Portaal:Turkije - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Portaal:Turkije.

Portaal:Turkije

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

 Hoofdpagina
 
 Turkije van A tot Z
 
 Meehelpen
 
 Vragen?
 
   Portaal Turkije   
Het portaal voor Turkije-gerelateerde artikelen

Turkije (Turks: Türkiye), officieel de Republiek Turkije (Geluidsfragment Türkiye Cumhuriyeti (info / uitleg)), is een land dat voor het grootste deel in Azië ligt, op het schiereiland Anatolië (of Klein-Azië) tussen de Middellandse Zee en de Zwarte Zee, echter om politieke en culturele redenen wordt het dikwijls tot Europa gerekend. Turkije is een democratische rechtsstaat, en parlementaire republiek met een president aan het hoofd. De hoofdstad en de regeringszetel van het land is Ankara.

Het oudste en westelijke deel van de grootste stad Istanboel, en het gebied ten westen daarvan ligt in Europa. Het Aziatische en het Europese deel worden gescheiden door de Dardanellen, de Zee van Marmara en de Bosporus, die gezamenlijk de Middellandse Zee met de Zwarte Zee verbinden.

Turkije wordt begrensd door Bulgarije, Griekenland, Georgië, Armenië, Azerbeidzjan, Iran, Irak en Syrië. Turkije heeft in totaal 6530 km kustlijn.

Turkije is lid van de G20, een groep die de 20 grootste economieën van de wereld bij elkaar brengt. Turkije is mede-oprichter van de Verenigde Naties, de Organisatie van de Islamitische Conferentie, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa. Het is ook een lid van de Raad van Europa sinds 1949 en lid van de NAVO sinds 1952. Sinds 2005 onderhandelen Turkije en de Europese Unie over toetreding van Turkije tot de EU. Volgens de CIA is Turkije een van de 34 ontwikkelde landen en de VN classificeert Turkije als een land met een hoge menselijke ontwikkeling. Volgens veel wetenschappers is Turkije een regionale macht met veel invloed in Centraal-Azië en Oost-Europa.


Uitgelicht artikel

Çatal Hüyük (Turks: çatal = vork; hüyük = heuvel) was een belangrijke neolithische en chalcolithische nederzetting in het zuiden van Centraal-Anatolië. De oudste bewoningslagen dateren van ca. 7500 v. Chr. De plaats bleef ruim 1000 jaar lang bewoond maar raakte rond 6200 v.Chr. in verval. Hoewel men aanneemt dat deze gebeurtenis mogelijk is veroorzaakt door onenigheid met betrekking tot de sociale orde binnen de nederzetting, zou het verval ook kunnen zijn veroorzaakt door het binnenvallen van migranten uit de ondergelopen gebieden rond de Zwarte Zee. Mogelijk ook werd Çatal Hüyük verlaten wegens uitputting van de bodem, waarna men uitweek naar nieuwe gronden. Met zijn 13 hectaren is het tot nu toe de grootste en meest ontwikkelde nederzetting uit de late steentijd die gevonden is.

Çatal Hüyük is omringd door de tarweakkers van de Konyavlakte ten zuidoosten van de moderne stad Konya en ligt tussen de gemeentegrenzen van de gemeente Çumra, op ongeveer 140 km afstand van de tweekoppige vulkaan Hasan Dağ. De oostelijke nederzetting vormt een heuvel die zich ten tijde van de laatste neolithische bewoning wel 20 meter boven het omringende land kan hebben verheven. Er is ook een kleinere heuvel met een voormalige nederzetting meer naar het westen en een paar honderd meter naar het oosten een Byzantijnse nederzetting. De prehistorische nederzettingen op de heuvel zijn rond 6200 v.Chr. verlaten. Tussen de twee heuvels door stroomde ooit een kanaal van de rivier de Çarsamba en de nederzetting was gebouwd op alluviale klei die gunstig was voor de beginnende landbouw.

In 1958 werd Çatal Hüyük bij toeval door plaatselijke boeren ontdekt. De nederzetting kreeg echter pas wereldfaam door de opgravingen onder leiding van James Mellaart tussen 1961 en 1965. Bij die opgravingen bleek dit deel van Anatolië het centrum te zijn geweest van een hoogontwikkelde neolithische cultuur. Mellaart viel echter bij de Turkse autoriteiten in ongenade en werd uit Turkije verbannen, waarna er een eind kwam aan de opgravingen. Tot 1993, toen het werk werd hervat door de Britse archeoloog Ian Hodder van de universiteit van Cambridge.
Afbeelding v/d dag

De Bibliotheek van Celsus in de antieke Grieks-Romeinse stad Efeze in Turkije.
Klik hier (F5) voor een andere afbeelding
Geschiedenis

Het moderne Turkije begint met de stichting van de republiek op 29 oktober 1923 uit het overgebleven Turkse grondgebied van het Ottomaanse Rijk, met Mustafa Kemal Atatürk als de eerste president van het land. De regering werd gevormd door een vanuit Ankara opererende revolutionaire groep van voornamelijk militairen geleid door Atatürk, die de Grieken in West-Turkije had verslagen. Het Verdrag van Lausanne, getekend op 24 juli 1923 met van Turkse zijde Ismet Inönü als onderhandelaar, legde de grenzen van het moderne Turkije vast.

Hoofdartikelen:

Verdragen:

Bestuurlijke indeling

Regio's:

Provincies en districten:

Centraal-Anatolië:

Egeïsche Zee:

Marmara:

Middellandse Zee:

Oost-Anatolië:

Zuidoost-Anatolië:

Zwarte Zee:

Bouwwerken

Bruggen:

Kastelen:

Mausolea:

Torens:

Paleizen:

Musea:

Waterkrachtcentrales:

Winkelcentra:

Overig:

Cultuur & Economie

Gastronomie:

Drank

Kebab

Media:

Kranten

Muziek:

Instrumenten

Muziekbands

Pianisten

Literatuur

Auteurs

Dichters

Economie:

Toerisme:

Hoofdartikelen:

Politiek

Politici

Turkse presidenten:

Turkse premiers:

Overige

Politieke partijen

Sport

Atletiek

Autosport

Basketbal

Biljart

Boksen

Gewichtheffen

Kunstschaatsen

Schaken

Tennis

Windsurfen

Voetbal

Stadions

Historisch:

Racing:

Voetbalstadion:


Religie

Christendom:

Belangrijke personen:

Kerken:

Kloosters:

Islam:

Belangrijke personen:

Moskeeën:

Jodendom:

Synagogen:

Tempels:

Zie ook:


Infrastructuur

Autoverkeer

Wegen:

Spoorverkeer

Spoorlijnen:

Stations:

Metro's:

Luchtvaart

Vliegvelden:

Luchtvaartmaatschappijen:

Overig:

Tijdslijn
  • 1923 - Stichting van de Republiek Turkije.
  • 1933 - Turkse vrouwen krijgen het recht te stemmen.
  • 1952 - Turkije wordt lid van NAVO.
  • 1963 - Turkije wordt geassocieerd lid van de Europese Economische Gemeenschap, de voorloper van de Europese Unie.
  • 1974 - Turkije valt Cyprus binnen nadat diplomatieke pogingen om het conflict tussen de Griekse en Turkse bevolking op te lossen, zijn mislukt.
  • 1980 - Leger grijpt de macht in Turkije. De EU bevriest alle betrekkingen.
  • 1983 - Turks-Cyprus roept onafhankelijkheid uit, die alleen door Ankara wordt erkend. Verkiezingen luiden einde in van militair bewind in Turkije.
  • 1987 - Turkije vraagt officieel het lidmaatschap van de EU aan.
  • 1993 - Tansu Çiller wordt de eerste vrouwelijke premier van Turkije.
  • 1996 - EU en Turkije zetten douane-unie op.
  • 1999 - EU erkennen officieel kandidatuur Turkije voor lidmaatschap EU.
  • 2005 - Start van de toetredingsonderhandelingen.
  • 2023 - Turkije viert haar 100-jarige bestaan.
Panorama van de week
Alanya
Thema's


Vervoer
Vervoer
Lijsten
Categorieboom
Verwante portalen
Subportalen van Zuidoost-Europa

Albanië · Bosnië en Herzegovina · Bulgarije · Griekenland · Kosovo · Kroatië · Moldavië · Roemenië · Turkije
Streken: Thracië      Steden: Boekarest · Istanbul

Subportalen van Azië

Gebieden: Himalaya · Koerdistan · Korea · Nagorno-Karabach · Tibet · Zuidoost-Azië
Landen: Armenië · Azerbeidzjan · China · Egypte · Filipijnen · Georgië · India · Indonesië · Israël · Japan · Rusland · Saoedi-Arabië · Turkije · Vietnam

Verder lezen
  • Sunier, T. (1998), Turkije: mensen, politiek, economie, cultuur, KIT Publishers
  • Hatenboer, M. en Beelen, J (2003) Turkije. ANWB Media
  • Rochtus, D. en de Vylder, G. (2002) Turkije: springstof voor de Europese Unie?. Garant
  • Zürcher, E.J. (2004) De Europese Unie, Turkije en de islam. Amsterdam University Press; WRR
  • Toynbee, A.J. (1917) Turkije: verleden en toekomst. Londen, Menpes Print. & Engraving Co.
  • Noordman, W.E. (1951) De republiek Turkije. Meppel, J.A. Boom & Zoon
  • Hatenboer, M. en Beelen, J (2007) Turkije: west en midden. Den Haag, ANWB
  • Morren, P. en Willy Schuermans, W. (2000) Atatürk: grondlegger van het moderne Turkije. Leuven-Apeldoorn; Garant
  • Bouwman, B. (2008) Turkije. KIT Publishers
  • Swan, S. e.a. (2008) Turkije. Houten; Van Reemst.

Zie ook de online catalogus van de Bibliotheek van Turkije

Relevante links

Turkije op Wikimedia Commons

Gewenste artikelen

Cultuur in Turkije (en) - Cumhuriyet (en) - Vervoer in Turkije (en) - Volksmuziek in Turkije (en) - Turkse Grondwet (en) - Juridische systeem van Turkije (en) - Ottomaanse architectuur (en) -

Artikel zoeken:
Prima artikels

In de Etalage:

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Portaal:Turkije
Listen to this article