cover image

Doğu Almanya veya resmî adıyla Demokratik Alman Cumhuriyeti (DAC veya Alman Demokratik Cumhuriyeti, ADC; Almanca: Deutsche Demokratische Republik, Almanca telaffuz: [ˈdɔʏtʃə demoˈkʁaːtɪʃə ʁepuˈbliːk]  ( dinle), DDR, Almanca telaffuz: [ˌdeːdeːˈʔɛʁ]  ( dinle)), günümüzdeki Almanya'nın doğu kısmında bulunmuş, 1949 ile 1990 yılları arasında var olmuş sosyalist cumhuriyet. ADC; 1945'te II. Dünya Savaşı'nın Nazilerin yenilgisiyle son bulması ve Almanya'nın işgal bölgelerine ayrılmasının ardından 1949'da Almanya Sosyalist Birlik Partisi'nin Sovyet işgal bölgesindeki topraklarda sosyalist bir devlet kurmasıyla ortaya çıkmış, ve 1989 sonbaharında gerçekleşen Barışçıl Devrim ile Batı Almanya'yla yeniden birleşmesine kadar varlığını sürdürmüştür. Devletin resmî ideolojisi, Marksizm-Leninizm idi. Hükûmetin anlatısı ise Doğu Almanya'yı "işçi ve köylülerin sosyalist devleti" ve "barış Almanyası" olarak tanımlıyor, ülkenin savaşın ve faşizmin kökünü kazıdığını öne sürüyordu; öyle ki, antifaşizm ülkede bir devlet doktriniydi.[2] Diğer sosyalist Doğu Bloku ülkeleri gibi, Doğu Almanya ve hükûmeti de 40 yıl kadar süren varlığı boyunca Sovyetler Birliği ile yakın ilişkiler ve karşılıklı etki içerisindeydi ve Varşova Paktı'nın bir parçasıydı.

Quick facts: Doğu AlmanyaAlmanca  Deutsche Demokratis...
Doğu Almanya
Almanca: Deutsche Demokratische Republik
Alman Demokratik Cumhuriyeti
1949-1990
Slogan
Proletarier aller Länder, vereinigt Euch!
"Bütün ülkelerin işçileri, birleşin!"
Millî marş
Auferstanden aus Ruinen
"Küllerinden Yeniden Doğdu"
7 Ekim 1949'da kuruluşundan 3 Ekim 1990'da dağılmasına kadar Alman Demokratik Cumhuriyeti'nin toprakları
Başkent Berlin (Doğu)
Yaygın diller Almanca (resmî),
Sorbca
Hükûmet Tek partili Marksist-Leninist sosyalist cumhuriyet
Parti Sekreteri  
 1949-50
Wilhelm Pieck,
Otto Grotewohl
 1950-71
Walter Ulbricht
 1971-89
Erich Honecker
 1989
Egon Krenz
Başbakan  
 1949-64
Otto Grotewohl (ilk)
 1973-76
Horst Sindermann
 1964-73/1976-89
Willi Stoph
 1989-90
Hans Modrow
 1990
Lothar de Maizière (son)
Yasama organı Volkskammer
 Eyaletler meclisi
Länderkammera
Tarihçe  
 Kuruluş
7 Ekim 1949
16 Haziran 1953
 Berlin Duvarı'nın inşası
13 Ağustos 1961
12 Eylül 1990
3 Ekim 1990
Yüzölçümü
 Toplam
108.333 km2 (41.828 sq mi)
Nüfus
 1950
18.388.000
 1970
17.068.000
 1988
16.588.000
İGE (1989) 0.953[1]
çok yüksek
Para birimi DDR Mark (M)
Zaman dilimi (UTC+1)
Trafik akışı sağ
Telefon kodu +37
İnternet alan adı .dd
Öncüller
Ardıllar
İşgal Almanyası
Sovyet Tetkik Yönetimi
Almanya
Günümüzdeki durumu Almanya
a 8 Aralık 1958'de Volkskammer tarafından lağvedildi.
Close

Ülkenin ekonomisi büyük oranda kamu iktisadi teşebbüslerinden oluşuyor ve merkezî planlı bir model izliyordu.[3] Konutların ve temel mal ve hizmetlerin fiyatları, arz ve talep ile bağlantılı olarak değişkenlik göstermek yerine merkezî hükûmet tarafından belirleniyor ve bu ürünlerin endüstrileri büyük ölçekte sübvanse ediliyordu. Para birimi Doğu Alman markıydı. Doğu Almanya; Sovyetlere büyük savaş tazminatları ödemek zorunda bırakılmasına, Almanya'nın endüstriyel olarak gelişmemiş ve tarih boyunca her zaman ekonomik olarak ülkenin batısına bağlı olmuş bölgesinde yer almasına, var olan zayıf endüstrisinin de II. Dünya Savaşı sırasında büyük ölçüde yok edilmesine ve hammaddelere sahip olmamasına rağmen kısa süre içerisinde Varşova Paktı'ndaki en başarılı ekonomi hâline geldi. 1950'lerin sonlarında savaş tazminatlarının Sovyetler tarafından silinmesi Alman ekonomisinin büyüme hızının artmasını sağladı;[4] "Doğu Alman ekonomik mucizesi" ise 1961'de Berlin Duvarı'nın inşası ve diğer önlemler sayesinde doğudan batıya ve daha küçük, ancak yine de önemli bir ölçekte batıdan doğuya göç akınının durdurulması[5] ile gerçek anlamda başladı. Kişi başına düşen milli gelir, 1950'de 11.029 $ iken 1989'a kadar 42.004 $'a yükselmişti; 1989'a gelindiğinde gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) 525.29 milyar $ kadardı.[6] 1951 ve 1989 arasında Doğu Almanya, yıllık ortalama %4.5'lik bir GSYİH büyüme hızı yakalamıştı, Batı Almanya'da ise aynı oran %4.3'tü.[7] Yeniden birleşmeden hemen öncesinin verilerine göre, ülke "çok yüksek gelişme" sınıfında tanımlanan ve neredeyse Amerika Birleşik Devletleri kadar yüksek olan bir İnsani Gelişme Endeksi'ne sahipti.[1]

Doğu Almanya'nın toplam yüzölçümü 108.333 kilometrekare (41.828 sq mi) idi. Coğrafi olarak kuzeyinde Baltık Denizi, doğusunda Polonya, güneydoğusunda Çekoslavakya ve güneybatı ve batısında Batı Almanya yer alıyordu. Bunlara ek olarak, sınırlarının içerisinde, topluca Batı Berlin olarak bilinen, Müttefik işgali altındaki Berlin'in Amerikan, Fransız ve İngiliz sektörlerine de sınır komşuluğu yapıyordu; bu sektörler 1961 ve 1989 arasında varlığını sürdüren Berlin Duvarı ile izole edilmişti. İşgalin Sovyet sektörü olan Doğu Berlin; resmî olarak Sovyetler Birliği'nin bir parçası olmasına rağmen Doğu Almanya'nın ilan edilmiş ve de facto başkentiydi, ancak bu sınıflandırma uluslararası topluluk tarafından tam olarak tanınmıyordu. Ülke; 1950'de 18 milyon kadar bir nüfusa sahip idi, devletin son bulmasına kadar geçen sürede bu sayı 2 milyon kadar azaldı.[8] En kalabalık şehir Doğu Berlin'di.