For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Unilineaire afstamming.

Unilineaire afstamming

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Unilineaire afstamming is een verwantschapssysteem van afstammingsbepaling waarbij de dochter of zoon lid wordt van de afstammingsgroep van of de vader of de moeder. In het eerste geval is dit patrilineaire afstamming, in het tweede geval matrilineaire afstamming.

Afstammingsgroepen

Unilineaire afstamming komt vooral voor bij tribale samenlevingen die nog geen centraal gezag kennen. Bij lineage is nog precies bekend aan wie iedereen verwant is. Groepen kunnen echter dusdanig groot groeien dat deze opgesplitst moeten worden, zodat de exacte invulling van de onderlinge verwantschap niet meer bekend is. Dit zijn clans, waarbij nog wel een bewustzijn is van verwantschap, ook al is de exacte verwantschapsband onbekend.

Omstandigheden

Unilineaire groepen zijn over het algemeen exogaam, zodat partners buiten de eigen groep moeten worden gevonden. De voorkeur voor een patri- dan wel matrilineaire nadruk daarbij is geen statische, maar kan veranderen afhankelijk van de omstandigheden. Zo is bij de jacht de verhouding tussen vader en zoon belangrijk, zodat virilokaliteit de voorkeur kan krijgen. Bij eenvoudige landbouw als zwerflandbouw kan de rol van de vrouw belangrijker zijn zodat een verschuiving optreedt naar uxorilokaliteit. Bij permanente landbouw en irrigatielandbouw wordt het erfrecht belangrijker zodat virilokaliteit belangrijker wordt.

Overdracht van rechten

Hieruit kunnen patri- dan wel matrilineaire afstammingsgroepen ontstaan. Deze afstammingsgroepen zijn niet volledig tegengesteld aan elkaar, aangezien in beide de man het openbare leven domineert. Waar in een patrilineaire groep de rechten en functies worden overgedragen van vader op zoon, geldt in een matrilineaire groep niet dat dit wordt overgedragen van moeder op dochter, maar van mannen naar de kinderen van zijn zuster. Matrilineariteit impliceert dus geen matriarchale samenleving. Als een vader zijn eigen zoon ook wil laten profiteren van bepaalde rechten, ook wel complementaire filiatie genoemd, kan dit moeilijkheden opleveren met de zoons van zijn zuster. Een matrilineaire samenleving kan dan ook voor meer complicaties zorgen dan een patrilineaire.

Dubbel-unilineaire afstamming

In sommige samenlevingen worden bepaalde rechten patrilineair doorgegeven en andere matrilineair, dubbel-unilineaire afstamming. Zo worden bij de Yakö onroerende goederen via de mannelijke lijn doorgegeven en roerende goederen via de vrouwelijke lijn.

Hoewel ook in patri- en matrilineaire groepen wel sprake is van overdracht van voorrechten aan kinderen die daar formeel geen recht op hebben, wordt daarbij niet gesproken van dubbel-unilineaire afstamming. Deze complementaire filiatie is slechts de erkenning dat men zowel een vader als een moeder heeft.

Als de afstamming via mannen en vrouwen als gelijkwaardig wordt beschouwd, dan is er sprake van bilaterale afstamming.

Literatuur

  • Kloos, P. (2002): Culturele antropologie. Een inleiding, Van Gorcum.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Unilineaire afstamming
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.