For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Hawiarska droga.

Hawiarska droga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Hawiarska droga – w gwarze podhalańskiej droga z okresu dawnego górnictwa w Tatrach, ale także w innych górach na Podhalu. Hawiarzami na Podhalu nazywano górników (od niemieckiego słowa Hauer – górnik). Drogi hawiarskie łączyły z hutami dawne kopalnie rud, zwane na Podhalu baniami. Banie położone były czasami wysoko w górach i w miejscach trudno dostępnych. Drogami hawiarskimi zwożono z nich do hut urobek, poruszali się nimi pracujący w baniach górnicy i inni ludzie (np. pasterze, kłusownicy, turyści), drogi te wykorzystywano także do zwózki drzewa i innych celów[1].

Górnictwo w Tatrach ma historię sięgająca początków XV wieku. Najstarsza wzmianka w dokumentach rady miejskiej Krakowa pochodząca z 1417 r. mówi o istnieniu kopalni w górach trzy mile za Nowym Targiem[2]. Początkowo wydobywano rudy metali kolorowych. Najstarsze ich kopalnie znajdują się w górnych rejonach Doliny Kościeliskiej. W XIX wieku zaczęto wydobywać rudy żelaza. Wówczas to rozbudowano system dróg hawiarskich. Główne ośrodki hutnicze znajdowały się w Kuźnicach i na polanie Stare Kościeliska. Łączyła je Droga pod Reglami i droga przez Dolinę Kościeliską. Oprócz tego istniały inne drogi hawiarskie do kopalni. Rud w Tatrach było jednak niewiele. Gdy wydobyto bogatsze i bardziej wartościowe złoża, dalsze wydobycie rud stało się nieopłacalne i zakończył się etap górnictwa w Tatrach[3]. Wiele dróg hawiarskich zachowało się jednak w dobrym stanie – głównie te, które wykorzystywano do innych celów, bo jako potrzebne były naprawiane. Na szczególną uwagę zasługuje tu Droga pod Reglami. W dobrym stanie zachowały się także niektóre inne drogi hawiarskie, np. droga z Kuźnic przez Jaworzynkę do dawnej kopalni pod Magurą, droga w Miętusiej Dolinie. Zachowały się na niektórych odcinkach również fragmenty już nieużywanych dróg hawiarskich, często nawet nie zaznaczane na mapach[1].

Przypisy

  1. a b Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ISBN 83-7104-009-1.
  2. Szlakiem dawnych sztolni, hut i kruszców Doliny Kościeliskiej i Chochołowskiej. [dostęp 2019-01-07].
  3. Maria Baścik (red.): Dolina Kościeliska. Zakopane: Wydawnictwa Tatrzańskiego Parku Narodowego, 2014. ISBN 978-83-61788-85-0.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Hawiarska droga
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.