For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Çinka.

Çinka

Ç’ink’a do Moni Bozo adlı kitabın kapağındaki Çinka tasviri
Ç’ink’a do Moni Bozo adlı kitabın kapağındaki Çinka tasviri

Çinka (Gürcüce: ჭინკა; okunuşu: "ç'ink'a"), Gürcü ve Laz-Megrel mitolojisinde karada yaşayan küçük yaratıklardır. Küçük çocuk bedenine ve çocuk sesine sahip olduğuna inanılır. Hem erkek hem de dişi olabilen Çinkalar, ormanlarda ve ıssız yerlerde yaşarlar.[1]

Etimoloji

Latincede ruh cin anlamına gelen genius, Arapçaya cin olarak çevrilmiştir. Gürcücede kelimeye küçüklük, yavruluk anlamı katan -ka ekinin cin kelimesine eklenmesiyle çinka türemiştir.

Türleri

Bulunduğu yere göre, çinka 3 farklı şekilde tanımlanmaktadır.

  • Kötü bir cin
  • Küçük ruhlar
  • Güzel bir peri

Tanımlama

Fransız profesör Georges Dumézil, çinkayı şöyle tanımlamaktadır:

Kamparna'daki (Dikyamaç) çinka tanımı ise şöyledir:

Bununla beraber Pazar'daki (Atina) çinka tanımında çinkanın uzun suratlı, uzun boylu, ince yapılı ve ayaklarının ters olduğu yazar. Çinkaların yaşam ortamı ırmaklardaki büyük taşların arasındaki mağaralardır. Akşam ezanından sonra değirmenlerin çevresinde ortaya çıkan çinkalar, horozların ötüşünü takriben yok olurlar. Fırtına Deresi çevresindeki Laz köylerinde yaşayanlar ise çinkayı germakoçi ile ilişkilendirir ve çinkaya çika derler. Zğemi (Aşağıdurak) köyünde ise çinka diğer yerlerdekinin aksine iyi bir ruhtur. İnsanlara kötülüğü dokunmayan, uzun saçlı ve güzel bir kadın olarak tasvir edilir. Güneşli günlerde gölün etrafından açığa çıkan güzel ruh, bebeğinin altın beşiğini gölün üstünde sallar.[2]

İnanışlar

Arhavi'de çinkanın saçını koparan kişinin çok zengin olacağına inanılır. Pazar'da ise akşamları değirmenlerin yanından yalnız başına geçmek çinka çıkacağı korkusuyla tercih edilmez. Kazayla çinkalarla konuşulması halinde çinkaların insanları mağaralarına götürüp boğduğuna inanılır. En olumlu olasılık ise insanın konuştuğu şeyin çinka olduğunu idrak etmesidir. Bu durumda kişi çarpılır (elipardalen). Çinka insan tarafından tanındığını fark ederse insanı anında öldürür. Altın madenlerini bulan kişilere çinkaların musallat olacağı ise bir başka inanıştır. Çinkayı germakoçi ile ilişkilendirenler ise çinka ile karşılaştıklarında başparmaklarını saklarlar. Çünkü başparmağı olmayan ve başparmağı olan insanları kıskanan germakoçi, başparmağı fark ederse ısırarak kopartır. Çinka doğum yaparken ona yardım eden kişilerin çinka tarafından altınla ödüllendirildiğine dair bir söylenti vardır. Zğemi (Aşağıdurak) köyündeki bir söylenti, çinkanın yüzünü görenin köşeyi döneceği yönündedir.[3]

Kaynakça

  1. ^ İnga Antidze, Gürcü Mitolojik Kahramanalar ve Dünyası (Gürcüce: ქართული მითიური გმირები და მათი სამყარო), Tiflis, 2021, s. 66, ISBN 978-9941-494-09-3.
  2. ^ Paris, Catherine (1992). Caucasologie Et Mythologie Comparee. Actes Du: COLLOQUE INTERNATIONAL DU CNRS-IVE COLLOQUE DE CA. Peeters Publishers. s. 115-119. ISBN 2877230422. Erişim tarihi: 21 Aralık 2019. 
  3. ^ Çağatay, İrfan Aleksiva; Çağatay (2009). "Laz Mitolojisinde Bir Figür: Çinka". Skani Nena. s. 81. 20 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2019. 
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Çinka
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.