Åkers styckebruk - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Åkers styckebruk.

Åkers styckebruk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Åkers styckebruk

Dawna wytwórnia prochu (Åkers Krutbruk)
Państwo  Szwecja
Region
Södermanland
Gmina
Strängnäs
Powierzchnia 2,81[1] km²
Populacja (2018)
• liczba ludności
• gęstość

3017[1]
1075[1] os./km²
Nr kierunkowy (+46) 159
Kod pocztowy 647 5x
Położenie na mapie Södermanlandu
Mapa konturowa Södermanlandu, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Åkers styckebruk”
Położenie na mapie Szwecji
Mapa konturowa Szwecji, na dole znajduje się punkt z opisem „Åkers styckebruk”
Ziemia59°15′19″N 17°06′14″E/59,255278 17,103889
Strona internetowa
Portal Szwecja

Åkers styckebruk – miejscowość (tätort) w Szwecji, w regionie administracyjnym (län) Södermanland (gmina Strängnäs).

W 2015 roku Åkers styckebruk liczyło 2980 mieszkańców[2].

Położenie

Miejscowość jest położona w prowincji historycznej (landskap) Södermanland nad jeziorem Visnaren, ok. 30 km na zachód od Södertälje niedaleko autostrady E20.

Historia

Wielki piec przy zakładach w Åkers styckebruk. Lata 20. XX w.
Wielki piec przy zakładach w Åkers styckebruk. Lata 20. XX w.

Najstarsze ślady osadnictwa w rejonie Åkers styckebruk datowane są na czasy prehistoryczne. Wieś powstała w średniowieczu jako osada w pobliżu wzniesionego w XII w. kościoła parafialnego (Åkers kyrka) w parafii Åkers socken[3].

Pierwszym większym przedsiębiorstwem w okolicy była założona w 1552 roku z polecenia Gustawa Wazy wytwórnia prochu (Åkers Krutbruk). Historia Åkers styckebruk jest jednak ściśle związana z założoną ok. 1580 roku przez księcia Karola Sudermańskiego odlewnią luf armatnich (styckebruk), od której pochodzi drugi człon nazwy miejscowości. Wielki piec zbudowano w 1584 roku. Ruda żelaza była pozyskiwana w pobliskiej kopalni Skottvångs gruva (historyczny obszar Åkers bergslag) oraz na wyspie Utö. Pierwsze działa odlano w 1588 roku[4][5].

W 1840 roku w zakładach wyprodukowano, według projektu Martina von Wahrendorffa, jedne z pierwszych na świecie dział ładowanych odtylcowo[6].

Działa w Åkers styckebruk wytwarzano do 1866 roku. W XIX w. rozpoczęto produkcję na potrzeby cywilne, m.in. odlewanych pługów (wytwarzanych w latach 1840–1940) i walców dla przemysłu hutniczego. Na terenie zakładów działa muzeum[7].

W 1895 roku otwarto linię kolejową łączącą Södertälje z Eskilstuną (Norra Södermanlands Järnväg), zastąpioną otwartą w 1997 roku linią Svealandabanan. Z Åkers styckebruk odchodzi bocznica do Strängnäs (Grundbro), od 1994 roku obsługująca jedynie ruch towarowy[8].

Demografia

Liczba ludności tätortu Åkers styckebruk w latach 1960–2015[9]:

Gospodarka

Współcześnie zakłady metalurgiczne w Åkers styckebruk należą do przedsiębiorstwa Union Electric Åkers, specjalizującego się w produkcji walców[10][11].

Galeria

Przypisy

  1. a b c Statistiska tätorter 2018; befolkning, landareal, befolkningstäthet (szw.). Statistikmyndigheten SCB, 2020-03-20. [dostęp 2020-09-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-03-24)].
  2. Statistiska centralbyrån: Tätorter 2015; befolkning, landareal, andel som överlappas av fritidshusområden (szw.). [dostęp 2017-05-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-07)].
  3. Riksantivarieämbetet: STRÄNGNÄS ÅKERS-TUNA 1:2 - husnr 1, ÅKERS KYRKA (szw.). [dostęp 2017-05-29].
  4. Åkers Hembygdförening: Åkers styckebruk under 9000 år (szw.). [dostęp 2017-05-29].
  5. Sörmlands museum: Kanoner – en svensk exportvara (szw.). [dostęp 2017-05-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-24)].
  6. Nordisk familjebok (1893), Wahrendorff, Martin von (szw.) [dostęp:2017-05-29]
  7. Åkers Hembygdförening: Bruksmuseet (szw.). [dostęp 2017-05-29].
  8. Svealandsbanan (szw.). Jarnvag.net. [dostęp 2017-05-29].
  9. Statistiska centralbyrån: Landareal per tätort, folkmängd och invånare per kvadratkilometer. Vart femte år 1960 - 2015 (szw.). [dostęp 2017-05-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-20)].
  10. Union Electric Steel (ang.). [dostęp 2017-05-29].
  11. Sörmlands museum: Åkers bergslag (szw.). [dostęp 2017-05-29].
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Åkers styckebruk
Listen to this article