cover image

Röntgenastronomie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Röntgenastronomie of röntgensterrenkunde is een jonge tak van de observationele sterrenkunde, die hemellichamen bestudeert aan de hand van de röntgenstraling die zij uitzenden of wegvangen (absorberen).

Ill-2_O3.jpg
Grafiek van de absorptie van verschillende soorten straling door de aardatmosfeer. Röntgenstraling bestrijkt een golflengtegebied van ongeveer ~0.008 nm tot ~8 nm. De aardatmosfeer houdt deze straling tegen maar heeft vensters voor zichtbaar licht en mm- en radiostraling. Satellieten als XMM-Newton en Hubble Space Telescope zijn afgebeeld boven hun golflengtegebied.

Röntgenstraling is elektromagnetische straling met een golflengte korter dan van blauw en ultraviolet licht, maar langer dan van gammastraling. Het golflengtegebied wordt verdeeld in

  • zachte röntgenstraling (golflengte 0,1 - 10 nm, energie 12 - 0,12 keV)
  • harde röntgenstraling (golflengte 0,01 - 0,1 nm, energie 120 - 12 keV).

Omdat de dampkring ons beschermt tegen röntgenstraling uit het heelal, werd waarneming van astronomische röntgenbronnen pas mogelijk met de komst van ballonnen, raketten en satellieten die grote hoogten bereiken. Behalve emissie (uitzending) biedt ook absorptie van röntgenlicht informatie over materiaal in het heelal in de lichtweg. In beide gevallen kan het gaan om een lijnenspectrum of een continu spectrum. De polarisatie van röntgenstraling bevat tevens informatie over de bron en de materie tussen bron en waarnemer.

Oops something went wrong: