Zonsteen (bouwkunde) - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Zonsteen (bouwkunde).

Zonsteen (bouwkunde)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ten minste één Wikipediagebruiker vindt dat de tekst van Adobe (materiaal) in dit artikel ingevoegd zou moeten worden, of dat er een duidelijkere afbakening tussen deze artikelen dient te worden gemaakt. Als de tekst wordt ingevoegd, dient dat artikel een redirect te worden (hier melden).

Zonsteen (Engels: mudbrick; Frans: brique crue) is ongebakken kleisteen die in de zon gedroogd is en als bouwmateriaal gebruikt wordt. Behalve klei en water, worden bij de vervaardiging ook zand en een organisch bindmiddel – vaak stro – gebruikt. Een andere naam is adobe.

De techniek werd voor het eerst toegepast in Mesopotamië. Omstreeks 4000 voor Christus kwam aldaar bovendien het gebruik van houten mallen in zwang, waarmee stenen van gelijke vorm en grootte verkregen werden. Vanaf ca. 3200 v. Chr. werden dergelijke stenen voor het eerst ook gebakken, hetgeen het ontstaan gaf aan de baksteen. Een andere plek waar ongebakken kleistenen al vroeg veelvuldig toegepast werden, is het oude Egypte, waar men ze gebruikte bij de bouw van huizen, verdedigingswerken (onder meer als muren rond de tempels) en grafmonumenten. In de Lage Landen werden zonstenen in bepaalde plattelandsgebieden gebruikt voor het bouwen van binnenmuren. In de 19de eeuw is er in Uden zelfs een fabriek van dergelijke stenen geweest.

Thans wordt zonsteen nog steeds gebruikt in vele landen in Azië en Afrika, onder andere in China, Iran, Jemen, Egypte, Mali, Burkina Faso en Niger. Ook in de Nieuwe Wereld werd of wordt dit bouwmateriaal aangewend, zoals in Peru en in het zuidwesten van de Verenigde Staten. In Zuid-Europa komt zonsteen met name in Spanje voor. Een van de grootste en bekendste gebouwen in zonsteen is de Grote moskee van Djenné in Mali. Hier zijn de afzonderlijke stenen niet zichtbaar, omdat de wanden bestreken zijn met een laag leem om ze beter bestand te maken tegen weer en wind.

Een aanverwante bouwwijze is de stampbouw (Engels: rammed earth; Frans: pisé), waarbij een wand niet uit afzonderlijke stenen wordt opgebouwd, maar als geheel tot stand komt door het aanstampen van een mengsel van klei (of leem), water, zand en stro (of mest) in een bekisting. Deze techniek is onder meer gebruikelijk in Marokko en wordt zelfs – mede vanwege de goede isolerende eigenschappen – in beperkte mate toegepast in moderne woningbouw.


  • Een deel van de grote muur in zonsteen rond het tempelgebied van Medinet Habu (Egypte), daterend uit de tijd van farao Ramses III
    Een deel van de grote muur in zonsteen rond het tempelgebied van Medinet Habu (Egypte), daterend uit de tijd van farao Ramses III
  • Een hedendaagse muur in zonsteen op het platteland ten zuiden van Luxor (Egypte)
    Een hedendaagse muur in zonsteen op het platteland ten zuiden van Luxor (Egypte)
  • Bouw van een muur uit grote zonstenen in Burkina Faso
    Bouw van een muur uit grote zonstenen in Burkina Faso
  • Een muur in zonsteen in het oude stadsgedeelte van Lijiang (Yunnan, China)
    Een muur in zonsteen in het oude stadsgedeelte van Lijiang (Yunnan, China)
  • Moskee en minaret in zonsteen, in het dorp Kharanagh (Iran)
    Moskee en minaret in zonsteen, in het dorp Kharanagh (Iran)
  • Historisch huis in het dorp Revilla (Burgos, Spanje), dat gedeeltelijk bestaat uit vakwerkbouw opgevuld met zonstenen
    Historisch huis in het dorp Revilla (Burgos, Spanje), dat gedeeltelijk bestaat uit vakwerkbouw opgevuld met zonstenen
  • Vervaardiging van zonstenen in Roemenië (foto uit 2003)
    Vervaardiging van zonstenen in Roemenië (foto uit 2003)
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Zonsteen (bouwkunde)
Listen to this article