For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Écrins.

Écrins

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Écrins i ważniejsze szczyty
Écrins i ważniejsze szczyty
Widok na dolinę Valgaudemar w rejonie Barre des Écrins
Widok na dolinę Valgaudemar w rejonie Barre des Écrins

Écrins (oks. leis Escrinhs) - najwyższa grupa górska w Alpach Delfinackich, części Alp Zachodnich.

W dawniejszej literaturze nazywana grupą lub masywem Pelvoux. Od północy ograniczona jest doliną rzeki Romanche, od wschodu i południowego wschodu dolinami rzek Guisane i Durance, od zachodu i południowego zachodu doliną rzeki Drac. Zbudowana ze skał krystalicznych i metamorficznych, głównie granitów, łupków krystalicznych i łupków mikowych. Charakteryzuje się wysokimi, strzelistymi szczytami sięgającymi 4000 m n.p.m., długimi i głęboko wciętymi dolinami, licznymi lodowcami i polami śnieżnymi o łącznej powierzchni przekraczającej 120 km² oraz bogatą florą i fauną, w których występuje wielka liczba gatunków górskich i alpejskich.

Najwyższy szczyt to Barre des Écrins (4102 m n.p.m.) - pierwszy, licząc od zachodu i południa, czterotysięcznik Alp i jedyny w tej grupie górskiej. Kolejne najwyższe szczyty to la Meije (3983 m n.p.m.), l'Ailefroide (3953 m n.p.m.) i Mont Pelvoux (3946 m n.p.m.).

Grupa Écrins uznawana jest obok masywu Mont Blanc najbardziej "alpejską" grupę w Alpach francuskich. Posiada bardzo urozmaiconą budowę geologiczną. Tworzy ją rozległy masyw krystaliczny, otoczony nieciągłymi, rozrzuconymi po obrzeżach strefami zbudowanymi ze skał osadowych. W centrum masywu, wokół La Bérarde, znajdziemy granity, które są otoczone szerokim pasem skał metamorficznych, poczynając od anatektycznych skał budujących Mont Pelvoux przez migmatyty Barre des Écrins po rozmaite odmiany gnejsów w masywach La Meije, Olan i Sirac.

Na swym obszarze grupa Écrins prezentuje wszystkie klasyczne cechy rzeźby alpejskiej z potężnymi graniami i turniami skalnymi oraz licznymi lodowcami. Według danych z 2009 r. na jej terenie znajdowały się 282 nazwane lodowce o łącznej powierzchni 68,6 km². Stanowiło to ok. 25% powierzchni wszystkich lodowców w Alpach francuskich. Wśród nich jednak ogromna większość (179 lodowców) posiadało niewielkie powierzchnie, poniżej 0,1 km², a jedynie 5 lodowców miało powierzchnie większe niż 2,5 km²[1]. Podobnie jak w innych częściach Alp, lodowce w grupie Écrins są w odwrocie: w połowie XIX w. (koniec tzw. małej epoki lodowej) zajmowały one jeszcze powierzchnię ok. 171 km²[2]. Bogata jest sieć rzeczna, ilość zbiorników wodnych jest natomiast niewielka. Wymienić tu należy jeziora Arsine, Combeynot, Eychauda, Lauvitel i Vallon.

Od połowy XIX wieku grupa Écrins jest jednym z ważniejszych terenów formowania się światowego alpinizmu. Również obecnie jest to popularny obszar do uprawiania turystyki wysokogórskiej, dysponujący gęstą siecią szlaków turystycznych i górskich schronisk turystycznych.

Znaczną część grupy obejmuje utworzony w 1973 Park Narodowy Écrins (fr. Parc National des Écrins).

  • Massif du Pelvoux (dawna nazwa masywu), z książki Géographie élémentaire de la France et de ses colonies (Franz Schrader i Louis Gallouédec, 1894).
    Massif du Pelvoux (dawna nazwa masywu), z książki Géographie élémentaire de la France et de ses colonies (Franz Schrader i Louis Gallouédec, 1894).
  • Mapa centralnej części masywu Écrins, z pracy Escalades dans les Alpes de 1860 à 1868 (Edward Whymper).
    Mapa centralnej części masywu Écrins, z pracy Escalades dans les Alpes de 1860 à 1868 (Edward Whymper).
  • Dolina Étançons, widok w kierunku La Bérarde, z pracy Escalades dans les Alpes de 1860 à 1868 (Edward Whymper).
    Dolina Étançons, widok w kierunku La Bérarde, z pracy Escalades dans les Alpes de 1860 à 1868 (Edward Whymper).

Przypisy

  1. Marie Gardent : Inventaire et retrait des glaciers dans les Alpes françaises depuis la fin du Petit Âge Glaciaire. Thèse de doctorat de géographie. Université de Grenoble, 2014, s. 169
  2. Marie Gardent : Inventaire et retrait des glaciers dans les Alpes françaises (...), s. 209

Zobacz też

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Écrins
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.