For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Autor.

Autor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Zobacz też: inne znaczenia.

Autor, twórca (łac. auctor - sprawca, twórca) – osoba, która tworzyła lub współtworzyła dzieło (utwór w rozumieniu prawa autorskiego).

Twórca utworu zależnego

Typowym przykładem takiego twórcy jest tłumacz. Nie jest autorem tłumaczonego tekstu, ale w rozumieniu prawa autorskiego jest twórcą tłumaczenia - autorem tłumaczenia[1].

Koncepcje autorstwa

Pojęcie autorstwa nie jest jednoznaczne i podlegało znacznej ewolucji. W średniowiecznej Europie nie przykładano wagi do autorstwa i teksty były rozpowszechniane jako anonimowe, a w klasycznej literaturze Wschodu uznaniem cieszyły się utwory składające się z cytatów zaczerpniętych z innych dzieł.

Współcześnie prawo autorskie jest jednym z najważniejszych zagadnień w udostępnianiu twórczości, w tym również w tych dziedzinach życia, w których dzieło jest zwykle wynikiem pracy wielu osób (np. kod źródłowy programu w informatyce lub formy współpracy przez Internet takie jak Wikipedia; przykładem wspólnym dla obu zjawisk jest chociażby Linux).

Polskie prawo autorskie

Autorem jest osoba fizyczna, która wniosła twórczy wkład do utworu. Jest to kwestia faktu (a nie prawa), innymi słowy – istnienia więzi osoby z utworem. Więź tę chroni prawo do autorstwa, jedno z autorskich praw osobistych[2]. Prawa te powstają na rzecz autora, tak więc nie można zrzec się statusu autora ani przenieść go na inną osobę. Co do zasady na rzecz autora powstają też majątkowe prawa autorskie, które podlegają obrotowi[3].

Na oznaczenie autora w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych[4] ustawodawca posługuje się także (niekonsekwentnie) pojęciem „twórca”[3]. Status współautorów mają osoby, które w procesie tworzenia utworu (jako całości) współpracowały ze sobą, a ich twórcze wkłady są możliwe do oznaczenia[5].

W zależności od kategorii dzieła różne osoby są odpowiedzialne za nadanie mu cech utworu. Twórcami utworów zależnych są tłumacze, autorzy opracowań edytorskich, aktorzy i wykonawcy muzyczni. W wypadku przedstawień autorem jest osoba odpowiadająca za nadanie dziełu wyrazu artystycznego i szczególnego charakteru. Współautorami utworu audiowizualnego są w szczególności: reżyser, operator obrazu, twórca adaptacji utworu literackiego, twórca tworzonych dla utworu audiowizualnego utworów muzycznych lub słowno-muzycznych oraz twórca scenariusza[6].

Zobacz też

Przypisy

  1. Dzieła George’a Orwella, Edgara Rice’a Burroughsa, George’a Bernarda Shawa i innych pisarzy od 2021 roku w domenie publicznej [dostęp 2021-01-25].
  2. Jankowska 2011 ↓.
  3. a b Barta i Markiewicz 2010 ↓, s. 70.
  4. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1062), dalej pr. aut.
  5. Barta i Markiewicz 2010 ↓, s. 72.
  6. Art. 69 pr. aut., zob. Status reżysera wczoraj i dziś (pol.). [dostęp 2015-12-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-08)].

Bibliografia

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Autor
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.