For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Didamangisa.

Didamangisa

Didamangisa
Didamangisa

Didamangisa (Türkçe: İhtiyar cadı), Laz mitolojisinde bir cadı figürüdür. Didamangisa günümüzde çocukları korkutmak için anlatılan hikayelerde geçmektedir. Geçmişte Didamangisa'nın başka anlamları da vardı. Lazcanın Dutxe lehçesinde (Ardeşen lehçesine benzer) Didamangisa adının karanlık ve kötülükle ilgili olduğuna dair göstergeler bulunmaktadır. Murat Murğulişi, Didamangisa adlı kitabında bu karakterden bahsetmektedir.

Didamangisa

Didamangisa, demir kancasının ucuyla salatalık toplayan çocukları ayaklarında yakalayıp kaçıran yaşlı bir cadıdır. Salatalıkların olgunlaştığı dönemde salatalık tarlasında ortaya çıkan didamangisa, yerin hemen üzerinde biçimsiz bir torbayı andıracak şekilde sis gibi sürüklenir. Yerleşim yerlerine yakın yaşayan didamangisa, anne ve babası olmadan tarlaya giden çocuklara saldırır. Kendi çocuğu olmayan didamangisa, kaçırdığı çocukları yer altındaki ininden hiçbir zaman çıkarmaz.[1] Didamangisa, tuzağını taze salatalıkların gövdesine yakın bir yere kurar. Bir rivayete göre, didamangisa hayvan gübresinin (puşkundi) içinden çıkar.[2]

Emxuna

Hikayenin Tunca (Dutxe) tarafında bilinen versiyonunda ise didamangisa erkektir ve emxuna adıyla bilinmektedir. Emxuna, salatalık toplayan çocukları kaçıran bir figürdür. Tunca (Dutxe) çevresinde bilinen bu karakter topraktan çıkar. Küçük ama çok güçlü olan Emxuna, bir yerden diğer yere çok hızlı gidebilir.[3]

Aneneri

Görünüş olarak didamangisaya benzeyen bu karakter, mısır tarlalarının koruyucudur. Elindeki bastonuyla yere vurarak mısır başaklarını tozutan Aneneri, mısırların sağlıklı büyümesini sağlar.[4]

Ona dida

Uzaktaki arazilerin koruyucu annesi olarak bilinir.[5]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Ascherson, Neal (2015). Black Sea: The Birthplace of Civilisation and Barbarism. Random House. s. 184. ISBN 1784700916. Erişim tarihi: 20 Aralık 2019. 
  2. ^ Alkumru, Nizametti (2005). Şimşir kokardı Azlağa: Laz kimliği ve kültürü. Chiviyazıları. s. 83. ISBN 9758663917. Erişim tarihi: 20 Aralık 2019. 
  3. ^ Paris, Catherine (1992). Caucasologie Et Mythologie Comparee. Actes Du: COLLOQUE INTERNATIONAL DU CNRS-IVE COLLOQUE DE CA. Peeters Publishers. s. 132. ISBN 2877230422. Erişim tarihi: 20 Aralık 2019. 
  4. ^ "Mitolojik Yaratıklarla İlgili Anlatılanlar". lazuri.com. 2007. 24 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2019. 
  5. ^ Esat Sarı (11 Ağustos 2007). "Mitolojik Yaratıklarla İlgili Anlatılanlar". lazuri.com. 31 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2020. 
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Didamangisa
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.