For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Tataars.

Tataars

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Dit artikel gaat over de taal van de Wolga-Tataren. Zie Krim-Tataars voor de taal van de Krim-Tataren.
Tataars
татар теле
Gesproken in
Vlag van Rusland
 Rusland
Sprekers 5.200.000[1]
Taalfamilie
Alfabet cyrillisch
Officiële status
Officieel in
Taalcodes
ISO 639-1 tt
ISO 639-2 tat
ISO 639-3 tat
 Verspreiding van het Tataars
Portaal 
Portaalicoon
 
Taal

Tataars (татар теле, tatar tele) is een Turkse taal, die wordt gesproken door de Wolga-Tataren.

Verspreiding

Het Tataars is een ambtstaal in de Russische deelrepubliek Tatarije. Daarnaast wordt de taal gesproken in de republieken Basjkirostan en Tsjoevasjië. Er zijn ook belangrijke gemeenschappen in Siberië, Kazachstan en China.[2]

Verwantschap

Het Tataars maakt deel uit van de Kiptsjaakse tak van de Turkse taalfamilie. Tot diezelfde tak behoren ook onder meer het Kazachs, het Kirgizisch, het Basjkiers en het Karakalpaks. De taal mag niet worden verward met het Krim-Tataars, dat weliswaar verwant is aan het Tataars, maar deel uitmaakt van een andere tak van de Kiptsjaakse talen.[3] De talen zijn niet wederzijds verstaanbaar.

Klankleer

Medeklinkers
labiaal labio-
velaar
dentaal post-
alveolaar
palataal velaar uvulaar glottaal
nasaal m ŋ
plosief steml. p k q ʔ
stemh. b ɡ
affricaat steml. t͡s t͡ɕ
steml. d͡ʑ
fricatief steml. f ʃ ɕ χ h
stemh. v ʒ ʑ ʁ
vibrant r
approximant w l j
Klinkers
voor achter
ongerond gerond ongerond gerond
open i y ~ ʉ ɯ ~ ɪ u
midden e ~ ɘ ø ~ ɵ ɤ ~ ʌ o
open æ ~ a ɑ

Schrift

Het Tataars werd oorspronkelijk in het Arabisch schrift geschreven. Tussen 1927 en 1938 werd overgeschakeld op het Latijnse alfabet. Sinds 1938 wordt cyrillisch gebruikt. In 2001 voerde Tatarije een op het Turks gebaseerde variant van het Latijnse alfabet in. Die beslissing stuitte op veel weerstand van de Russische minderheid in Tatarije. Het gebruik van het Latijnse alfabet werd in 2004 teruggefloten door het Grondwettelijk Hof van Rusland, dat oordeelde dat een eenvormig schrift noodzakelijk is voor de eenheid van het land.[4]

Cyrillisch schrift
(1938-heden)
А а Ә ә Б б В в Г г Д д Е е Ё ё
Ж ж Җ җ З з И и Й й К к Л л М м
Н н Ң ң О о Ө ө П п Р р С с Т т
У у Ү ү Ф ф Х х Һ һ Ц ц Ч ч Ш ш
Щ щ Ъ ъ Ы ы Ь ь Э э Ю ю Я я
Latijns schrift
(2011-heden)
A a Ä ä B b C c Ç ç D d E e F f
G g Ğ ğ H h I ı İ i J j K k Q q
L l M m N n Ñ ñ O o Ö ö P p R r
S s Ş ş T t U u Ü ü V v W w X x
Y y Z z
Latijns schrift
(1927-1938)
A a B ʙ C c Ç ç D d E e Ə ə F f
G g Ƣ ƣ H h I i J j K k L l M m
N n Ꞑ ꞑ O o Ɵ ɵ P p Q q R r S s
Ş ş T t U u V v X x У y Z z Ƶ ƶ
Ь ь Ьj ьj
Arabisch schrift
(voor 1927)
آ ا ب پ ت ث ج چ
ح خ د ذ ر ز ژ س
ش ص ض ط ظ ع غ ف
ق ك گ نك ل م ن ه
و ۇ ڤ ی ئ

Tekstvoorbeeld

De onderstaande tekst is een uittreksel uit de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens in het Tataars.

Nederlands[5] Tataars[6]
(1938-heden)
Tataars
(2001-heden)
Tataars
(1927-1938)
Tataars
(1920-1927)
Tataars
(voor 1920)
Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten, en behoren zich jegens elkander in een geest van broederschap te gedragen. Барлык кешеләр дә азат һәм үз абруйлары һәм хокуклары ягыннан тиң булып туалар. Аларга акыл һәм вөҗдан бирелгән һәм бер-берсенә карата туганнарча мөнәсәбәттә булырга тиешләр. Barlıq keşelär dä azat häm üz abruyları häm xoquqları yağınnan tiñ bulıp tualar. Alarğa aqıl häm wöcdan birelgän häm ber-bersenä qarata tuğannarça mönasäbättä bulırğa tieşlär. Вarlьq keşelər də azat həm yz aʙrujlarь həm xoquqlarь jaƣьnnan tiꞑ ʙulьp tualar. Alarƣa aqьl həm vɵçdan ʙirelgən həm ʙer-ʙersenə qarata tuƣannarca mɵnasəʙəttə ʙulьrƣa tieşlər. بارلئق كئشئلەر دە ئازات هەم ئوز ئابرویلارئ هەم حۇقوقلارئ یاعئننان تیڭ بولئپ توالار. ئالارعا ئاقئل هەم وۇجدان بیرئلگەن هەم بئر-بئرسئنە قاراتا توعاننارچا مۇناسەبەتتە بولئرعا تیئشلەر. بارلق كشیلر دا آزاد هم اوز آبرويلري هم حقوقلری یاغیننن تینک بولیپ طوالر. آلرغا عقل هم وجدان برلگان هم بر-برسینا قراطا طوغاننرچا مناسبتتا بولرغا تییشلر.
Zie de Tataarse uitgave van Wikipedia.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Tataars
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.