayron del Valle (Millonarios), Dayro Moreno (Atlético Nacional) en Carmelo Valencia (La Equidad) scoorden elf keer.
  2. Boyacá Chicó speelde in 2004 als Bogotá Chicó in de staad Bogota
  3. Rionegro Águilas speelde van 2011 tot 2014 als Itagüí Ditaires en in 2015 als Águilas Doradas
  4. Universidad Nacional speelde tot 1949 in de stad Pereira als Universidad de Pereira
  5. Fortaleza CEIF speelde in 2014 als Fortaleza FC

Scheidsrechters

Bijgaand een overzicht van Colombiaanse scheidsrechters die niet alleen actief zijn of waren in de Copa Mustang, maar daarnaast ook internationale wedstrijden leiden of hebben geleid.

  • Felipe Russi
  • Rafael Sanabria
  • Orlando Sánchez
  • José Antonio Sundheim
  • John Toro Rendón
  • José Torres Cadena
  • Guillermo Velásquez
  • Adrian Vélez


AFC:Australië · Bahrein · Bangladesh · Bhutan · Brunei · China · Filipijnen · Guam · Hongkong · India (I-League, Indian Super League) · Indonesië · Irak · Iran · Japan · Jemen · Kazachstan · Kirgizië · Koeweit · Libanon · Macau · Maleisië · Mongolie · Myanmar · Nederlands-Indië · Noord-Korea · Oezbekistan · Oman · Qatar · Saoedi-Arabië · Singapore · Tadzjikistan · Taiwan · Thailand · Turkmenistan · Verenigde Arabische Emiraten · Vietnam · Zuid-Korea
CAF:Algerije · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Centraal-Afrikaanse Republiek · Comoren · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Djibouti · Egypte · Equatoriaal-Guinea · Eritrea · Ethiopië · Gabon · Gambia · Ghana · Guinee · Guinee-Bissau · Ivoorkust · Kaapverdië · Kameroen · Kenia · Lesotho · Liberia · Libië · Madagaskar · Malawi · Mali · Marokko · Mauritanië · Mauritius · Mozambique · Namibië · Niger · Nigeria · Oeganda · Réunion · Rwanda · Sao Tomé en Principe · Senegal · Seychellen · Sierra Leone · Soedan · Somalië · Swaziland · Tanzania · Togo · Tsjaad · Tunesië · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika
CONCACAF:Antigua en Barbuda · Aruba · Bermuda · Canada / Verenigde Staten · Costa Rica · Curaçao · El Salvador · Guatemala · Honduras · Jamaica · Mexico · Nederlandse Antillen · Nicaragua · Panama · Suriname · Trinidad en Tobago
CONMEBOL:Argentinië · Bolivia · Brazilië · Chili · Colombia · Ecuador · Paraguay · Peru · Uruguay · Venezuela
OFC:Amerikaans-Samoa · Cookeilanden · Fiji · Nieuw-Caledonië · Nieuw-Zeeland · Niue · Palau · Papoea-Nieuw-Guinea · Salomonseilanden · Samoa · Tahiti · Tonga · Vanuatu
UEFA:Albanië · Andorra · Armenië · Azerbeidzjan · België · Bosnië en Herzegovina · Bulgarije · Cyprus · Denemarken · Duitsland · Engeland · Estland · Faeröer · Finland · Frankrijk · Georgië · Gibraltar · Griekenland · Hongarije · Ierland · IJsland · Israël · Italië · Joegoslavië · Kazachstan · Kosovo · Kroatië · Letland · Litouwen · Luxemburg · Malta · Moldavië · Montenegro · Nederland · Noord-Cyprus · Noord-Ierland · Noord-Macedonië · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Rusland · Saarland · San Marino · Schotland · Servië · Servië en Montenegro (FR Joegoslavië) · Slovenië · Slowakije · Sovjet-Unie · Spanje · Tsjechië · Tsjecho-Slowakije · Turkije · Wales · Wit-Rusland · Zweden · Zwitserland
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Categoría Primera A
Listen to this article