Giro d’Italia - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Giro d’Italia.

Giro d’Italia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Giro d'Italia
Szczegóły wyścigu
DyscyplinaKolarstwo szosowe
Data powstania1909
Liczba edycji104 (w 2021)
Częstotliwośćco roku (maj)
TypGrand Tour
Państwo
Włochy
OrganizatorRCS MediaGroup
Strona internetowaOficjalna strona
Kategorie2.PT (2005-2010)
2.UWT (2011-)
CyklUCI World Tour
Zwycięzcy
Ostatni zwycięzca
Egan Bernal
Najwięcej zwycięstw
Alfredo Binda
Fausto Coppi
Eddy Merckx
(5 zwycięstw)
Aktualne wyścigi
Ostatnia edycja :
Giro d’Italia 2021
Commons-logo.svgDokumentacja Wikidata-logo S.svg

Giro d’Italia – wieloetapowy wyścig kolarski rozgrywany corocznie od 1909 we Włoszech. Wchodzi w skład grupy trzech tzw. „wielkich tourówInformacje powiązane z artykułem „wielki tour” w Wikidanych”, najważniejszych wyścigów etapowych świata (do grona tego należą także Tour de France i Vuelta a España). Jego organizatorem jest koncern medialny RCS MediaGroup, będący właścicielem La Gazzetta dello Sport – inicjatora rozgrywania całej imprezy.

Pierwsza edycja imprezy odbyła się w 1909 z inicjatywy La Gazzetta dello Sport. Od tego czasu wyścig rozgrywany jest co roku – kolejne edycje nie odbyły się tylko ze względu na konflikty zbrojne w latach 1915–1918 (I wojna światowa) oraz 1941–1945 (II wojna światowa)[1]. Wyścig zwyczajowo organizowany jest w maju, jako pierwszy z trzech „wielkich tourów”[2]. W 1912, jedyny raz w historii, w klasyfikacji końcowej wyścigu nagradzano najlepsze zespoły, a nie indywidualnych zawodników[1].

Wyścig dookoła Włoch rozgrywany jest głównie na terytorium tego państwa, jednak jego trasa prowadzi również poza granicami Włoch – etapy różnych edycji rywalizacji rozpoczynały się w kilkunastu różnych państwach europejskich[3], a nawet w Izraelu, w którym odbywał się początek edycji z 2018[4].

Najbardziej utytułowanymi kolarzami w historii wyścigu są Alfredo Binda, Fausto Coppi oraz Eddy Merckx, którzy triumfowali w klasyfikacji generalnej Giro po pięć razy[5]. Najwięcej zwycięstw etapowych odniósł z kolei Mario Cipollini, który w swojej karierze wygrał 42 etapy tego wyścigu[6].

Początkowy zwycięzca edycji z 2011, Alberto Contador, na skutek złamania przepisów antydopingowych, został pozbawiony triumfu decyzją Sportowego Sądu Arbitrażowego, a 1. pozycję przyznano drugiemu na mecie Michele Scarponiemu. Przypadek dopingu wśród zawodników, którzy ukończyli wyścig na podium klasyfikacji generalnej, miał miejsce również dwa lata wcześniej, gdy zdyskwalifikowani zostali Danilo Di Luca (2. na mecie) i Franco Pellizotti (3.)[1], a miejsca na podium przyznano kolejnym kolarzom[7].

W historii wyścigu miały miejsce cztery wypadki śmiertelne uczestniczących w nim kolarzy[8] – śmierć na skutek doznanych obrażeń odnieśli Orfeo Ponsin (1952), Juan Manuel Santisteban (1976), Emilio Ravasio (1986) oraz Wouter Weylandt (2011)[9].

Zwycięzcy

Opracowano na podstawie:[7][1][10]

Wikidata-logo S.svgRokPierwszeDrugieTrzecie
1909
Luigi Ganna
Carlo Galetti
Giovanni Rossignoli
1910
Carlo Galetti
Eberardo Pavesi
Luigi Ganna
1911
Carlo Galetti
Giovanni Rossignoli
Giovanni Gerbi
1912
Atala-Dunlop
Peugeot-Wolber
Gerbi
1913
Carlo Oriani
Eberardo Pavesi
Giuseppe Azzini
1914
Alfonso Calzolari
Pierino Albini
Luigi Lucotti
1919
Costante Girardengo
Gaetano Belloni
Marcel Buysse
1920
Gaetano Belloni
Angelo Gremo
Jean Alavoine
1921
Giovanni Brunero
Gaetano Belloni
Bartolomeo Aimo
1922
Giovanni Brunero
Bartolomeo Aimo
Giuseppe Enrici
1923
Costante Girardengo
Giovanni Brunero
Bartolomeo Aimo
1924
Giuseppe Enrici
Federico Gay
Angiolo Gabrielli
1925
Alfredo Binda
Costante Girardengo
Giovanni Brunero
1926
Giovanni Brunero
Alfredo Binda
Arturo Bresciani
1927
Alfredo Binda
Giovanni Brunero
Antonio Negrini
1928
Alfredo Binda
Giuseppe Pancera
Bartolomeo Aimo
1929
Alfredo Binda
Domenico Piemontesi
Leonida Frascarelli
1930
Luigi Marchisio
Luigi Giacobbe
Allegro Grandi
1931
Francesco Camusso
Luigi Giacobbe
Luigi Marchisio
1932
Antonio Pesenti
Jef Demuysere
Remo Bertoni
1933
Alfredo Binda
Jef Demuysere
Domenico Piemontesi
1934
Learco Guerra
Francesco Camusso
Giovanni Cazzulani
1935
Vasco Bergamaschi
Giuseppe Martano
Giuseppe Olmo
1936
Gino Bartali
Giuseppe Olmo
Severino Canavesi
1937
Gino Bartali
Giovanni Valetti
Enrico Mollo
1938
Giovanni Valetti
Ezio Cecchi
Severino Canavesi
1939
Giovanni Valetti
Gino Bartali
Mario Vicini
1940
Fausto Coppi
Enrico Mollo
Giordano Cottur
1946
Gino Bartali
Fausto Coppi
Vito Ortelli
1947
Fausto Coppi
Gino Bartali
Giulio Bresci
1948
Fiorenzo Magni
Ezio Cecchi
Giordano Cottur
1949
Fausto Coppi
Gino Bartali
Giordano Cottur
1950
Hugo Koblet
Gino Bartali
Alfredo Martini
1951
Fiorenzo Magni
Rik Van Steenbergen
Ferdi Kübler
1952
Fausto Coppi
Fiorenzo Magni
Ferdi Kübler
1953
Fausto Coppi
Hugo Koblet
Pasquale Fornara
1954
Carlo Clerici
Hugo Koblet
Nino Assirelli
1955
Fiorenzo Magni
Fausto Coppi
Gastone Nencini
1956
Charly Gaul
Fiorenzo Magni
Agostino Coletto
1957
Gastone Nencini
Louison Bobet
Ercole Baldini
1958
Ercole Baldini
Jean Brankart
Charly Gaul
1959
Charly Gaul
Jacques Anquetil
Diego Ronchini
1960
Jacques Anquetil
Gastone Nencini
Charly Gaul
1961
Arnaldo Pambianco
Jacques Anquetil
Antonio Suárez
1962
Franco Balmamion
Imerio Massignan
Nino Defilippis
1963
Franco Balmamion
Vittorio Adorni
Giorgio Zancanaro
1964
Jacques Anquetil
Italo Zilioli
Guido De Rosso
1965
Vittorio Adorni
Italo Zilioli
Felice Gimondi
1966
Gianni Motta
Italo Zilioli
Jacques Anquetil
1967
Felice Gimondi
Franco Balmamion
Jacques Anquetil
1968
Eddy Merckx
Vittorio Adorni
Felice Gimondi
1969
Felice Gimondi
Claudio Michelotto
Italo Zilioli
1970
Eddy Merckx
Felice Gimondi
Martin Van Den Bossche
1971
Gösta Pettersson
Herman Van Springel
Ugo Colombo
1972
Eddy Merckx
José Manuel Fuente
Francisco Galdós
1973
Eddy Merckx
Felice Gimondi
Giovanni Battaglin
1974
Eddy Merckx
Gianbattista Baronchelli
Felice Gimondi
1975
Fausto Bertoglio
Francisco Galdós
Felice Gimondi
1976
Felice Gimondi
Johan De Muynck
Fausto Bertoglio
1977
Michel Pollentier
Francesco Moser
Gianbattista Baronchelli
1978
Johan De Muynck
Gianbattista Baronchelli
Francesco Moser
1979
Giuseppe Saronni
Francesco Moser
Bernt Johansson
1980
Bernard Hinault
Wladimiro Panizza
Giovanni Battaglin
1981
Giovanni Battaglin
Tommy Prim
Giuseppe Saronni
1982
Bernard Hinault
Tommy Prim
Silvano Contini
1983
Giuseppe Saronni
Roberto Visentini
Alberto Fernández Blanco
1984
Francesco Moser
Laurent Fignon
Moreno Argentin
1985
Bernard Hinault
Francesco Moser
Greg LeMond
1986
Roberto Visentini
Giuseppe Saronni
Francesco Moser
1987
Stephen Roche
Robert Millar
Erik Breukink
1988
Andrew Hampsten
Erik Breukink
Urs Zimmermann
1989
Laurent Fignon
Flavio Giupponi
Andrew Hampsten
1990
Gianni Bugno
Charly Mottet
Marco Giovannetti
1991
Franco Chioccioli
Claudio Chiappucci
Massimiliano Lelli
1992
Miguel Indurain
Claudio Chiappucci
Franco Chioccioli
1993
Miguel Indurain
Pēteris Ugrjumovs
Claudio Chiappucci
1994
Jewgienij Bierzin
Marco Pantani
Miguel Indurain
1995
Tony Rominger
Jewgienij Bierzin
Pēteris Ugrjumovs
1996
Pawieł Tonkow
Enrico Zaina
Abraham Olano
1997
Ivan Gotti
Pawieł Tonkow
Giuseppe Guerini
1998
Marco Pantani
Pawieł Tonkow
Giuseppe Guerini
1999
Ivan Gotti
Paolo Savoldelli
Gilberto Simoni
2000
Stefano Garzelli
Francesco Casagrande
Gilberto Simoni
2001
Gilberto Simoni
Abraham Olano
Unai Osa
2002
Paolo Savoldelli
Tyler Hamilton
Pietro Caucchioli
2003
Gilberto Simoni
Stefano Garzelli
Jarosław Popowycz
2004
Damiano Cunego
Serhij Honczar
Gilberto Simoni
2005
Paolo Savoldelli
Gilberto Simoni
José Rujano
2006
Ivan Basso
José Enrique Gutiérrez
Gilberto Simoni
2007
Danilo Di Luca
Andy Schleck
Eddy Mazzoleni
2008
Alberto Contador
Riccardo Riccò
Marzio Bruseghin
2009
Dienis Mieńszow
Carlos Sastre
Ivan Basso
2010
Ivan Basso
David Arroyo
Vincenzo Nibali
2011
Michele Scarponi
Vincenzo Nibali
John Gadret
2012
Ryder Hesjedal
Joaquim Rodríguez
Thomas De Gendt
2013
Vincenzo Nibali
Rigoberto Urán
Cadel Evans
2014
Nairo Quintana
Rigoberto Urán
Fabio Aru
2015
Alberto Contador
Fabio Aru
Mikel Landa
2016
Vincenzo Nibali
Esteban Chaves
Alejandro Valverde
2017
Tom Dumoulin
Nairo Quintana
Vincenzo Nibali
2018
Chris Froome
Tom Dumoulin
Miguel Ángel López
2019
Richard Carapaz
Vincenzo Nibali
Primož Roglič
2020
Tao Geoghegan Hart
Jai Hindley
Wilco Kelderman
2021
Egan Bernal
Damiano Caruso
Simon Yates

Koszulki i klasyfikacje

Koszulki Giro d’Italia
Koszulki Giro d’Italia

Podobnie jak w Tour de France, prowadzona jest generalna klasyfikacja. Prowadzący w klasyfikacji głównej jest liderem wyścigu i ma prawo noszenia tzw. Maglia rosa (różowa koszulka) – włoskiej odpowiedniczki maillot jaune. Kolor koszulki wziął się stąd, że La Gazzetta dello Sport, organizator i sponsor Giro, była drukowana na papierze koloru bladoróżowego. Lider klasyfikacji górskiej nosi koszulkę niebieską (Maglia azzurra), lider klasyfikacji punktowej – koszulkę koloru cyklamenowego a prowadzący w klasyfikacji młodzieżowej – podobnie jak w Tour de France białą koszulkę Maglia bianca[11].

Dawniej (w latach 1946-1951) prowadzona była klasyfikacja maglia nero (czarna koszulka), którą przyznawano ostatniemu kolarzowi w klasyfikacji generalnej. Organizatorzy postanowili przywrócić tę klasyfikację w roku 2008, jednak z powodu przepisów narzuconych przez UCI, ograniczających liczbę koszulek specjalnych do czterech, postanowiono „nagradzać” ostatniego kolarza czarnym numerem (numero nero) przypinanym do koszulki[12].

Zwycięzcy pozostałych klasyfikacji

Rok Górska Punktowa Młodzieżowa Drużynowa
2021 Francja Geoffrey Bouchard Słowacja Peter Sagan Kolumbia Egan Bernal Wielka Brytania Ineos Grenadiers
2020 Portugalia Ruben Guerreiro Francja Arnaud Démare Wielka Brytania Tao Geoghegan Hart Wielka Brytania Team Ineos
2019 Włochy Giulio Ciccone Niemcy Pascal Ackermann Kolumbia Miguel Ángel López Hiszpania Movistar Team
2018 Wielka Brytania Chris Froome Włochy Elia Viviani Kolumbia Miguel Ángel López Wielka Brytania Team Sky
2017 Hiszpania Mikel Landa Kolumbia Fernando Gaviria Luksemburg Bob Jungels Hiszpania Movistar Team
2016 Hiszpania Mikel Nieve Włochy Giacomo Nizzolo Luksemburg Bob Jungels Kazachstan Astana Pro Team
2015 Włochy Giovanni Visconti Włochy Giacomo Nizzolo Włochy Fabio Aru Kazachstan Astana Pro Team
2014 Kolumbia Julián Arredondo Francja Nacer Bouhanni Kolumbia Nairo Quintana Francja Ag2r-La Mondiale
2013 Włochy Stefano Pirazzi Wielka Brytania Mark Cavendish Kolumbia Carlos Betancur Wielka Brytania Team Sky
2012 Włochy Matteo Rabottini Hiszpania Joaquim Rodríguez Kolumbia Rigoberto Urán Włochy Lampre-ISD
2011 Włochy Stefano Garzelli Włochy Michele Scarponi Czechy Roman Kreuziger Kazachstan Astana Pro Team
2010 Australia Matthew Lloyd Australia Cadel Evans Australia Richie Porte Włochy Liquigas-Doimo
2009 Włochy Stefano Garzelli Włochy Danilo Di Luca Belgia Kevin Seeldraeyers Kazachstan Astana Pro Team
2008 Włochy Emanuele Sella Włochy Daniele Bennati Włochy Riccardo Riccò Irlandia CSF Group-Navigare
2007 Włochy Leonardo Piepoli Włochy Alessandro Petacchi Luksemburg Andy Schleck Hiszpania Saunier Duval-Prodir
2006 Hiszpania Juan Manuel Gárate Włochy Paolo Bettini Szwajcaria Phonak
2005 Wenezuela José Rujano Włochy Paolo Bettini Włochy Liquigas-Bianchi
2004 Niemcy Fabian Wegmann Włochy Alessandro Petacchi Włochy Saeco Macchine per Caffè
2003 Kolumbia Fredy González Włochy Gilberto Simoni Włochy Lampre-Merida
2002 Meksyk Julio Alberto Pérez Włochy Mario Cipollini Włochy Alessio-Bianchi
2001 Kolumbia Fredy González Włochy Massimo Strazzer Włochy Alessio-Bianchi
2000 Włochy Francesco Casagrande Rosja Dmitrij Konyszew Włochy Mapei-Quick Step
1999 Kolumbia Chepe González Włochy Laurent Jalabert Hiszpania Vitalicio Seguros – Grupo Generali
1998 Włochy Marco Pantani Włochy Mariano Piccoli Włochy Mapei-Bricobi
1997 Kolumbia Chepe González Włochy Mario Cipollini Hiszpania Kelme-Costa Blanca
1996 Włochy Mariano Piccoli Włochy Fabrizio Guidi Włochy Carrera Jeans-Tassoni
1995 Włochy Mariano Piccoli Szwajcaria Tony Rominger Włochy Gewiss-Ballan
1994 Szwajcaria Pascal Richard Uzbekistan Dżamolidin Abdużaparow Rosja Jewgienij Bierzin Włochy Carrera Jeans-Tassoni
1993 Włochy Claudio Chiappucci Włochy Adriano Baffi Rosja Pawieł Tonkow Włochy Lampre-Polti
1992 Włochy Claudio Chiappucci Włochy Mario Cipollini Rosja Pawieł Tonkow Włochy GB - MG Maglificio
1991 Hiszpania Iñaki Gastón Włochy Claudio Chiappucci Włochy Massimiliano Lelli Włochy Carrera Jeans-Tassoni
1990 Włochy Claudio Chiappucci Włochy Gianni Bugno Wołodomyr Pulnikow Włochy ONCE
1989 Kolumbia Luis Herrera Włochy Giovanni Fidanza Wołodomyr Pulnikow Francja Fagor-MBK
1988 Stany Zjednoczone Andy Hampsten Holandia Johan van der Velde Włochy Stefano Tomasini Włochy Carrera Jeans-Vagabond
1987 Wielka Brytania Robert Millar Holandia Johan van der Velde Włochy Roberto Conti Holandia Panasonic-Isostar
1986 Hiszpania Pedro Muñoz Włochy Guido Bontempi Włochy Marco Giovannetti Włochy Supermercati Brianzoli
1985 Hiszpania José Luis Navarro Holandia Johan van der Velde Włochy Alberto Volpi Włochy Alpilatte-Cierre
1984 Francja Laurent Fignon Szwajcaria Urs Freuler Francja Charly Mottet Francja Renault-Elf
1983 Belgia Lucien Van Impe Włochy Giuseppe Saronni Włochy Franco Chioccioli Włochy Gemeaz Cusin
1982 Belgia Lucien Van Impe Włochy Francesco Moser Włochy Marco Groppo Włochy Bianchi-Piaggio
1981 Włochy Claudio Bortolotto Włochy Giuseppe Saronni Włochy Giuseppe Faraca Włochy Bianchi-Piaggio
1980 Włochy Claudio Bortolotto Włochy Giuseppe Saronni Szwecja Tommy Prim Włochy Bianchi-Piaggio
1979 Włochy Claudio Bortolotto Włochy Giuseppe Saronni Włochy Silvano Contini Włochy SCIC
1978 Szwajcaria Ueli Sutter Włochy Francesco Moser Włochy Roberto Visentini Włochy Bianchi-Faema
1977 Faustino Fernández Włochy Francesco Moser Włochy Mario Beccia Belgia Flandria
1976 Andrés Oliva Włochy Francesco Moser Włochy Alfio Vandi Włochy Brooklyn
1975 Andrés Oliva
Francisco Galdós
Belgia Roger De Vlaeminck Włochy Brooklyn
1974 José Manuel Fuente Belgia Roger De Vlaeminck Kas-Kaskol
1973 José Manuel Fuente Belgia Eddy Merckx Włochy Molteni
1972 José Manuel Fuente Belgia Roger De Vlaeminck Włochy Molteni
1971 José Manuel Fuente Włochy Franco Bitossi Włochy Molteni
1970 Belgia Martin Vandenbossche Włochy Franco Bitossi Włochy Faemino
1969 Włochy Claudio Michelotto Włochy Franco Bitossi Belgia Faema
1968 Belgia Eddy Merckx Belgia Eddy Merckx Włochy Faema
1967 Aurelio González Włochy Dino Zandegù Kas
1966 Włochy Franco Bitossi Włochy Gianni Motta Włochy Molteni
1965 Włochy Franco Bitossi Włochy Salvarani
1964 Włochy Franco Bitossi Francja Saint-Raphaël-Gitane-Dunlop
1963 Włochy Vito Taccone Włochy Carpano
1962 Angelino Soler Faema
1961 Włochy Vito Taccone Belgia Faema
1960 Francja Jacques Anquetil Włochy Ignis
1959 Luksemburg Charly Gaul Włochy Atala-Pirelli-Lygie
1958 Belgia Jean Brankart Włochy Carpano
1957 Francja Raphaël Géminiani Włochy Legnano
1956 Luksemburg Charly Gaul
Federico Bahamontes
Włochy Atala
1955 Włochy Gastone Nencini Włochy Atala
1954 Włochy Fausto Coppi Włochy Girardengo
1953 Włochy Pasquale Fornara Włochy Ganna
1952 Francja Raphaël Géminiani Włochy Bianchi-Pirelli
1951 Francja Louison Bobet Włochy Taurea
1950 Szwajcaria Hugo Koblet Włochy Fréjus
1949 Włochy Fausto Coppi Włochy Wilier Triestina
1948 Włochy Fausto Coppi Wilier Triestina
1947 Włochy Gino Bartali Welter
1946 Włochy Gino Bartali Legnano
1941–1945
II wojna światowa
1940 Gino Bartali Gloria
1939 Gino Bartali Fréjus
1938 Giovanni Valetti Gloria-Ambrosiana
1937 Gino Bartali Fréjus
1936 Gino Bartali Legnano
1935 Gino Bartali Fréjus
1934 Remo Bertoni Gloria
1933 Alfredo Binda Legnano
1932 Legnano
1931 Legnano
1930 Bianchi-Pirelli
1929 Legnano
1928 Legnano
1927 Legnano
1926 Legnano
1925 Legnano
1924 ?
1923 Legnano
1922 Legnano
1921 Bianchi-Dunlop
1920 Bianchi-Pirelli
1919 Stucchi-Dunlop
1915-1918
I wojna światowa
1914 Stucchi-Dunlop
1913 Maino
1912 Atala-Dunlop
1911 Bianchi
1910 Atala-Continental
1909 Atala-Dunlop

Przypisy

  1. a b c d Giro d'Italia (Ita) - Cat.2.UWT (fr.). memoire-du-cyclisme.eu. [dostęp 2021-05-05].
  2. Samuel Abt: Cycling (ang.). britannica.com. [dostęp 2021-05-05].
  3. Les villes étapes du Giro d'Italia (fr.). memoire-du-cyclisme.eu. [dostęp 2021-05-05].
  4. Francesca Monzone: Giro d'Italia, oggi il via a Gerusalemme: crono a pochi metri dal Santo Sepolcro (wł.). ilmessaggero.it, 2018-05-03. [dostęp 2021-05-05].
  5. Most wins (ang.). procyclingstats.com. [dostęp 2021-05-05].
  6. Most stage wins (ang.). procyclingstats.com. [dostęp 2021-05-05].
  7. a b Top 3 per edition (ang.). procyclingstats.com. [dostęp 2021-05-05].
  8. Juliet Macur: Belgian Cyclist Dies After Crashing in Giro d’Italia (ang.). nytimes.com, 2011-05-10. [dostęp 2021-05-05].
  9. Cyclist Wouter Weylandt dies after Giro d'Italia crash (ang.). bbc.com, 2011-05-09. [dostęp 2021-05-05].
  10. Giro d'Italia (ang.). cyclingarchives.com. [dostęp 2021-05-05].
  11. Biała koszulka powróciła do Giro w roku 2007, wcześniej istniejąc przez 3 lata (1992-1994) Maglia bianca returns to Giro d’Italia, cyclingnews.com, 4 grudnia 2006
  12. Zdobywcami czarnej koszulki byli: Luigi Malabrocca (1946–1947), Aldo Bini (1948), Sante Carollo (1949), Mario Gestri (1950) and Giovanni Pinarello (1951). The maglia nera returns as a number, cyclingnews.com, 23 stycznia 2007

Linki zewnętrzne

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Giro d’Italia
Listen to this article