cover image

Czechy

państwo w Europie / Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Czechy[8], Republika Czeska[9] (cz. Česko, Česká republika [ˈt͡ʃɛskaː ˈrɛpublɪka] ( odsłuchaj)) – unitarne[2] państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Od północy graniczy z Polską, od zachodu i północnego zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, a od wschodu ze Słowacją[10]. Stolicą i największym miastem Czech jest Praga. Kraj składa się z trzech historycznych krain – Czech właściwych, Moraw i czeskiej części Śląska[11]. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Państwo czeskie dzieli się na czternaście krajów. Czechy są republiką parlamentarną, demokratycznym państwem prawa o liberalnym systemie rządów, opartym na swobodnej rywalizacji partii i ruchów politycznych[12]. Głową państwa jest prezydent. Naczelnym organem władzy ustawodawczej jest parlament z Izbą Poselską i Senatem, władzy wykonawczej rząd z czternastoma ministerstwami, a władzy sądowniczej Sąd Konstytucyjny i Sąd Najwyższy. Czechy są członkiem wielu organizacji międzynarodowych, m.in. ONZ, Unii Europejskiej, NATO, strefy Schengen, Rady Europy, OECD i Grupy Wyszehradzkiej.

Quick facts: Konstytucja, Język urzędowy, Stolica, Ustrój ...
Republika Czeska
Česká republika
Flaga Herb
Dewiza: Pravda vítězí
(Prawda zwycięża)
Hymn:
Kde domov můj?

(Gdzie jest dom mój?)
Konstytucja

Konstytucja Czech

Język urzędowy

czeski[1]

Stolica

Praga

Ustrój polityczny

demokratyczny[2]

Typ państwa

republika parlamentarna[3]

Głowa państwa

prezydent[4] Miloš Zeman

Szef rządu

premier Petr Fiala

Przewodniczący Izby Poselskiej

Markéta Pekarová Adamová

Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe


78 868 km²
2%

Liczba ludności (2022)
  całkowita 
  gęstość zaludnienia
  narody i grupy etniczne


10 516 707[5]
133 osób/km²
Czesi: 93,7%[6]
Morawianie: 4,9%[6]
Słowacy: 1,4%[6]

PKB (2022)
  całkowite 
  na osobę


296 mld[7] USD
27 609[7] USD

PKB (PSN) (2022)
  całkowite 
  na osobę


510 mld[7] dolarów międzynar.
47 527[7] dolarów międzynar.

Waluta

korona czeska (CZK)

Wolne wybory

1 stycznia 1993

Religia dominująca

katolicyzm (11,37% praktykujących)

Strefa czasowa

UTC +1 – zima
UTC +2 – lato

Kod ISO 3166

CZ

Domena internetowa

.cz

Kod samochodowy

CZ

Kod samolotowy

OK

Kod telefoniczny

+420

Close

Według Banku Światowego Czechy należą do 31 najbogatszych krajów świata pod względem dochodów per capita[13][14]. Procent mieszkańców Czech żyjących poniżej progu ubóstwa jest znikomy[15][16][17][18][19]. Czechy wykazują stosunkowo niewielki stopień nierówności w dochodach pomiędzy najbogatszymi i najbiedniejszymi obywatelami oraz stosunkowo zrównoważoną redystrybucję majątku. Bezrobocie jest od dłuższego czasu na niskim poziomie, znacznie poniżej średniej krajów rozwiniętych[20]. Na podstawie danych Institute for Economics and Peace zawartych w Global Peace Index Czechy są 10. najbezpieczniejszym krajem świata pod względem zagrożenia wojną i występowania przestępczości fizycznej[21]. W indeksie śladu ekologicznego Czechy są w porównaniu do pozostałych krajów rozwiniętych znacznie mniejszym dłużnikiem ekologicznym[22][23][24], jednak na osobę są największym emitentem CO2 w UE[25].

Według Indeksu poziomu korupcji prowadzonego przez Transparency International, w 2015 r. Czechy znajdowały się na 10. miejscu wśród krajów w UE[26].