cover image

Enclave

territorium compleet omgeven door een ander territorium / Uit Wikipedia, de vrije encyclopedia

Een enclave is een deel van een staat dat geheel wordt omsloten door grondgebied van een andere staat. Sommige enclaves zijn onafhankelijk (San Marino, Vaticaanstad en Lesotho) en andere behoren tot een andere staat en zijn daardoor tevens exclaves (Baarle-Hertog, Baarle-Nassau).

Thumb image
Gebied C is een enclave in gebied A. Het is tevens een exclave, omdat het tot gebied B behoort.
Thumb image
De Nederlandse en Belgische exclaves in Baarle-Nassau en Baarle-Hertog
Thumb image
De verspreide bezittingen van de Ernestijnen in Thüringen met 7 grotere territoria, 12 exclaves en 21 enclaves. Aan deze bestuurlijke toestand kwam in 1920 een einde

Gebieden die aan slechts één ander land grenzen, maar wel een uitgang naar zee hebben, zijn geen enclaves: zulke gebieden zijn bijvoorbeeld Gambia, Monaco, Brunei, Denemarken, Gibraltar, Portugal en Guantánamo Bay.

Lijst van enclaves (bestaand)

(Deze lijst is niet compleet)

Staten

Afrika

Azië

  • BarakKirgizische plaats in Oezbekistan.
  • Chuy-Kara — Oezbeeks gebied in Kirgizië.
  • Dzhangail — Oezbeeks gebied in Kirgizië.
  • Iardan — Oezbeeks gebied in Kirgizië
  • LemburTadzjieks gebied in Kirgizië
  • nabij Proletarsk — een Tadzjieks gebied in het uiterste noordwesten van Kirgizië
  • Qalacha en Soh — Oezbeeks gebied in Kirgizië.
  • Sarvan — Tadzjieks gebied in Oezbekistan
  • Shakhrimardan — Oezbeeks gebied in Kirgizië.
  • Voroech — Tadzjieks gebied in Kirgizië.
  • Vorukh — Tadzjieks gebied in Kirgizië
  • Zar-Tash — Tadzjieks gebied in Oezbekistan

Europa

Subnationale enclaves

Lijst van enclaves (historisch)

Deze lijst is niet compleet.

Tijdelijke enclaves

De kamer in het Canadese ziekenhuis waar prinses Margriet op 19 januari 1943 werd geboren werd extraterritoriaal gebied verklaard (dus geen Canadees grondgebied) zodat zij de Nederlandse nationaliteit kon krijgen.

Tussen 1999 en 2002 was een deel van Kamp Zeist, bij Soesterberg, Schots grondgebied voor de huisvesting van een Schotse rechtbank en gevangenis voor de rechtszaak over de Lockerbie-aanslag. Hierdoor was Kamp Zeist voor het Verenigd Koninkrijk een tijdelijke exclave, als Schots grondgebied, en binnen Nederland was het een enclave.

Exclaves die in het dagelijks taalgebruik vaak enclaves worden genoemd

N.B.: een plaats als Ceuta wordt vaak een Spaanse enclave genoemd omdat dit bijna volledig door het grondgebied van Marokko wordt omgeven, maar is dit strikt gezien niet vanwege de vrije toegang over zee.

Geloofsenclaves in Nederland en België

In Nederland en België liggen enkele gebieden waar de inwoners een andere geloofsovertuiging hebben dan in de omliggende plaatsen. In Nederland komen zowel katholieke als protestantse enclaves voor, in België komt één protestantse enclave voor, namelijk de Geuzenhoek in Horebeke. In actuele context wordt soms van 'moslimenclave' gesproken voor migrantenwijken waar een groot deel afkomstig is uit moslimlanden.

Protestantse enclaves in katholiek gebied

Noord-Brabant

Oost-Vlaanderen (België)

Katholieke enclaves in protestants gebied

Drenthe

Friesland

Gelderland

Groningen

Noord-Holland

Overijssel

Utrecht

Zeeland

Zuid-Holland

Zie ook