De Open Universiteit (OU) is een universiteit in Nederland en Vlaanderen, die wetenschappelijk onderwijs ontwikkelt en verzorgt met een open en toegankelijk karakter. Dit gebeurt in verwevenheid met het wetenschappelijke onderzoek dat de universiteit verricht en vooral in de vorm van online activerend onderwijs.

Zie The Open University voor de Open Universiteit in Groot-Brittannië
Quick facts: Open Universiteit, Afkorting, Locatie, Opgeri...
Open Universiteit
Afkorting OU
Locatie Heerlen, Nederland
Opgericht 26 september 1984
Rector Prof. dr. Theo Bastiaens
Studenten 18.344 (op 31 december 2020)[1]
Personeel 593 FTE (2020)[1]
Website
Hoofdvestiging in Heerlen
Portaal    Onderwijs
Close

De OU verschilt in drie punten met de andere universiteiten in het Nederlandse taalgebied:

  1. De OU richt zich op deeltijdonderwijs voor volwassenen.
  2. De OU heeft de wettelijke taak om bij te dragen aan de innovatie van het hoger onderwijs in Nederland.
  3. De OU draagt bij aan de toegankelijkheid van het hoger onderwijs in Nederland.

De minimumleeftijd om bij de OU te studeren is achttien jaar, maar verder hanteert de OU geen formele toelatingseisen. Bij sommige opleidingen of cursussen gelden er echter vooropleidingsvereisten, zoals voor instroom in de masteropleidingen. Kenmerkend voor het onderwijs is een grotere mate van vrijheid wat betreft plaats, tijd en tempo van de studie dan reguliere universiteiten.

Studiemateriaal en studiebegeleiding zijn afgestemd op zelfstandig studeren, meestal zonder dat studenten colleges moeten volgen. Zij kunnen het tempo van hun studie zelf bepalen en thuis studeren. In deeltijd, naast hun werk of voltijds. Een studiecentrum biedt studievoorlichting- en begeleiding, tentamenfaciliteiten, academische activiteiten en een ontmoetingsplaats voor studenten. Het onderwijs steunt op onderzoek, gericht op de ontwikkeling van zulk onderwijs, met een brede, maatschappelijk georiënteerde valorisatiefunctie.

De OU is opgericht in september 1984 en is daarmee de jongste universiteit van Nederland en is de enige instelling die afstandsonderwijs op academisch niveau aanbiedt. In de jaren zeventig heeft het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap verschillende rapporten en adviezen over universitair onderwijs aan volwassenen uitgebracht. De beleidsnota Open Universiteit in Nederland van Van Kemenade uit 1977 leidde uiteindelijk tot de Wet op de Open Universiteit die op 1 januari 1985 in werking trad. De officiële opening vond plaats op 26 september 1984. Op deze datum viert de Open Universiteit jaarlijks haar dies natalis.

De hoofdvestiging van de Open Universiteit is in Heerlen. De studenten maken echter voornamelijk gebruik van de zeventien studiecentra verspreid over Nederland en Vlaanderen.