cover image

Het departement (département) is de derde bestuurslaag in Frankrijk, te vergelijken met provincies in België en Nederland, na het nationale niveau en het (recentere, hogere) niveau van de regio's (région). Departementen zijn op hun beurt weer onderverdeeld in arrondissementen en cantons (kantons), die weer bestaan uit de communes (gemeenten). Voorheen was elk kanton steeds deel van een enkel arrondissement, dit is na de herindeling van de kantons, besloten in 2013 en van kracht sinds 2015, niet langer altijd zo.

Overzicht van de bestuurlijke indeling Frankrijk

Frankrijk telt 102 departementen: 97 "metropolitane" departementen (die behoren tot de Métropole, het 'moederland' Europees Frankrijk) en vijf overzeese departementen, op eilanden die ver buiten Europa liggen (Franse Antillen en Indische Oceaan nabij Madagaskar) en in Zuid-Amerika.

Oorspronkelijk vervulden de departementen zowel een administratieve als een electorale rol, maar daar zijn in de 21ste eeuw een aantal veranderingen in gekomen:

  • In 2015 is de circonscription départementale du Rhône bestuurlijk gesplitst in het department Rhône en de Métropole de Lyon, die sindsdien niet is ingedeeld bij een departement.
  • Sinds 2018 zijn Haute-Corse en Corse-du-Sud geen bestuurlijke gebieden meer, deze functie is gefuseerd met de Collectivité territoriale de Corse tot de Collectivité de Corse
  • Sinds 2019 is Parijs geen departement meer maar een bestuurlijk gebied met een eigen statuut (collectivité à statut particulier)
  • Sinds 1 januari 2021 hebben Bas-Rhin en Haut-Rhin geen bestuurlijke functie meer maar zijn ze samengevoegd in de collectivité européenne d'Alsace.

Het hoofd van het departement is de préfet (prefect), de vertegenwoordiger van de centrale regering. Naar hem worden het departementaal bestuur, evenals zijn zetel en de hoofdplaats, préfecture (prefectuur) genoemd.