Bukowina Tatrzańska (gmina)

Bukowina Tatrzańska (do 1954 gmina Bukowina) – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie nowosądeckim.

Bukowina Tatrzańska

gmina wiejska
Ośrodek narciarski w Białce Tatrzańskiej
Herb Flaga
Państwo	Polska
Województwo	małopolskie
Powiat	tatrzański
TERC	2117032
Siedziba	Bukowina Tatrzańska
Wójt	Andrzej Pietrzyk (od 2018)
Powierzchnia	131,84 km²
Populacja (30.06.2016) • liczba ludności	13 225[1]
• gęstość	100,3 os./km²
Nr kierunkowy	18
Tablice rejestracyjne	KTT
Adres urzędu: ul. Długa 144 34-530 Bukowina Tatrzańska
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba miejscowości 8
Położenie na mapie województwa małopolskiego Bukowina Tatrzańska
Położenie na mapie Polski Bukowina Tatrzańska
49°21′N 20°07′E
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej

Siedziba gminy to Bukowina Tatrzańska. Wsie w obrębie gminy: Białka Tatrzańska, Brzegi, Bukowina Tatrzańska, Czarna Góra, Groń, Jurgów, Leśnica, Rzepiska.

Gmina obejmuje fragmenty 2 regionów etnograficznych: Podhala i Spisza.

Według danych z 30 czerwca 2004^[2] gminę zamieszkiwały 12 274 osoby.

Historia

Gmina zbiorowa Bukowina została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie nowotarskim w woj. krakowskim z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Białka, Brzegi, Bukowina, Czarna Góra, Jurgów i Rzepiska^[3].

30 czerwca 1939 do gminy Bukowina Tatrzańska wcielono anektowane w 1938 roku okolice czechosłowackiej Jaworzyny Spiskiej wraz z fragmentami wsi Zdziar i Łomnica Tatrzańska^[4] (po wojnie zwrócone Czechosłowacji).

Podczas II wojny światowej włączono ją do dystryktu krakowskiego Generalnego Gubernatorstwa (powiat Neumarkt). Trzy spiskie wsie (Czarną Górę, Jurgów i Rzepiska) włączono w 1939 roku do uzależnionej politycznie i militarnie od III Rzeszy Republiki Słowackiej. Gmina obejmowała odtąd już tylko trzy wsie (Białkę, Brzegi i Bukowinę) i w 1943 roku liczyła 3248 mieszkańców^[5].

Po wojnie powrócono do stanu sprzed wojny. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 6 gromad: Białka, Brzegi, Bukowina, Czarna Góra, Jurgów i Rzepiska^[6]. Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin^[7], a jej obszar podzielono na gromady^[8]:

• Białka (Białka),
• Bukowina (Bukowina, Brzegi),
• Czarna Góra (Czarna Góra, Jurgów, Rzepiska).

Gminę Bukowina Tatrzańska reaktywowano 1 stycznia 1973 roku w powiecie nowotarskim w woj. krakowskim o zwiększonym obszarze^[9]. Gmina objęła 8 sołectw: Białka Tatrzańska, Brzegi (północna część^[10]), Bukowina Tatrzańska, Czarna Góra, Groń, Jurgów, Leśnica i Rzepiska^[11]. W porównaniu ze stanem z lat 1934–54 nowa gmina Bukowina Tatrzańska zwiększyła się o sołectwa Groń i Leśnica, należące dawniej do gminy Szaflary^[6].

1 czerwca 1975 gmina znalazła się w nowo utworzonym woj. nowosądeckim^[12].

1 stycznia 1992 do gminy Bukowina Tatrzańska włączono górską część przedzielonej wsi Brzegi (4358,70 ha) z sąsiedniej gminy Tatrzańskiej^[13], po czym część ta została połączona z główną (wiejską) częścią Brzegów^[14]. W związku z tym, wschodnia granica gminy Bukowina Tatrzańska z Czechosłowacją wydłużyła się znacznie (ok. 15 km) w kierunku południowym, obejmując rejon Łysej Polany aż po Rysy.

W 1999 roku gmina weszła w skład powiatu tatrzańskiego w nowo utworzonym województwie małopolskim^[15].

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002^[16] gmina Bukowina Tatrzańska ma obszar 131,84 km², w tym:

• użytki rolne: 46%
• użytki leśne: 47%

Gmina stanowi 27,95% powierzchni powiatu.

Na terenie gminy znajdują się Rysy (2499)

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004^[2]:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
Jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
Populacja	12 274	100	6127	49,9	6147	50,1
Gęstość zaludnienia [mieszk./km²]	93,1		46,5		46,6

Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002, Gmina Bukowna Tatrzańska jest gminą o największym udziale osób narodowości romskiej w ogóle mieszkańców (1,11%) oraz gminą o jednym z największych udziałów osób narodowości słowackiej w ogóle mieszkańców (2,85%)^[17].

Piramida wieku mieszkańców gminy Bukowina Tatrzańska w 2014 roku^[1]

Rekreacja

Narty

Na terenie gminy uruchomiono wiele ośrodków narciarskich, m.in.:

• w Bukowinie m.in.:
  • Stacja Narciarska Turnia na Wierchu Olczańskim, z m.in. 1 wyciągiem krzesełkowym
  • Stacja Narciarska Rusiń-Ski na Wierchu Rusińskim, z m.in. 2 wyciągami krzesełkowymi
• w Białce Tatrzańskiej m.in.:
  • Ośrodek Narciarski Kotelnica Białczańska w Białce Tatrzańskiej z m.in. 7 wyciągami krzesełkowymi
  • Wyciągi Narciarskie Bania w Białce Tatrzańskiej z m.in. 1 wyciągiem krzesełkowym i
  • Stacja Narciarska Kaniówka w Białce Tatrzańskiej (1 wyciąg krzesełkowy i 4 wyciągi orczykowe).

Wszystkie 3 objęte są wspólnym systemem karnetów, tzw. „Tatra Ski”, wraz z poniższym ośrodkiem w Jurgowie.

• w Jurgowie:
  • Stacja Narciarska Jurgów z m.in. 1 wyciągiem krzesełkowym
• w Czarnej Górze m.in.:
  • Ośrodek Narciarski Koziniec z m.in. 1 wyciągiem krzesełkowym
  • Stacja Narciarska Grapa-Litwinka z m.in. 1 wyciągiem krzesełkowym.

Aquaparki

• w Bukowinie wybudowano kompleks basenów zasilanych wodą ze źródeł termalnych Terma Bukowina o powierzchni lustra wody 1 885 m²
• w Białce u stóp wyciągów Kotelnica i Bania 16 czerwca 2011 r. oddano do użytku kompleks Terma Bania^[18].

Sąsiednie gminy

Biały Dunajec, Łapsze Niżne, Nowy Targ, Poronin, Szaflary, Zakopane. Gmina sąsiaduje ze Słowacją.