Middenhandsbeen

De middenhandsbeenderen,^[1] middelhandsbeenderen of ossa metacarpii^[2] zijn de beenderen die in de handpalm de verbinding van de handwortelbeenderen met de vingers maken.^[3] Samen worden zij de middenhand genoemd.^[4] Vergelijkbaar met de middenhandsbeenderen zijn in de voet de middenvoetsbeenbeenderen of ossa metatarsii. De handwortelbeenderen liggen proximaal ten opzichte van de middenhandsbeenderen. De middenhandsbeenderen zijn met de carpometacarpale gewrichten met de handwortelbeenbeenderen verbonden.

Middenhandsbeenderen
Ossa metacarpii
Bot
■ Middenhandsbeentjes
Middenhandsbeentjes genummerd
Naslagwerken
MeSH	Metacarpal+Bones
Portaal    Biologie

De middenhandsbeenderen zijn:

• os metacarpii I^[2] of eerste middenhandsbeen
• os metacarpii II^[2] of tweede middenhandsbeen
• os metacarpii III^[2] of derde middenhandsbeen
• os metacarpii IV^[2] of vierde middenhandsbeen
• os metacarpii V^[2] of vijfde middenhandsbeen

De Griekse arts Galenus noemde de middenhand μετακάρπιον, metakárpion.^[3][5] In het Latijn sluit metacarpium^{[2][3][6][7][8][9]} en niet metacarpus^[10][11] het beste aan bij deze Oudgriekse vorm.^[3] Als bijvoeglijk naamwoord van metacarpium komt men in het anatomische Latijn zowel metacarpius,^[12] metacarpicus,^[13] metacarpiaeus,^[14] metacarpeus,^[15] metacarpianus^[16] als metacarpalis^[11] tegen. De vorm metacarpius zou het meest overeenkomen^[9][12] met de latere, Griekse vorm μετακάρπιος, metakárpios.^[12] De vorm metacarpalis, zoals in ossa metacarpalia^[11] is een samenstelling uit een Latijn en Grieks deel.^[13] Het gebruik ervan wordt door sommigen^[9][13] afgeraden.

Bij de andere zoogdieren dan de mens wordt van een soortgelijke indeling, met soortgelijke nummering, uitgegaan.^[17] Alleen de vleeseters onder de huisdieren bezitten behalve de mens alle vijf de middenhandsbeenderen.^[18] De ossa metacarpii III en IV zijn het langst.^[18] Bij varkens ontbreekt het os metacarpii I,^[18] De ossa metacarpii I et II zijn volledig afwezig bij de herkauwers,^[18] terwijl van het os metacarpii V alleen als klein beenplaatje aanwezig is.^[18] Bij het paard zijn de ossa metacarpii I et V volledig afwezig.^[18] Het os metacarpii III is vervolgens het hoofdmiddenhandsbeen, met de ossa metacarpii II et IV als griffelbeentje ertegenaan.^[18]

Voetnoten

1. Kloosterhuis, G. (1965). Praktisch verklarend zakwoordenboek der geneeskunde (9de druk). Den Haag: Van Goor Zonen.
   Coëlho - Zakwoordenboek der Geneeskunde
2. H Triepel. Nomina Anatomica. Mit Unterstützung von Fachphilologen, 1910. Wiesbaden: Verlag J.F. Bergmann.
3. Hyrtl, J. (1880). Onomatologia Anatomica. Geschichte und Kritik der anatomischen Sprache der Gegenwart. Wien: Wilhelm Braumüller. K.K. Hof- und Unversitätsbuchhändler.
4. JJE van Everdingen, AMM van den Eerenbeemt. Pinkhof Geneeskundig woordenboek, 2012. 12e druk, Houten: Bohn Stafleu Van Loghum
5. HG Liddell en R Scott. A Greek-English Lexicon, revised and augmented throughout by Sir Henry Stuart Jones. with the assistance of Roderick McKenzie, 1940. Oxford: Clarendon Press.
6. Castelli, B. & Ravenstein, A. (1665). Lexicon medicum Graeco-Latinum. Rotterdam: Arnold Leers.
7. IJ v Diemerbroeck. Anatome corporis humani, 1679. Leiden: Ioan Ant. Huguetan. & Soc.
8. Schreger, C.H.Th.(1805). Synonymia anatomica. Synonymik der anatomischen Nomenclatur. Fürth: im Bureau für Literatur.
9. Triepel, H. (1908). Memorial on the anatomical nomenclature of the anatomical society. In A. Rose (Ed.), Medical Greek. Collection of papers on medical onomatology and a grammatical guide to learn modern Greek (pp. 176-193). New York: Peri Hellados publication office.
10. W His. Die anatomische Nomenclatur. Nomina Anatomica. Der von der Anatomischen Gesellschaft auf ihrer IX. Versammlung in Basel angenommenen Namen, 1895. Leipzig: Verlag Veit & Comp.
11. Federative Committee on Anatomical Terminology (FCAT) (1998). Terminologia Anatomica. Stuttgart: Thieme
12. H Triepel. Die anatomischen Namen. Ihre Ableitung und Aussprache. Mit einem Anhang: Biographische Notizen, 1910. derde druk, Wiesbaden: Verlag J.F. Bergmann
13. Triepel, H. & Stieve, H. (1936). Die anatomischen Namen. Ihre Ableitung und Aussprache. Anhang: Eigennamen, die früher in der Anatomie verwendet wurden.(Achtzehnte Auflage). Berlin/Heidelberg:Springer-Verlag.
14. Siebenhaar, F.J. (1850). Terminologisches Wörterbuch der medicinischen Wissenschaften. (Zweite Auflage). Leipzig: Arnoldische Buchhandlung.
15. International Anatomical Nomenclature Committee (1966). Nomina Anatomica (Derde uitgave). Amsterdam: Excerpta Medica Foundation.
16. Foster, F.D. (1891-1893). An illustrated medical dictionary. Being a dictionary of the technical terms used by writers on medicine and the collateral sciences, in the Latin, English, French, and German languages. New York: D. Appleton and Company.
17. International Committees on Veterinary Gross Anatomical Nomenclature, Veterinary Histological Nomenclature, & Veterinary Embryological Nomenclature (1994). Nomina Anatomica Veterinaria together with Nomina Histologica and Nomina Embryologica Veterinaria. Zürich/Ithaca/New York.
18. Koch, T., Berg, R., & Heinze, W. (1970). Lehrbuch der Veterinär-Anatomie.Band I. Bewegungsapparat. (2. Auflage). Jena: VEB Gustav Fischer Verlag.

Skelet

schedel · wervelkolom · borstkas · borstbeen · schoudergordel · arm · bekkengordel · been
bot · gewricht · botten van de mens · schaambeen

Mediabestanden

Zie de categorie Metacarpus van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.