For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Oppervlakte-actieve stof.

Oppervlakte-actieve stof

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Een oppervlakte-actieve of grensvlakactieve stof, ook wel tenside, detergent, tensio-actieve stof of surfactant (van surface active agent) genoemd, is een stof die de oppervlaktespanning van een vloeistof kan verlagen. Een vloeistof met verlaagde oppervlaktespanning kan gemakkelijker grote oppervlakken vormen. Dit heeft tot gevolg dat de vloeistof gemakkelijker schuim vormt.

Door een beetje oppervlakte-actieve stof, bijvoorbeeld afwasmiddel toe te voegen aan water, kan men dit water gebruiken om bellen te blazen. Een meer praktische toepassing is in zeep, waar het wordt gebruikt om het water en de zeep makkelijker in de textiel te laten dringen.

Oppervlakte-actieve stoffen zijn amfifiele stoffen, dat wil zeggen verbindingen met een hydrofobe en een hydrofiele groep; zij zijn daardoor zowel in polaire als in apolaire stoffen oplosbaar.

Aangezien polaire moleculen elkaar aantrekken, zullen de moleculen van de oppervlakte-actieve stof zich vooral aan de grensvlakken van de vloeistof bevinden. Als daar geen plaats meer is, vormen ze micellen. De concentratie van een oppervlakte-actieve stof waarbij deze micellen gaat vormen wordt de kritische micelconcentratie genoemd.

Oppervlakte-actieve stoffen worden vaak gemaakt van plantaardige en dierlijke oliën en vetten of van aardolie. Voorbeelden zijn reinigende middelen als

Emulgatoren als

Indeling

Oppervlakte-actieve stoffen worden onderscheiden op basis van hun hydrofiele functionele groep; de hydrofobe groep is in de meeste gevallen een koolwaterstofgroep. De hydrofiele groep kan zijn:

Dit zijn de meest gebruikte verbindingen. Deze categorie bevat onder meer zeep, alkylbenzeensulfonaten, alkylsulfaten, alkylbenzeensulfaten, alkylsulfosuccinaten en methylestersulfonaten.
De meest gebruikte verbindingen in deze categorie zijn quaternaire ammoniumzouten, zoals cetyltrimethylammoniumbromide
Voorbeeld: alkylbetaïnes zoals cocamidopropylbetaïne
  • niet-ionisch: bijvoorbeeld -(OCH2CH2)nOH
Voorbeeld: alkylpolyglycolether, het condensatieproduct van een vetalcohol met ethyleenoxide
Voorbeeld: alkylpolyglycosiden
  • semipolair: bijvoorbeeld -N(CH3)2O
Voorbeeld: dimethylalkylamineoxides zoals dodecyldimethylamineoxide

Toepassingen

Oppervlakte-actieve stoffen worden onder andere toegepast in:

Zie de categorie Surfactants van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Oppervlakte-actieve stof
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.