Gemenebestspelen - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Gemenebestspelen.

Gemenebestspelen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

De Gemenebestspelen (Commonwealth Games) is een multisportevenement dat elke vier jaar wordt gehouden en waaraan de lidstaten van het Gemenebest van Naties mee (kunnen) doen en de tot aan een van aan hen behorende overzeesegebiedsdelen. Aan de Gemenebestspelen doen tegenwoordig zo'n 4.500 à 5.000 atleten mee, waardoor deze spelen na de Olympische Zomerspelen qua aantal deelnemers het grootste sportevenement ter wereld vormen.

Edities

De Inter-Empire Championships ("Kampioenschappen van het Rijk") die in 1911 gehouden werden ter gelegenheid van de kroning van koning George V worden beschouwd als de voorloper van de Gemenebestspelen. De eerste editie van het evenement vond in 1930 plaats. Samen met de drie daarop volgende edities werden deze als de British Empire Games ("Spelen van het Britse Rijk") georganiseerd. Voor de vier volgende edities (1954-1966) werd de naam gewijzigd in de British Empire and Commonwealth Games ("Spelen van het Britse Rijk en het Gemenebest") veranderd, en de edities van 1970 en 1974 werden onder de naam British Commonwealth Games (Britse Gemenebestspelen) georganiseerd. Vanaf 1978 wordt de huidige naam gebezigd.

No. Jaar Gaststad Land Lnd Dln
Inter-Empire Championships
0 1911 Londen
Engeland
4 ?
British Empire Games
I 1930 Hamilton
 Canada
11 400
II 1934 Londen
Engeland
16 500
III 1938 Sydney
 Australië
15 464
IV 1950 Auckland
 Nieuw-Zeeland
12 590
British Empire and Commonwealth Games
V 1954 Vancouver
 Canada
24 662
VI 1958 Cardiff
Wales
35 1122
VII 1962 Perth
 Australië
35 863
VIII 1966 Kingston
 Jamaica
34 1316
Britse Gemenebestspelen
IX 1970 Edinburgh
Schotland
42 1744
X 1974 Christchurch
 Nieuw-Zeeland
38 1276
Gemenebestspelen
XI 1978 Edmonton
 Canada
46 1474
XII 1982 Brisbane
 Australië
46 1583
XIII 1986 Edinburgh
Schotland
27 1662
XIV 1990 Auckland
 Nieuw-Zeeland
55 2073
XV 1994 Victoria
 Canada
63 2557
XVI 1998 Kuala Lumpur
 Maleisië
70 3638
XVII 2002 Manchester
Engeland
72 3679
XVIII 2006 Melbourne
 Australië
71 4500
XIX 2010 Delhi
 India
71 6081
XX 2014 Glasgow
Schotland
71 4947
XXI 2018 Gold Coast
 Australië
71 4426
XXII 2022 Birmingham
Engeland

Deelnemende teams

De deelnemers aan de Gemenebestspelen. Paars: organiserende landen, rood: huidige deelnemers, groen: voormalige deelnemers.
De deelnemers aan de Gemenebestspelen. Paars: organiserende landen, rood: huidige deelnemers, groen: voormalige deelnemers.

Momenteel zijn 71 teams gerechtigd om deel te nemen. Dit zijn de 54 onafhankelijke landen die lid zijn van het Gemenebest, waarbij de vier thuislanden Engeland, Noord-Ierland, Schotland en Wales van het moederland het Verenigd Koninkrijk ieder deelnemen met een eigen team evenals de Britse kroongebieden Guernsey, Jersey en Man. Daarnaast nemen nog twaalf overzeese gebiedsdelen van een van de lidstaten deel. Zes landen hebben aan alle edities van de Gemenebestspelen deelgenomen; dit zijn Australië, Canada, Engeland, Nieuw-Zeeland, Schotland en Wales. Noord-Ierland ontbrak alleen in 1950.

 Anguilla
 Antigua en Barbuda
 Australië
 Bahama's
 Bangladesh
 Barbados
 Belize
 Bermuda
 Botswana
 Britse Maagdeneilanden
 Brunei
 Canada
 Cookeilanden
 Cyprus
 Dominica
Engeland

 Falklandeilanden
 Fiji

 Ghana
 Gibraltar
 Grenada
 Guernsey
 Guyana
 India
 Jamaica
 Jersey
 Kaaimaneilanden
 Kameroen
 Kenia
 Kiribati
 Lesotho
 Malawi
 Maldiven
 Maleisië
 Malta
 Man

 Mauritius
 Montserrat
 Mozambique
 Namibië
 Nauru
 Nieuw-Zeeland
 Nigeria
 Niue
Noord-Ierland

 Norfolk
 Oeganda
 Pakistan
 Papoea-Nieuw-Guinea
 Rwanda
 Saint Kitts en Nevis
 Saint Lucia
 Saint Vincent en de Grenadines
 Salomonseilanden

 Samoa
Schotland

 Seychellen
 Sierra Leone
 Singapore
Sint-Helena
 Sri Lanka
 Swaziland
 Tanzania
 Tonga
 Trinidad en Tobago
 Turks- en Caicoseilanden
 Tuvalu
 Vanuatu
Wales

 Zambia
 Zuid-Afrika

Voormalige deelnemers

 Aden (hoort tegenwoordig bij Jemen)
Australazië (gezamenlijk team van Australië en Nieuw-Zeeland op de Inter-Empire Championships van 1911)
 Brits-Guiana (heet tegenwoordig Guyana)
 Brits-Honduras (heet tegenwoordig Belize)
 Ceylon (heet tegenwoordig Sri Lanka)
 Gambia (trok zich terug in 2013)
 Hongkong (hoort tegenwoordig bij China)
 Ierse Vrijstaat (heet tegenwoordig Ierland en is geen lid meer van het Gemenebest)
 Malakka (hoort tegenwoordig bij Maleisië)
 Newfoundland (hoort tegenwoordig bij Canada)

 Noord-Borneo (hoort tegenwoordig bij Maleisië)
 Noord-Rhodesië (heet tegenwoordig Zambia)
Rhodesië (gezamenlijk team van Noord-Rhodesië en Zuid-Rhodesië. Tegenwoordig Zambia en Zimbabwe)
 Rhodesië en Nyasaland (opgesplitst in Malawi, Zambia en Zimbabwe)
 Saint Christopher, Nevis en Anguilla (opgesplitst in Saint Kitts en Nevis en Anguilla)
 Sarawak (hoort tegenwoordig bij Maleisië)
 West-Samoa (heet tegenwoordig Samoa)
 Zimbabwe (trok zich terug in 2003)
 Zuid-Arabische Federatie (heet tegenwoordig Jemen)
 Zuid-Rhodesië (heet tegenwoordig Zimbabwe)

Sporten

De sporten die op de Gemenebestspelen beoefend worden, zijn deels een aantal olympische sporten, deels ook sporten die voornamelijk in de 72 Gemenebestlanden gespeeld worden, zoals bowls, rugby sevens en netball.

Volgens de huidige regels moeten tien sporten verplicht op het programma worden geplaatst door het organiserend land; dit zijn atletiek, badminton, boksen (alleen voor mannen), bowls, gewichtheffen, hockey, netball (alleen voor vrouwen), rugby sevens (alleen voor mannen), squash en de zwemsportdiscipline baanzwemmen.

Daarnaast mag het programma aangevuld worden met maximaal zeven sporten. Hiervoor kan (momenteel) gekozen worden uit 16 sporten; basketbal, boogschieten, bowlen, gymnastiek (ritmische gymnastiek en turnen), judo, kanovaren, roeien, schietsport, softbal, taekwondo, tafeltennis, tennis, triatlon, wielersport, worstelen, zeilen alsmede de zwemsportdisciplines schoonspringen en synchroonzwemmen. Het maximaal aantal te organiseren teamsporten is op vier vast gesteld.

Sinds de Gemenebestspelen 2002 worden er in samenwerking met het Internationaal Paralympisch Comité enkele wedstrijden georganiseerd voor sporters met een handicap. De organisatie is verplicht om evenementen in de vier sporttakken atletiek, gewichtheffen (specifiek de discipline powerlifting -bankdrukken-), tafeltennis en (baan)zwemmen in het programma op te nemen. Daarnaast mogen er drie sporten aan worden toegevoegd. Het aantal evenementen mag hierbij maximaal 15 zijn.

Sporten op de Gemenebestspelen

Op de 18 georganiseerde spelen hebben 23 sporten op het programma gestaan. Hieronder bevinden zich alle huidige tien verplichte sporten en 11 keuzesporten. Daarnaast stonden cricket (1998), schermen (1950-1970) en de zwemsportdiscipline waterpolo (1950) ooit op het programma.

Van de huidige keuzesporten hebben kanovaren, softbal, taekwondo en zeilen nog nooit op het programma gestaan.

Zie de categorie Commonwealth Games van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Gemenebestspelen
Listen to this article