For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Glissando.

Glissando

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Glissando is de Italiaanse muziekterm voor het glijden van de ene toon naar de andere op muziekinstrumenten die zich daarvoor lenen zoals: viool, trombone, gitaar, zang. Op toetsinstrumenten zoals een piano is een glissando alleen diatonisch op de witte toetsen of pentatonisch op de zwarte toetsen mogelijk,[1] op bijvoorbeeld klarinet wordt het veelal uitgevoerd met gebruik van een combinatie van kleppen- en riettechniek, waardoor het een zeer instrumentspecifieke klank verkrijgt.

De Rhapsody in Blue van George Gershwin begint met een glissando van een klarinet. ABBA's Dancing Queen begint eveneens met een glissando op de piano.

Een verwante techniek is portamento. Hierbij laten doorgaans alleen begintoon en eindtoon een indruk van toonhoogte achter; de tussenliggende tonen worden niet noodzakelijkerwijs gespeeld. Verwarrend genoeg wordt een glissando op een MIDI-synthesizer meestal aangeduid als 'portamento'.

Pianoglissando's

In de pianoliteratuur treft men (reeds vanaf Beethoven en tijdgenoten) vele vormen van glissando's aan. Zo kent men de genoemde eenvoudige witte-toetsen-glissando's, maar er bestaan ook combinaties van glissando's, zogeheten dubbelglissando's, waarbij bijvoorbeeld een gelijktijdig glissando op witte en zwarte toetsen, of twee-witte-toetsen-glissando's met een interval ertussen worden gespeeld (bijvoorbeeld een octaaf- of tertsglissando). De uitvoering van glissando's vergt een speciale speeltechniek, waarbij doorgaans de zijkant van een vinger of de nagel wordt gebruikt. In een octaafglissando omhoog wordt de duim gebruikt in combinatie met een sterk gekrulde pink, die dan met de nagel speelt. Als dit octaafglissando neerwaarts gaat wordt de duimnagel in combinatie met het vlees van de pink gebruikt. De snelheid van de arm bepaalt de snelheid van het glissando. Sommige geoefende pianisten kunnen met één hand zelfs een akkoordglissando spelen waarbij drie of vier toetsen tegelijk worden gebruikt. Bij het spelen van een glissando op een keyboard zonder gewogen toetsen kan ook de handpalm gebruikt worden om een glissando te maken, omdat er minder kracht nodig is om de toetsen in te drukken.

Het te veelvuldig oefenen van glissando's kan gevolgen hebben voor de gezondheid: er kunnen door de wrijving blaren of schaafwonden ontstaan aan de vinger indien men te vaak dezelfde glissando met het 'vlees' oefent.

Voorbeelden van octaafglissando's uit de pianoliteratuur

Voorbeelden van akkoordglissando's uit de pianoliteratuur

Notatie

Een glissando wordt doorgaans genoteerd met een golvend of recht lijntje tussen de eerste en laatste noot. Ook komt de afkorting 'gliss.' voor. Doorgaans wordt behoudens uitzonderingen niet genoteerd of het een diatonisch, chromatisch of continu glissando is, omdat dit mede instrumentafhankelijk is. Soms komt de aanduiding van witte of zwarte toetsen voor bij pianoglissando's.

Glissando.jpg
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Glissando
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.