Najlepsze pytania
Chronologia
Czat
Perspektywa
Cmentarz żydowski w Bolszewie
nieczynny cmentarz żydowski, znajdujący się na terenie Wejherowa Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Remove ads
Cmentarz żydowski w Bolszewie[a] – powstały w XVIII wieku cmentarz żydowski, znajdujący się w Wejherowie w miejscu zwanym Żydowską Górką. Zniszczony w czasie II wojny światowej, obecnie nieczynny.
Remove ads
Historia
Podsumowanie
Perspektywa
Pierwsza wzmianka o cmentarzu pojawiła się w 1776, w pismach wizytatorów królewskich[1]. Służył on wtedy do chowania zmarłych z gminy żydowskiej w Bolszewie i z okolicznych miejscowości[2]. Po pierwszym rozbiorze Polski jego właściciel, Żyd Jacobi, sprzedał go Waleniuszowi, który z nieznanych przyczyn utracił zakupiony majątek[1]. W 1827 ludność żydowska Wejherowa, nie mogąca uzyskać zgody na budowę kirkutu, postanowiła odkupić to miejsce pochówków[3]. Jego formalnym właścicielem aż do 1892 była rodzina Fuftenbergów, kiedy to został on przekazany wejherowskiej gminie żydowskiej[1]. XIX wiek był wiekiem świetności cmentarza, miał on kształt nieregularnego czworokąta, powierzchnię 3414 metrów kwadratowych, z czego przestrzeń grzebalna zajmowała obszar 2409 metrów kwadratowych. Do wejścia prowadziła aleja świerkowa, zaś same groby znajdowały się w układzie rzędowym, w osi północ–południe[3]. W tym okresie chowano tam zmarłych również z Sopotu[4] i Gdyni[1]. Po 1892 powstała również kaplica. W latach 1916–1920 pochowano na nim siedmiu jeńców rosyjskich wyznania mojżeszowego i zmarłych w mieście[2]. W 1937 przeprowadzono jego kapitalny remont, w ramach którego wybudowano otaczający go niewielki ceglany murek. W maju 1939 odbył się najprawdopodobniej ostatni pochówek[1]. W czasie II wojny światowej doszczętnie zniszczony (we wrześniu 1939 był on punktem obronnym[2]), po wojnie jego elementy były wykorzystywane przez okoliczną ludność[3]. W 1953 miejscowe władze wydały oficjalną decyzję o zamknięciu cmentarza[2].
Remove ads
Stan obecny
Do dzisiejszych czasów zachowały się jedynie pojedyncze fragmenty nagrobków. W 2011 część płyt z cmentarza odkryto w ogrodzeniu Szkoły Podstawowej nr 29 w Gdyni[5], natomiast w 2020 w jego okolicy znaleziono destrukt piaskowcowej steli[2]. Od 2005 jego pozostałościami zajmują się uczniowie szkoły podstawowej (do 2019 również gimnazjum) w Bolszewie (m.in. zebrali oni dokumentację cmentarza oraz oznaczyli lokalizacje grobów[3]), a od 2011 również więźniowie miejscowego Zakładu Karnego[6].
Remove ads
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Wikiwand - on
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Remove ads