Lüneburg (stad) - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Lüneburg (stad).

Lüneburg (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Lüneburg
Stad in Duitsland

Situering
Deelstaat
Nedersaksen
Landkreis Lüneburg
Coördinaten 53° 15′ NB, 10° 25′ OL
Algemeen
Oppervlakte 70,38 km²
Inwoners (31-12-2014[1]) 72.546
(1031 inw./km²)
Hoogte 17 m
Burgemeester Ulrich Mädge (SPD)
Overig
Postcodes 21335/ 21337/ 21339
Netnummer 04131
Kenteken LG
Stad 24 stadsdelen
Gemeentenummer 03 3 55 022
Website www.lueneburg.de
Locatie van Lüneburg in Lüneburg
Portaal 
 
Duitsland
Raadhuis
Raadhuis

Lüneburg is een plaats in de Duitse deelstaat Nedersaksen, gelegen in het Landkreis Lüneburg. De stad telt 72.546 inwoners[1] en is een van de zeven Große selbständige Städte in Nedersaksen. In de stad ligt de Leuphana Universiteit.

Geografie

Lüneburg heeft een oppervlakte van 70,34 km² en ligt in het noorden van Duitsland. De stad ligt aan het riviertje de Ilmenau, 30 km voordat dit uitmondt in de Elbe. Ten zuiden van de stad ligt de Lüneburger Heide.

Stadsdelen

  • Altstadt
  • Bockelsberg
  • Ebensberg
  • Goseburg-Zeltberg
  • Häcklingen
  • Kaltenmoor
  • Kreideberg
  • Lüne-Moorfeld
  • Mittelfeld
  • Neu Hagen
  • Ochtmissen
  • Oedeme
  • Rettmer
  • Rotes Feld
  • Schützenplatz
  • Weststadt en Wilschenbruch
  • Jüttkenmoor
  • Klosterkamp
  • Bülows Kamp
  • In den Kämpen
  • Krähornsberg
  • Schäferfeld
  • Volgershall
  • Zeltberg

Historie

Voor de politieke geschiedenis, vooral tot en met de 18e eeuw, zie Brunswijk-Lüneburg.

In de omgeving van de stad zijn sporen van jachtkampen van Neandertalers gevonden, die ongeveer 150.000 jaar oud zijn. Ook in de brons- en ijzertijd was de omgeving van Lüneburg al bewoond, wat uit archeologische vondsten blijkt.

In 956 wordt Lüneburg voor het eerst in een document vermeld. Keizer Otto I de Grote schonk in dat jaar de rechten om belasting op zout te heffen, aan het plaatselijke Sint-Michaelsklooster. De vroege ontwikkeling van de stad wordt wel door de Latijnse spreuk Mons, Pons, Fons weergegeven. Lüneburg ontstond nl. uit een op de heuvel Kalkberg gelegen dorp ( Mons = berg), een nederzetting nabij de brug over de Ilmenau ( Pons = brug), en een nederzetting op de zoutbronnen (Fons = bron).

De Reformatie werkte in Lüneburg al vroeg door; de heersende hertog was in 1529 protestant geworden en in de stad werd het lutheranisme toen ook de overheersende confessie.

De stad ligt op een gipsheuvel met daaronder een natuurlijke zoutlaag. In de Duitse taal noemt men zowel zo'n zoutlaag als de zoutwinningsinstallatie een Saline. De zoutwinning is duizend jaar lang voor de economie van de stad uiterst belangrijk geweest. Zo werd de stad als zoutleverancier een van de eerste en belangrijkste leden van de Duitse Hanze. In 1392 verwierf Lüneburg ook nog het stapelrecht. De zoutwinning geschiedde, door het ondergrondse zout aan te boren, in heet water op te lossen en het zoute water zo op te pompen of gewoon op te hijsen, het zgn. zoutziederij-systeem. Er waren in de stad 216 zoutputten waar het kostbare en voor de conservering van vis, vlees en andere levensmiddelen onmisbare materiaal gewonnen werd. De eigendom van de zoutputten lag grotendeels bij de geestelijkheid, maar in toenemende mate ook bij de rijke burgerij. In Lüneburg werd een eigen gewichtseenheid voor zout gehanteerd met de naam Chor (554,32 kg). De strak georganiseerde Saline bestond vanaf de 12e eeuw tot 1980. In het midden van de 15e eeuw was de zoutwinning onderwerp van een langdurig geschil tussen de geestelijkheid en het stadsbestuur, dat de wat overdreven naam Lüneburger Prälatenkrieg kreeg. Sedert 1980 wordt alleen nog jaarlijks een geringe hoeveelheid zout gewonnen ten behoeve van zoutbaden in een plaatselijke wellness-inrichting.

De stad kende een catastrofale periode in de Dertigjarige Oorlog. Vooral rond 1626 toen de stad ook nog een pestepidemie te doorstaan kreeg, was de situatie in Lüneburg zeer penibel. Daarvan herstelde Lüneburg zich -mede door de intact gebleven zoutindustrie- pas in de 19e eeuw. In de bij de Michaeliskerk behorende school was Johann Sebastian Bach leerling van 1701 tot 1702.

In 1875 werd, volgens een Engelse bron, tussen leerlingen van het plaatselijke gymnasium de eerste voetbalwedstrijd in Duitsland gespeeld.

De stad bleef tijdens de Tweede Wereldoorlog grotendeels gespaard voor de verwoestingen door bombardementen. In mei 1945 pleegde Heinrich Himmler er zelfmoord. Kort daarna vond in Lüneburg het Bergen-Belsenproces plaats.

Een belangrijk en niet ongevaarlijk probleem ten gevolge van de eeuwenlange zoutwinning is de nog steeds voortdurende (en sinds 1946 regelmatig gemonitorde) verzakking van de bodem onder de delen van de oude stad die tussen de Kalkberg, de Michaeliskerk en de rivier liggen. Verscheidene kerken en andere oude gebouwen moesten om die reden al meermalen ingrijpend gerestaureerd, of zelfs gesloopt en elders herbouwd worden. Daarom was er in de jaren 1960 zelfs sprake van, de hele oude stad te slopen en te vervangen door -niet voor verzakkingsschade vatbare- nieuwbouw. Rond 1970 was de situatie zo, dat verwaarlozing en verzakking door bodemdaling meer historische gebouwen verloren hadden doen gaan dan de schade van de Tweede Wereldoorlog. Dit leidde, ongeveer net als na soortgelijke plannen in Deventer (Nederland), tot een door een groot deel van de inwoners gedragen behoefte aan monumentenzorg (Duits: Denkmalschutz), en er volgde een grootscheeps restauratieproject van de oude stad.

Bezienswaardigheden

  • De Michaeliskirche
  • De Johanniskirche
  • Het fraaie stadhuis, waarvan de oudste gedeelten dateren uit de 13e eeuw
  • Het plein Am Sande en diverse straatjes in de oude stad, o.a. Auf dem Meere zijn rijk aan fraaie oude huizen, o.a. in de Noordduitse baksteengotiek
  • De Stintmarkt met sfeervolle terrasjes, aan de oude binnenhaven
  • Het Duitse Zoutmuseum, gevestigd in het gebouwencomplex van de oude Saline ; website:[1] (de)
  • Het Oostpruisische Landsmuseum met veelzijdige informatie over dit sedert 1945 niet meer tot Duitsland, maar tot Polen en Rusland behorende gebied ; website: [2] (de)

Partnersteden

  • Tartu (Estland), sinds 1993
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Lüneburg (stad)
Listen to this article