J. Bernlef

J. Bernlef (pseudoniem voor Hendrik Jan Marsman, Sint Pancras, 14 januari 1937 – Amsterdam, 29 oktober 2012) was een Nederlands schrijver, dichter en vertaler. Vanaf 2002 publiceerde hij onder het pseudoniem Bernlef (zonder de initiaal J.), soms als Henk Bernlef (hij heeft eerder vertalingen gemaakt als Jan Bernlef). Schreef ook onder de schuilnamen: S. den Haan, Cas den Haan en Cas de Vries.^[8]

Bernlef
J. Bernlef thuis aan de Waldeck Pyrmontlaan, Amsterdam (2002)
Algemene informatie
Volledige naam	Hendrik Jan Marsman
Pseudoniem(en)	Bernlef
Geboortedatum	14 januari 1937
Geboorteplaats	Sint Pancras
Overlijdensdatum	29 oktober 2012
Overlijdensplaats	Amsterdam
Geboorteland	Nederland
Beroep	Schrijver, dichter, vertaler
Jaren actief	1959–2012
Werk
Stroming(en)	surrealisme
Bekende werken	Hersenschimmen (1984)
Uitgeverij(en)	Querido
Werken in collectie	CODA Museum[1]
Prijzen en onderscheidingen	P.C. Hooft-prijs (1994),[2] Constantijn Huygens-prijs (1984),[3] Herman Gorterprijs (1964), F. Bordewijk-prijs (1977),[4] Reina Prinsen Geerligsprijs (1959), Herman Gorterprijs (1962), Diepzee-prijs (1989), Debutantenprijs van de Maatschappij der Nederlandse Letteren (1964),[5] Boekenbon Literatuurprijs (1987)[6][7]
Dbnl-profiel
(en) IMDb-profiel
Website
Portaal    Literatuur

Biografie

Bernlef bezocht de hbs in Haarlem en studeerde daarna enige tijd politieke en sociale wetenschappen.^[9]

In 1959 zond Bernlef gedichten en verhalen in voor een literaire prijs, de Reina Prinsen Geerligsprijs. Deze prijs werd hem in november van datzelfde jaar toegekend voor de dichtbundel Kokkels. Zowel Kokkels als de verhalenbundel Stenen spoelen werden in 1960 uitgegeven onder het pseudoniem J. Bernlef. In 1984 werd hij bij het grote publiek bekend met zijn roman Hersenschimmen. Daarin beschijft hij het dementeringsproces uitvoerig vanuit het oogpunt van een oude dementerende man. In 1993 publiceerde hij een min of meer soortgelijke roman Eclips. Daarin beschrijft hij even uitvoerig de gevolgen van een plotselinge half-verlammende hersenbloeding voor de hoofdpersoon genaamd Koos Zomer: een roman die te beschouwen is als een pendant van Hersenschimmen.

De roman Hersenschimmen werd in 1988 verfilmd door Heddy Honigmann en werd in 2006 in bewerking als toneelstuk uitgevoerd door het Ro Theater onder regie van Guy Cassiers. In 2007 werd de novelle Vallende Ster door het O.T. Theater als toneelstuk uitgevoerd. Acteur René van 't Hof vertolkte de figuur van variété-artiest Wim Witteman. Hiervoor ontving hij de VSCD-Mimeprijs. Bernlef was getrouwd met Eva Hoornik (dochter van de dichter Ed. Hoornik). Ze hadden twee kinderen.^[10]

Bernlef heeft ook gepubliceerd onder de pseudoniemen Ronnie Appelman, J. Grauw, Cas den Haan, S. den Haan en Cas de Vries. Het pseudoniem Bernlef is ontleend aan de blinde Friese dichter Bernlef uit de 8e eeuw.

Als vertaler heeft Bernlef in het Nederlandse taalgebied tal van Amerikaanse en Zweedse dichters geïntroduceerd, onder wie Marianne Moore, Elizabeth Bishop en Tomas Tranströmer. Van de Zweed, die door velen als een van de grootste hedendaagse dichters wordt beschouwd, heeft hij zelfs het hele werk integraal vertaald onder de titel Die herinneringen zie mij. In 1973 verscheen zijn vertaling van Het record van Per Olov Enquist, in 2006 werd deze oorspronkelijke vertaling herzien door Cora Polet. In 1985 verscheen zijn vertaling van Stig Dagermans ‘Nattens lekar’ uit 1947 en ‘Vårt behov av tröst’ (1955), onder de titel ‘Natte sneeuw’.

Bernlef was de schrijver van het Boekenweekgeschenk in 2008, met het boek De pianoman. In 2009 schreef Bernlef in opdracht van O.T. Theater/Opera O.T. de tekst voor de operasolo Ophelia.

Hij overleed na een kort ziekbed.
In zijn geboortedorp Sint Pancras is een pad naar hem vernoemd.

Prijzen

• 1959 - Reina Prinsen Geerligsprijs voor Kokkels
• 1962 - Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam voor Morene
• 1964 - Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs voor Dit verheugd verval
• 1964 - Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam voor En dode hagedis
• 1977 - Vijverbergprijs voor De man in het midden
• 1984 - Constantijn Huygensprijs voor zijn gehele oeuvre
• 1987 - AKO Literatuurprijs voor Publiek geheim
• 1989 - Diepzee-prijs voor Hersenschimmen
• 1994 - P.C. Hooft-prijs voor zijn gehele oeuvre

Bibliografie

J. Bernlef (1965)

• 1960 - Kokkels. Gedichten (poëzie)
• 1960 - Stenen spoelen (verhalen)
• 1961 - Morene (poëzie)
• 1962 - Gastenboek van Singel 262 : waarin geschreven is door J. Bernlef, E. Breton-De Nijs, Anthonie Donker, A. den Doolaard, Inez van Dullemen, Elisabeth Zernike
• 1962 - De overwinning: het verslag van een nederlaag (bekroond met een reisbeurs van OK&W)
• 1963 - Dit verheugd verval (poëzie)
• 1963 - Onder de bomen (verhalen)
• 1964 - Barbarber. Tijdschrift voor teksten. Een keuze uit dertig nummers, door J. Bernlef, G. Brands en K. Schippers. Keuze uit de jrg. 1958/59-1962/63
• 1965 - Van zes een jaar. Zes verhalen van zes auteurs over zes jaren met zes illustraties van zes tekenaars. De prijsvraag, J. Bernlef ... et al.
• 1965 - Ben even weg (poëzie)
• 1965 - Het strikken van een das (poëzie, 3 ex.)
• 1965 - Wat zij bedoelen (met K. Schippers, interviews)
• 1965 - Stukjes en beetjes (roman, later uitgegeven als: Achterhoedegevecht)
• 1966 - De schoenen van de dirigent. En twee andere teksten (poëzie)
• 1966 - Paspoort in duplo (roman)
• 1967 - De schaduw van een vlek (verhalen)
• 1967 - Een cheque voor de tandarts (met K. Schippers, documentaire)
• 1968 - Bermtoerisme (poëzie)
• 1968 - De dood van een regisseur (roman)
• 1969 - Charles Ives, J. Bernlef en Reinbert de Leeuw. Bevat een selectie van Ives' werk
• 1969 - Het testament van De Vliegende Hollander, gevonden op een vliegveld en bevattende 16 liederen
• 1969 - De verdwijning van Kim Miller (verhalen)
• 1970 - Ga jij de klas maar uit! Informatie over de Nederlandse literatuur na 1945, samengest. door J. Bernlef
• 1970 - Wie a zegt (essays)
• 1970 - Hoe wit kijkt een eskimo (poëzie)
• 1970 - Het gaat niet goed met het boek, met de lezer, met de uitgever, met de schrijver, samengest. door J. Bernlef en Bert Voeten
• 1971 - Het verlof (roman), ISBN 90-214-1143-1
• 1971 - Rondom een gat. Een winterboek, ISBN 90-214-1144-X
• 1972 - De maker. Een roman over een schilderijenvervalser (roman) - Zou betrekking hebben op Han van Meegeren
• 1972 - Grensgeval (poëzie), ISBN 90-214-1145-8
• 1973 - Sneeuw (roman), ISBN 90-214-1004-4
• 1973 - Sterf de moord. Toneelspel van J. Bernlef
• 1973 - De stoel. Een verzameling (verhalen en gedichten), ISBN 90-214-1002-8
• 1974 - Bajesmaf. Een bijzonderhedenboek over Nederlandse gevangenissen, ISBN 90-6210-004-X
• 1974 - De taal van het hart. Een alfabet, ISBN 90-6087-063-8
• 1974 - Brits (poëzie), ISBN 90-214-4107-1
• 1974 - Hondedromen (verhalen), ISBN 90-214-1310-8
• 1974 - Het komplot. Verhalen, ISBN 90-234-4013-7
• 1975 - Meeuwen. Roman, ISBN 90-214-1311-6
• 1976 - De man in het midden (roman), ISBN 90-214-1313-2
• 1976 - Zwijgende man (poëzie), ISBN 90-214-1312-4
• 1977 - Gedichten 1960-1977 (poëzie), ISBN 90-214-1401-5
• 1977 - Deuren (toneel), ISBN 90-214-1309-4
• 1977 - Hoe het leven wegraakt in verhalen ...
• 1978 - Het ontplofte gedicht. Over poëzie, ISBN 90-214-5171-9
• 1978 - Anekdotes uit een zijstraat. Verhalen, ISBN 90-214-5172-7 Met grote letter gedrukt (1987), ISBN 90-364-0667-6
• 1978 - Een prop is minder dan niets, ISBN 90-6354-005-1

J. Bernlef (1979)

• 1979 - Stilleven (poëzie), ISBN 90-214-5173-5
• 1979 - Nachtrit (toneel), ISBN 90-214-5174-3
• 1980 - De ruïnebouwer (verslag en schouwspel), ISBN 90-214-5176-X
• 1980 - De kunst van het verliezen (poëzie), ISBN 90-214-5175-1
• 1981 - Perfektie met een gaatje, ISBN 90-6322-056-1
• 1981 - Onder ijsbergen (roman), ISBN 90-214-5178-6
• 1982 - Regen. Een keuze uit de verhalen, ISBN 90-214-5177-8
• 1982 - Alles teruggevonden, niets bewaard (poëzie), ISBN 90-214-5179-4
• 1983 - Winterwegen (poëzie), ISBN 90-214-5180-8
• 1984 - Zelfportret
• 1984 - Hersenschimmen (roman, in 1988 bewerkt tot film en in 2006 tot theaterstuk), ISBN 90-214-5181-6
• 1985 - Verschrijvingen (prozagedichten), ISBN 90-214-5183-2
• 1986 - Wolftoon (poëzie), ISBN 90-214-5185-9
• 1987 - Publiek geheim (roman), ISBN 90-214-5188-3
• 1987 - Drie eilanden (een bundel waarin opgenomen de romans sneeuw, meeuwen en onder ijsbergen), ISBN 90-214-5189-1
• 1987 - In gesprek met Giorgio Morandi
• 1987 - Op het noorden. Essays, ISBN 90-214-5187-5
• 1988 - Giorgio Morandi. Gedichten 1950-1980. Een keuze Keuze uit de bundels: Met het oog op morgen; De zon op mijn hand; De tijd te lijf; Een bord bekijken, 1953, 1956, 1961, 1966, ISBN 90-234-4667-4
• 1988 - Gedichten 1970-1980 (poëzie), ISBN 90-214-5191-3
• 1988 - Geestgronden (poëzie), ISBN 90-214-5192-1
• 1989 - Vallende ster (novelle), ISBN 90-214-5193-X (geb.), ISBN 90-214-5194-8 (pbk) Met grote letter gedrukt (1994), ISBN 90-364-0078-3
• 1989 - Achterhoede gevecht (een bewerking van het in 1965 als prozadebuut uitgegeven Stukjes en beetjes), ISBN 90-214-9695-X
• 1990 - Barbarberalfabet, (red.): J. Bernlef, G. Brands, K. Schippers, ISBN 90-214-5141-7
• 1990 - De noodzakelijke engel (poëzie), ISBN 90-214-5195-6
• 1990 - Doorgaande reizigers (verhalen), ISBN 90-214-5196-4 (geb.), ISBN 90-214-5202-2 (pbk.) Met grote letter gedrukt (1993), ISBN 90-364-0051-1
• 1991 - Verborgen helden. De verhalen van J. Bernlef (bloemlezing). Keuze uit: Stenen spoelen, 1960; Onder de bomen, 1963; De schaduw van een vlek, 1967; De verdwijning van Kim Miller, 1969; Hondedromen, 1974; Anekdotes uit een zijstraat, 1978, ISBN 90-214-5203-0
• 1991 - Ontroeringen. Essays, ISBN 90-214-5204-9
• 1992 - De witte stad (roman) Met grote letter gedrukt (1993), ISBN 90-364-0055-4
• 1992 - Voor eigen rekening. Zestien kwatrijnen, ISBN 90-73036-16-X
• 1993 - Niemand wint (poëzie), ISBN 90-214-5208-1
• 1993 - Eclips (roman), ISBN 90-214-5210-3 Met grote letter gedrukt (1996), ISBN 90-364-0100-3
• 1993 - Schiet niet op de pianist. Over jazz (essays), ISBN 90-214-5227-8
• 1994 - Vreemde wil (poëzie), ISBN 90-214-5228-6
• 1994 - Esther (toneel)
• 1995 - Cellojaren (verhalen), ISBN 90-214-5230-8 (geb.), ISBN 90-214-5231-6 (pbk.) Met grote letter gedrukt (1997), ISBN 90-364-0116-X
• 1997 - Achter de rug. Gedichten 1960-1990, ISBN 90-214-5235-9
• 1997 - Verloren zoon (roman), ISBN 90-214-5233-2 (geb.), ISBN 90-214-5234-0 (pbk.) Met grote letter gedrukt (1997), ISBN 90-364-0119-4
• 1997 - Schijngestalten (bevat tevens Hersenschimmen, Vallende ster en Eclips), ISBN 90-214-5236-7
• 1997 - Onder ijsbergen (herdruk als Grote Lijsters 1997 Nr.1, literaire reeks voor scholieren), ISBN 90-01-54965-9
• 1998 - De losse pols (essays), ISBN 90-214-5237-5
• 1998 - Aambeeld (poëzie), ISBN 90-214-5238-3
• 1998 - Onbewaakt ogenblik, ISBN 90-257-3050-7
• 1999 - Meneer Toto-tolk ter gelegenheid van de jaarwisseling 1998-1999, ISBN 90-214-5240-5 (geb.), ISBN 90-214-5243-X (pbk.)
• 1999 - Haalt de jazz de eenentwintigste eeuw? (essays), ISBN 90-214-5246-4
• 1999 - Tindeman's Dilemma (verhalen)
• 2000 - Boy (roman), ISBN 90-214-5248-0 (geb.), ISBN 90-214-5249-9 (pbk.) Met grote letter gedrukt (2001), ISBN 90-5542-701-2
• 2000 - Kokkels & Stenen spoelen. Verzen & verhalen, ISBN 90-5429-135-4
• 2000 - Bernlefs beste volgens Bernlef (verhalen), ISBN 90-214-5252-9
• 2001 - Bagatellen voor een landschap (gedichten), ISBN 90-214-5265-0
• 2001 - Tegenliggers. Portretten en herinneringen, ISBN 90-214-5254-5
• 2002 - Verbroken zwijgen (verhalen), ISBN 90-214-5267-7 (geb.), ISBN 90-214-5269-3 (pbk.) Met grote letter gedrukt (2003), ISBN 90-364-0162-3
• 2003 - Buiten is het maandag, ISBN 90-214-5277-4 (geb.), ISBN 90-214-5278-2 (pbk.) Met grote letter gedrukt (2004), ISBN 90-364-0170-4
• 2004 - Kiezel en traan (gedichten), ISBN 90-214-5283-9
• 2005 - De onzichtbare jongen (roman), ISBN 90-214-5299-5 (geb.), ISBN 90-214-5302-9 (pbk.) Met grote letter gedrukt (2006), ISBN 978-90-463-0275-0
• 2005 - Een jongensoorlog (roman, een door de schrijver zelf herziene versie van de eerdere romans Stukjes en beetjes en Achterhoedegevecht), ISBN 90-214-5291-X (geb.), ISBN 90-214-5292-8 (pbk.)
• 2006 - Hoe van de trap te vallen. Jazzverhalen. Bijlage: Gestoord (audio-cd), ISBN 90-214-5307-X
• 2006 - Hersenschimmen (leesclubeditie)
• 2007 - Op slot (roman), ISBN 978-90-214-5315-6 (geb), ISBN 978-90-214-5316-3 (pbk.) Met grote letter gedrukt, ISBN 978-90-364-0187-6
• 2008 - Het begin van tranen. Verhalen. Gedeeltelijk eerder verschenen, ISBN 978-90-214-3376-9
• 2008 - Dwaalwegen (poëzie), ISBN 978-90-214-3455-1
• 2008 - De pianoman (boekenweekgeschenk), ISBN 978-90-5965-062-6
• 2008 - Boekenweek-cv 2008 met prijsvraag. Bernlef, cadeau van de Openbare Bibliotheek. met prijsvraag: doe de Bernlef-test
• 2009 - De rode droom (roman), ISBN 978-90-214-3488-9 (geb.), ISBN 978-90-214-3489-6 (pbk.)
• 2009 - Op slot, ISBN 978-90-417-0758-1
• 2009 - Ophelia. Een spiraal van waanzin (tekst operasolo), ISBN 978-90-78644-12-5
• 2010 - De tweede ruimte. Over poëzie. Essays (essays), ISBN 978-90-214-3741-5
• 2010 - Geleende levens. Bevat: De rol van zijn leven; Geleend leven; Eeuwige roem (novellen), ISBN 978-90-214-3780-4
• 2010 - Kanttekeningen. Gedichten, ISBN 978-90-214-3875-7
• 2010 - Een vriend van vroeger, ISBN 978-90-8564-373-9
• 2011 - CC. Een correspondentie, Henk Bernlef, Remco Campert, Theo Loevendie, ISBN 978-90-5937-277-1
• 2011 - De een zijn dood (roman), ISBN 978-90-214-3874-0 (geb.), ISBN 978-90-214-3905-1 (pbk.) Met grote letter gedrukt, ISBN 978-90-364-0210-1
• 2011 - In omgekeerde richting ("gedichtenwisseling" tussen Bernlef en Hans Tentije), ISBN 978-90-6169-863-0
• 2011 - Zeegang, Bernlef, Hans Tentije. Uitg. t.g.v. de jaarwisseling 2010-2011
• 2012 - Help me herinneren. Verhalen, ISBN 978-90-214-4184-9
• 2012 - Voorgoed. Gedichten 1960-2010. Een keuze, ISBN 978-90-214-4185-6
• 2012 - Onbewaakt ogenblik. Roman, ISBN 978-90-214-4711-7 Met grote letter gedrukt (2014), ISBN 978-90-364-0218-7
• 2013 - Albert Speer, de ruïnebouwer. Bewerking van: De ruïnebouwer, 1980, ISBN 978-90-214-4686-8
• 2014 - Wit geld. Verhalen, ISBN 978-90-214-4722-3
• 2015 - Een onschuldig meisje (roman) allerlaatste, voltooide roman, ISBN 978-90-214-5626-3
• 2016 - Reflecties (poëzie), ISBN 978-90-214-0075-4

Vertalingen

• 1962 - Het verbrande kind. Vert. van: Bränt barn van Stig Dagerman, 1949
• 1963 - Lieve Dorothée. Een praktische richtlijn in de moraal, speciaal voor vrouwen, in de vorm van een brief aan een jonge persoon van die sexe. Vertaling van: My dear Dorothea van George Bernard Shaw
• 1965 - Natte sneeuw. Verhalen. Keuze uit: Nattens lekar, 1947; Vårt behov av tröst, 1955 van Stig Dagerman; vert. en inleiding door J. Bernlef
• 1968 - Twee dagen, twee nachten. Roman. Vert. van: Två dagar, två nätter van Per Olof Sundman, 1965
• 1968 - Een veldmuis in Versailles van Marianne Moore; een keuze uit haar poëzie en proza
• 1969 - Een onrechtvaardige beschouwing. Vert. van: En orättvis betraktelse van Göran Palm, 1966
• 1969-1978 Het land Coitha
  • (Eerste bundel): Erotische verhalen uit Zweden. Vert. keuze uit eerste 8 dl. van: Kärlek, 1965-1969
  • Tweede bundel: Erotische verhalen uit Zweden. Vert. keuze uit eerste 12 dl. van: Kärlek, 1965-1969, ISBN 90-295-5125-9
  • (Eerste boek): Erotische verhalen uit Zweden. Vert. van: Kärlek
  • Vierde boek: Erotische verhalen uit Zweden. Vert. van: Kärlek, ISBN 90-295-5127-5
• 1973 - Het record. Vert. van: Sekonden van Per Olov Enquist, 1971, ISBN 90-295-1540-6 Met grote letter gedrukt (2006), ISBN 90-463-0298-9 (geb.), ISBN 978-90-463-0298-9 (geb.)
• 1977 - Uit doorgaans betrouwbare bron. Vert. van: Från säker källa van Olle Högstrand, 1976
• 1980 - Wu Tao-tzu, een mythe. Vert. van: Myten om Wu Tao-tzu van Sven Lindqvist; vert. door J. Bernlef; met een naw. van Egil Törnqvist
• 1980 - Het vaderland onder de aarde. 17 gedichten en een naschrift van Lars Gustafsson
• 1980 - Een wonder als ontbijt. 9 gedichten van Elizabeth Bishop. Tekst in Engels en Nederlands, ISBN 90-6481-003-6
• 1981 - De Eiger killer. Vert. van: The Eiger sanction van Trevanian, 1972, ISBN 90-295-4920-3
• 1981 - De dood van een imker. Vert. van: En biodlares död van Lars Gustafsson, 1978, ISBN 90-6521-074-1
• 1983 - Het grote land Coïtha. Erotische verhalen uit Zweden. Bevat: Het land Coïtha eerste boek (1969), tweede boek (1970) en vierde boek (1978). Vert. van: Kärlek, ISBN 90-295-5128-3
• 1984 - Vanzelfsprekend natuurlijk van Tobias Berggren ... et al. ; vert. door: J. Bernlef, Lydia Dalmijn, Antoinine M.L. Marquart Scholtz ; met een inl. van Amy van Marken, ISBN 90-6288-022-3
• 1985 - Zwarte ansichten. Gedichten van Tomas Tranströmer; keuze, vert. en naw. J. Bernlef, ISBN 90-70346-42-7
• 1985 - Geen antwoord van Peter Huchel; keuze en vert. J. Bernlef. Duitse tekst met daarnaast Nederlandse vertaling, ISBN 90-214-5182-4
• 1986 - De verzamelaar van koud weer. Vert. van: The collector of cold weather van Lawrence Raab, 1976, ISBN 90-6481-504-6
• 1987 - Zweeds verhaal. Achttien moderne Zweedse schrijvers. Hjalmar Söderberg, Stig Dagerman, Lars Ahlin ... / samengest. door Egil Törnqvist; vert. door J. Bernlef ... et al.
• 1987 - De waarnemer en andere verhalen. Vert. van een keuze uit de bundels: Jägarna, 1957; Sökarna, 1963, van Per Olof Sundman, ISBN 90-70999-05-6
• 1988 - 17 gedichten van Tomas Tranströmer, ISBN 90-70346-52-4
• 1988 - De stilte van de wereld voor Bach Gedichten van Lars Gustafsson; keuze, vert. en naw. J. Bernlef, ISBN 90-234-4662-3
• 1992 - Het wilde plein. Gedichten 1948-1990. Vert. van: Det vilda torget van Tomas Tranströmer, ISBN 90-234-4701-8
• 1995 - Alfabet op de rug gezien. Poëzievertalingen, samenst., vert. en bew. J. Bernlef, ISBN 90-214-5229-4
• 1995 - De mandril op de slagboom. Een keuze uit zijn gedichten 1956-1994 van John Ashbery; keuze en vert. J. Bernlef en Peter Nijmeijer, ISBN 90-290-4638-4
• 1996 - De treurgondel Vert. van: Sorgegondolen van Tomas Tranströmer, ISBN 90-234-4754-9
• 1999 - Oog om oog van Lennart Sjögren, ISBN 90-214-8220-7
• 1999 - Een raadselachtige verdwijning. Een keuze uit de gedichten 1950-1996 van Lars Gustafsson, ISBN 90-234-4765-4
• 2001 - Met ingehouden adem van Carl-Erik af Geijerstam, ISBN 90-214-6372-5
• 2002 - De herinneringen zien mij. Verzamelde gedichten, memoires van Tomas Tranströmer, ISBN 978-90-234-0790-4
• 2005 - Een stamboek. Vert. van: Un pedigree van Patrick Modiano, 2004, ISBN 90-214-7489-1
• 2006 - De vogeljagers. Een gedicht. Vert. van: Fågeljägarna-Diktsvit van Lennart Sjögren, ISBN 90-214-8030-1
• 2007 - Een tijd in Xanadu. Vert. van: En tid i Xanadu van Lars Gustafsson, ISBN 978-90-76347-89-9

• 
  Tweede deel van een gedicht zonder titel van de Nederlandse dichter J. Bernlef op een muur van het gebouw aan de Caeciliastraat in Leiden
• 
  Eerste deel van een gedicht zonder titel van de Nederlandse dichter J. Bernlef op een muur van het gebouw aan de Sint Ursulasteeg 28 in Leiden
• 
  "Liefdesgedicht. Een door jou bereide jachtschotel smaakt mij beter dan deze in dit restaurant. Gesteld dat beide schotels even voortreffelijk waren....". Geschreven door J. Bernlef

Literatuur

• 1986 - Bert Peene. J. Bernlef, Hersenschimmen, ISBN 90-6675-045-6
• J. Bernlef. Themanummer BZZLLETIN 176-177, mei/juni 1990 (Den Haag: Stichting BZZTôH)
• 2015 - Hans Dütting. J. Bernlef. De waarnemer. Een documentaire, ISBN 978-94-6153-560-3
• 2017 - Johan Reijmerink. De andere stem. Over het dialogisch dichterschap van Bernlef. Ashbery - Bernlef - Tranströmer, ISBN 978-94-6301-124-2