Powiat raciborski - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Powiat raciborski.

Powiat raciborski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Powiat raciborski
powiat
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
TERYT 2.24.45.11.00.0
Siedziba Racibórz
Starosta Grzegorz Swoboda
Powierzchnia 543,98 km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności

108 211[1]
• gęstość 198,9 os./km²
Urbanizacja 59,81%
Tablice rejestracyjne SRC
Adres urzędu:
Plac Stefana Okrzei 4
47-400 Racibórz
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin miejskich 1
Liczba gmin miejsko-wiejskich 2
Liczba gmin wiejskich 5
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Powiat raciborski”
Ziemia50°05′N 18°16′E/50,087100 18,268900
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Polska

((Polska jednostka administracyjna infobox)) Nieznane pola: "wikicytaty" oraz "wikinews". Gołe linki: "bip". Powiat raciborskipowiat w południowej Polsce (województwo śląskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Racibórz.

Według danych z 31 grudnia 2019 roku[2] powiat zamieszkiwało 108 211 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 107 926 osób[3].

Geografia

Położenie

Powiat raciborski leży w Kotlinie Raciborskiej, częściowo na Płaskowyżu Głubczyckim i od strony wschodniej we fragmencie na Płaskowyżu Rybnickim. Powiat przecina rzeka Odra oraz jej dopływy: Psina i Ruda. Południowa część powiatu otwiera się na Bramę Morawską.

Pod względem administracyjnym powiat raciborski należy do województwa śląskiego, a graniczy z terenami, na których wydobywa się węgiel kamienny, obszar ten nosi nazwę Rybnickiego Okręgu Węglowego. Od południowo-zachodniej strony graniczy z Czechami, a mianowicie sąsiaduje z obszarami wydobycia węgla w Zagłębiu Ostrawsko-Karwińskim oraz dużą aglomeracją miejsko-przemysłową Ostrawy. Od pozostałych stron natomiast powiat graniczy z rolniczymi gminami powiatu głubczyckiego, kędzierzyńsko-kozielskiego (województwo opolskie), gliwickiego, rybnickiego, wodzisławskiego (województwo śląskie), a na północnym wschodzie z miastem Rybnik. Historycznie teren powiatu leży na Górnym Śląsku[4].

Gminy

Herb Nazwa gminy Rodzaj gminy Liczba ludności Powierzchnia Gęstość zaludnienia
Racibórz miejska 56 397 74,96 777,9
Krzanowice miejsko-wiejska 6 086 47,06 129,3
Kuźnia Raciborska miejsko-wiejska 12 283 126,84 96,8
Kornowac wiejska 4 707 26,3 179
Krzyżanowice wiejska 11 492 69,67 164,9
Nędza wiejska 7 156 57,14 127,4
Pietrowice Wielkie wiejska 7 203 68,07 105,8
Rudnik wiejska 5 207 73,94 70,4

Miasta

 Osobne artykuły: Racibórz, KrzanowiceKuźnia Raciborska.

Struktura demograficzna

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób % osób % osób %
Ogółem 112 299 100 58 237 51,86 54 062 48,14
Miasto 65 865 58,65 34 356 30,59 31 509 28,06
Wieś 46 434 41,35 23 881 21,27 22 553 20,08

Ludność w latach

Rok Liczba ludności Gęstość zaludnienia
1999 120 782 222,03
2000 119 951 220,51
2001 119 106 218,95
2002 113 866 209,32
2003 113 208 208,11
2004 112 570 206,94
2005 112 299 206,44
2006 115 125 211,64

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2006 Racibórz ma obszar 543,98 km², w tym

  • użytki rolne łącznie 61,7% powierzchni (50,7% grunty orne a 10,1% łąki i pastwiska)
  • lasy i tereny leśne 25,0% powierzchni.

Rada Powiatu

Komitet wyborczy 2002-2006[6] 2006-2010[7] 2010-2014[8] 2014-2018[9] 2018-2023[10]
Sojusz Lewicy Demokratycznej 3 (SLD-UP)
Forum Samorządowe Regionu Raciborskiego 8
Razem dla Ziemi Raciborskiej 12 13 12 10 10
Prawo i Sprawiedliwość 5 1 9 9
Platforma Obywatelska 5 7 4 4 (KO)
Raciborskie Stowarzyszenie Samorządowe Nasze Miasto 3

Transport

Drogowy

Powiat raciborski leży w pobliżu autostrady A1 (północ-południe) i autostrady A4 (wschód-zachód).

Lotniczy

Historia

Ziemia raciborska w ciągu tysiąclecia podlegała wpływom wielu kultur oraz zmienności państwowej i politycznej. Zmienne uwarunkowania historyczne kształtowały wielokulturowość i wielonarodowość tego terenu, na którym od wieków współżyją mieszkańcy pochodzenia polskiego, śląskiego, niemieckiego oraz morawskiego (czeskiego)

Rys historyczny

  • 1 maja 1816 – formalnie powstał powiat raciborski, w ramach reorganizacji Państwa Pruskiego,
  • 4 lutego 1920 – część powiatu raciborskiego, Kraik hulczyński (cz. Hlučínsko, niem. Hultschiner Ländchen), została przekazana Czechosłowacji,
  • 1921 – po zakończeniu I wojny światowej na Górnym Śląsku przeprowadzony został plebiscyt, w wyniku którego powiat raciborski został podzielony. Jego wschodnia część znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej, zachodnia w granicach Niemiec. 30 maja 1921 polska część powiatu raciborskiego została przyłączona do powiatu rybnickiego[11],
  • 2 października 1938 – wkroczenie wojsk niemieckich na Kraik hulczyński,
  • 30 października 1938 – Kraik hulczyński został przyłączany do powiatu raciborskiego w rejencji opolskiej w ramach Okręgu Rzeszy Śląsk,
  • czerwiec 1942 do 1945 – istniało 5 obozów dla Polaków (Polenlager) w powiecie raciborskim,
  • 31 marca 1945 – Armia Czerwona zajęła Racibórz, paląc go w czasie walk. Żołnierze radzieccy, w ramach rewanżu, celowo zniszczyli 85% całej zabudowy. Pozostała część powiatu została zajęta przez wojska radzieckie w drugiej połowie kwietnia 1945 roku,
  • 9 maja 1945 – polska administracja objęła władzę na ziemi raciborskiej i czechosłowacka administracja objęła władzę na ziemi hluczyńskiej,
  • 1967 – utworzono miasta Kuźnia Raciborska,
  • 1975 – powiat raciborski został przeniesiony z województwa opolskiego do województwa katowickiego, a powiaty, jako jednostki administracyjne zostały zlikwidowane,
  • lipiec 1997 – tereny powiatu raciborskiego nawiedziła powódź tysiąclecia,
  • 2001 – przywrócono prawa miejskie Krzanowicom,
  • 1 stycznia 1999 – powiat raciborski został reaktywowany.

Zabytki i atrakcje turystyczne

Krzyżanowice

  • pałac z XVIII wieku wraz z budynkiem bramnym należący w przeszłości m.in. do rodziny Lichnowski. W pałacu przebywali m.in. Franciszek Liszt i Ludwig van Beethoven. Obecnie dom opieki dla upośledzonych prowadzony przez Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek.

Kuźnia Raciborska

  • kościół parafialny pw. św. Marii Magdaleny
  • cmentarz z końca XIX w.

Racibórz

Rudy

  • dawne Opactwo Cysterskie
  • Kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Rudach
  • Zabytkowa Stacja Kolei Wąskotorowej w Rudach

Tworków

  • kościół parafialny pw. św. Piotra i Pawła, perła śląskiego baroku, zachowane i wyeksponowane sarkofagi z XVII wieku.

Wojnowice (gmina Krzanowice)

  • pałac w Wojnowicach w stylu neobarokowo-klasycystycznym z 1828 roku, położony w 4,5-hektarowym parku, wybudowany przez Carla Johanna Kuh’a. W 1872 r., zakupiony i rozbudowany przez rodzinę von Banck. Obecnie mieszczą się w nim: Dom Przyjęć okolicznościowych, Muzeum Dawnej Wsi, oraz pierwsze w Polsce Muzeum Horroru. Działa w nim również Stowarzyszenie Pałac w Wojnowicach – wczoraj, dziś, jutro.

Wybrane imprezy kulturalne

  • styczeń:
    • Regionalne Kolędowe Spotkania Wspólnot Śpiewaczych (Racibórz)
    • Powiatowy Przegląd Inscenizacji Bożonarodzeniowych „Pójdźmy do Betlejem”
  • luty:
    • Biesiada Śląska Szkół Specjalnych „Bajtel Gala” (Racibórz)
    • Biesiada Śląska (Krzyżanowice)
  • marzec:
    • Międzynarodowy Przegląd Teatrzyków Przedszkolnych (Tworków, gm. Krzyżanowice)
    • Procesje konne w Poniedziałek Wielkanocny (Racibórz-Sudół, Pietrowice Wielkie, Bieńkowice gm. Krzyżanowice)
  • kwiecień:
    • Targi ekologicznego ogrzewania (Pietrowice Wielkie)
    • Ogólnopolski Festiwal Ekologicznej Piosenki i Wiersza dla Dzieci i Młodzieży Szkolnej w Raciborzu
  • maj
    • Festyn majowy (Nędza)
    • Festiwal Państwowych Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych KOWADŁO (Kuźnia Raciborska)
    • Międzynarodowy Koncert poświęcony pamięci Beethovena i Liszta (Krzyżanowice)
  • czerwiec
    • Święto Pieśni Chóralnej „Trojok Śląski” w Rudach
    • Dzień Opavy w Raciborzu
  • sierpień
    • Międzynarodowa impreza kolarska (Racibórz)
  • wrzesień
    • Dni Raciborza
  • październik
    • Ogólnopolski Konkurs Plastyczny „Barwy Jesieni” (Racibórz)
    • Raciborski Przegląd Pieśni Religijnej „Spotkałem Pana”
  • listopad
  • grudzień
    • Gwiazdka Serc (Racibórz)

Administracja

Miasto jest członkiem Związku Subregionu Zachodniego i należy do Euroregionu Silesia. Racibórz jest stolicą Euroregionu.

Powiaty partnerskie

Demografia

  • Piramida wieku mieszkańców powiatu raciborskiego w 2014 roku[13].


Zobacz też

Przypisy

  1. Wyniki badań bieżących – Baza Demografia – Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20].
  2. l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019.
  3. GUS, TABL. II. LUDNOŚĆ, RUCH NATURALNY ORAZ MIGRACJE LUDNOŚCI WEDŁUG POWIATÓW W PIERWSZYM PÓŁROCZU 2020 R., 30 czerwca 2020.
  4. http://www.haus.pl/images/mapa.jpg.
  5. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  6. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe, wybory2002.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-12].
  7. Geografia wyborcza – Wybory samorządowe – Państwowa Komisja Wyborcza, wybory2006.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-12].
  8. Dituel Sp., Wybory Samorządowe 2010 – Geografia wyborcza – Województwo śląskie – Powiat raciborski, wybory2010.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-12].
  9. PKW | Samorząd 2014, samorzad2014.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-12].
  10. Wybory samorządowe 2018, wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2018-10-28].
  11. Dziennik Rozporządzeń Naczelnej Władzy na Górnym Śląsku z 1921 r. Nr 8, poz. 33.
  12. Powiat Raciborski: Współpraca Powiatu Raciborskiego z Wrexham County Borough (pol.). [dostęp 8 lutego 2009]. [zarchiwizowane z tego adresu (25 września 2009)].
  13. Powiat raciborski w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-21] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Powiat raciborski
Listen to this article