Zasadnicza szkoła zawodowa

Zasadnicza szkoła zawodowa (w skrócie ZSZ, potocznie zawodówka^[1]) – rodzaj szkolnej placówki edukacyjnej o profilu technicznym, przemysłowym czy budowlanym, dającej możliwość zdobycia kwalifikacji zawodowych przez rzemieślników, robotników kwalifikowanych, czy rolników^[2][3].

Zasadnicza Szkoła Zawodowa w Kolnie (2017)

Szkoły zawodowe obecne były w systemie polskiego szkolnictwa w latach 1951–2019 i zostały zastąpione przez szkoły branżowe I stopnia w ramach reformy polskiego systemu oświaty z 2017 roku

Proces edukacji

W szkołach zasadniczych realizowano naukę opartą o

• kształcenie ogólne podstawowe
• kształcenie zawodowe (do wyboru na poziomie robotniczym bądź czeladniczym)
  • nauka teoretyczna
  • nauka praktyki zawodowej (odbywana głównie w polskich zakładach przemysłu ciężkiego)^[4]

Ukończenie zasadniczej szkoły zawodowej było potwierdzane odpowiednim dokumentem. W ramach tego procesu można było uzyskać (do wyboru):

• wykształcenie ogólne zasadnicze (potwierdzone jedynie świadectwem ukończenia szkoły zawodowej)
• stopień czeladnika (organizowany przez rzemieślnicze cechy)
• stopień zawodowy (zdając egzamin państwowy Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej^[5])

Aby uzyskać dyplom technika, absolwent ZSZ musiał uzyskać wykształcenie średnie oraz zdać egzaminy potwierdzające wszystkie kwalifikacje wyodrębnione w danym zawodzie. Po ukończeniu zasadniczej szkoły zawodowej ze stopniem technika, naukę można było kontynuować w trzyletnim liceum ogólnokształcącym dla dorosłych, rozpoczynając naukę od razu od klasy drugiej.

Regulacja prawna

Szkoły zawodowe powstały w wyniku wprowadzenia w życie Uchwały Prezydium Rządu z 23 czerwca 1951 r., inicjującej nowy ustrój szkolnictwa zawodowego, na który składały się m.in. zasadnicze szkoły zawodowe o dwu- a później trzyletnim cyklu nauczania, przygotowujące wykwalifikowanych robotników, przeznaczone dla absolwentów siedmioletniej szkoły podstawowej^[4].

Podstawa programowa dla kształcenia ogólnego w tego typu szkołach określana była pod koniec ich istnienia przez treść Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół z późniejszymi zmianami (Dz.U. z 2012 r. poz. 977).

Zasadnicze szkoły zawodowe zostały na podstawie reformy systemu oświaty z 2017 roku zlikwidowane z dniem 31 sierpnia 2019 roku. W ich miejsce powstały szkoły branżowe I stopnia.