Sieglu XVI - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Sieglu XVI.

Sieglu XVI

De Wikipedia

Sieglos Sieglu xvSieglu xviSieglu xvii
Décades 1500151015201530154015501560157015801590
Tabla añal del sieglu XVI

Empezó'l 1 de xineru de 1501 y terminó'l 31 d'avientu de 1600. Empezó col añu xulianu de 1501 y remató tantu nel calendariu xulianu o del gregorianu 1600 (dependiendo del cómputu utilizáu; el calendariu gregorianu introdució un ralu de 10 díes n'ochobre de 1582).[1]

Vio a España y Portugal esquizar el denomináu "Nuevu mundu". Cola conquista y sometimientu de los imperios azteca y inca, l'Imperiu español estendió los sos dominios dende l'actual California hasta'l ríu Biobío en Chile, siendo l'imperiu global más estensu mientres 300 años. Polo xeneral, el sieglu XVI foi un periodu de puxanza económica pa Europa.

España alzóse como la superpotencia d'esi sieglu y axuntó un imperiu xigantescu, con posesiones per tol mundu. Algamó'l so apoxéu al anexionar l'Imperiu portugués. Dominó extensísimos territorios americanos, dende los actuales Estaos Xuníos hasta la zona de Chile y Arxentina, posesiones alredor d'África, numberoses colonies n'Asia frutu de la conquista de Portugal. Amás de media Italia, los Países Baxos, la Borgoña, etc.

A raigañu del descubrimientu d'América a finales del sieglu XV, el sieglu XVI prosiguió coles grandes esploraciones, principalmente españoles y portugueses, pel Nuevu Mundu, el Pacíficu, Asia, etc. España completó la primer vuelta al mundu de la Hestoria. La economía globalizóse, creándose un primitivu capitalismu.

N'Europa, la reformes protestantes aldericaben l'autoridá del papáu y de la Ilesia católica. N'Inglaterra, l'autoritariu Enrique VIII dixebró l'autoridá papal del so reinu, y establecióse como cabeza de la Ilesia anglicana pa poder divorciase. Estes guerres relixoses provocaron más palantre, nel sieglu XVII, la guerra de los Trenta Años, qu'acabó cola supremacía de la Casa d'Habsburgu n'Europa. Mientres, n'Oriente Próximu, l'Imperiu otomanu baxu Suleimán el Magníficu.

Acontecimientos relevantes

Guerres y conquistes

1526: l'Imperiu otomanu vence a Hungría na batalla de Mohács onde fina'l mesmu rei Lluis II d'Hungría.

Delles potencies europees en 1550.
Delles potencies europees en 1550.
  • 1552: Rusia conquista'l kanatu de Kazán.
  • 1553: María I d'Inglaterra convertir na reina d'Inglaterra, asocediendo al so padre, Enrique VIII.
  • 1556: Rusia conquista'l kanatu de Astracán.
  • 1558: el reinu d'Inglaterra pierde la ciudá de Calais a manes de Francia, que llevaba 200 años sol so control.
  • 1558: Francia recupera la ciudá de Calais, que llevaba 200 años sol control d'Inglaterra.
  • 1560: na batalla de Los Gelves, una flota otomana vence a una flota hispanu-veneciana.
  • 1560: en Xapón, Oda Nobunaga facer col control de too el país.
  • 1565: los caballeros Hospitalarios, sofitaos pol Imperiu español vencen a los otomanos nel Sitiu de Malta.
  • 1568-1648: nos Países Baxos produz la Guerra de los Ochenta Años, onde les Provincies Xuníes van independizar del dominiu español.
  • 1569: créase la República de les Dos Naciones cola Unión de Lublin.
  • 1571: la flota de la Lliga «Santa» vence a la flota otomana na batalla de Lepanto.
  • 1571: los tártaros de Crimea tomen y escalen Moscú, quemando tou sacante'l Kremlin.
  • 1572: Francisco de Toledo remata la conquista del Imperiu inca col asesinatu de Túpac Amaru I.
  • 1573: remata'l asediu de Haarlem con victoria española.
  • 1574: los rebeldes neerlandeses aguanten nel asediu de Leiden.
  • 1576: los Tercios españoles remontar en Aalst, dirixir a Amberes y escalar, pola falta de pagos.
  • 1578: el rei de Portugal, Sebastián I de Portugal, muerre na batalla de Alcazarquivir.
  • 1579: pola Unión d'Utrecht oficialícense les Provincies Xuníes de los Países Baxos.
  • 1580: la corona española y portuguesa unificar en Felipe II.
  • 1584-1585: los Tercios españoles asedian Amberes, y remata con una gran victoria pa les armes españoles.
  • 1585-1604: produzse la Guerra anglu-española que va rematar col Tratáu de Londres.
  • 1588: produzse'l desastre de l'Armada Invencible, colo que fracasa'l plan español pol cual pretendíase que los tercios invadiern'Inglaterra y destronaren a Sabela I.
  • 1592-1598: Corea refuga dos invasiones xaponeses cola ayuda de China.
  • 1600: Produzse la Batalla de Sekigahara, qu'empecipia'l Periodu Edo en Xapón con dominiu de los Tokugawa.

Ciencia y teunoloxía

Relixón

Desastres

Cultura

A esti periodu llámase-y sieglu de los xenios, por apaecer los trés grandes artistes: Leonardo da Vinci, Rafael y Miguel Ángel

Persones relevantes

Ana Bolena, llamada «la reina consorte más influyente ya importante qu'Inglaterra tuvo nunca»
Ana Bolena, llamada «la reina consorte más influyente ya importante qu'Inglaterra tuvo nunca»
Solimán I, moteyáu «Solimán el Magníficu».
Solimán I, moteyáu «Solimán el Magníficu».

Notes

  1. Obres de referencia modernos nel periodu tienden a siguir la introducción del calendariu gregorianu n'ares de la claridá; asina'l catálogu d'eclises llunares de NASA estatuye que "el calendariu gregorianu utilizar pa toles feches dende'l 15 de oct de 1582 d'equí p'arriba. Antes d'esa fecha, utilízase'l xulianu." Pa les feches del 15 d'ochobre de 1582, tien de tenese curiáu pa evitar el tracamundiu de los dos estilos.

Enllaces esternos

Siglo XVI
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Sieglu XVI
Listen to this article