Грыпсгольм

замак у Швэцыі From Wikipedia, the free encyclopedia

Грыпсгольм
Remove ads

Грыпсгольм (па-швэдзку: Gripsholms slott) — замак у Марыефрэдзе (Швэцыя), разьмешчаны на востраве на возеры Мэлярэн.

Замак
Грыпсгольмскі замак
Gripsholms slott
Thumb
КраінаШвэцыя
МесцазнаходжаньнеМарыефрэд, камуна Стрэнгнэс, лэн Сёдэрманлянд
Каардынаты59°15′22″ пн. ш. 17°13′09″ у. д.
Архітэктурны стыльрэнэсанс
Аўтар праектуХенрык фон Кёлен[d], Fredrik Nussdorffer[d] і Эрык Пальмстэт[d]
БудаўнікГэнрык фон Кёлен, Фрэдрык Нусдорфэр
ЗаснавальнікГустаў Ваза
Дата заснаваньня1537
Будаваньне15371545 гады
Статускомплекс збудаваньняў у дзяржаўным рэестры[d][1]
СайтАфіцыйны сайт
Грыпсгольмскі замак на мапе Швэцыі
Thumb
Грыпсгольмскі замак
Грыпсгольмскі замак
Грыпсгольмскі замак на Вікісховішчы

Сваю назву замак атрымаў ад імя рыцара Бу Юнсана Грыпа, які заклаў яго каля 1380 году. У 1526 годзе замак перайшоў ва ўладаньне караля Густава Вазы, які разбурыў яго, а ў 1537 годзе пачаў на тым месцы ўзьвядзеньне новага замку. Кіраваў будаўніцтвам Гэнрык фон Кёлен.

Thumb
Гравюра канца XVII — пачатку XVIII ст.
Thumb
Літаграфія 1850 г.
Thumb
Замак з боку ўваходу

У XVI стагодзьдзі тут былі зьняволены герцаг Юган і кароль Эрык XIV, а таксама Кацярына Ягелонка, у якой у замку нарадзіўся сын, які стаў пазьней каралём Жыгімонтам III.

У часы кіраваньня Карла IX (1604—1611) была ажыцьцёўлена паэтапная перабудова замку. У прыватнасьці, быў пабудаваны каралеўскі паверх з заляй прыёмаў, флігель Карла IX у прадзамкавым умацаваньні і адпачывальня герцага Карла, якая дайшла да нашых дзён практычна ў першапачатковым выглядзе.

Пасьля сьмерці Карла X Густава (1654—1660) замак у якасьці лэннага ўладаньня належаў яго ўдаве Гэдвізе Элеаноры. Пры ёй у замку былі праведзены новыя працы, падчас якіх, апроч іншага, быў збудаваны так званы флігель Каралевы. У 1708—1709 гадах былі перабудаваны верхнія паверхі замка.

Thumb
Замкавая вежа
Thumb
Трафейныя гарматы «Гальтэн» і «Суган»
Thumb
Унутраны двор

Пасьля 1715 году Грыпсгольмскі замак на некаторы час перастаў выкарыстоўвацца ў якасьці каралеўскай рэзыдэнцыі. Некаторыя яго памяшканьні ў гэты пэрыяд былі адведзеныя пад турму, аднак у часы кіраваньня Густава III (1771—1792) ён ізноў перажыў росквіт. Тым часам былі пабудаваны будынкі для прыдворных і Грыпсгольмскі замкавы тэатар. У 1773 годзе каралева Сафія Магдалена арганізавала ў замку невялікі тэатар, а ў 1781 архітэктару Эрыку Пальмстэту было даручана ператварыць яго ў паўнавартасны прыдворны тэатар. Праз год ён быў гатовы. У ім была ўладкована новая сцэна з тэатральнымі мэханізмамі для зьмены дэкарацыяў.

У 1809 годзе ў Грыпсгольмскім замку падпісаў адрачэньне ад стальцу кароль Густаў IV Адольф.

Заснаванае ў 1889 годзе Грыпсгольмскае таварыства ў 1891—1899 гадах правяло паэтапную рэканструкцыю замку па рысунках архітэктара Фрэдрыка Лільеквіста. Яе мэтай было вызваленьне замку ад архітэктурных напластаваньняў XVII і XVIII стагодзьдзяў і вяртаньне яму рэнэсанснага выгляду. Пры рэалізацыі гэтага спрэчнага рашэньня да каралеўскіх пакояў быў надбудаваны трэці паверх. Перабудова падверглася рэзкай крытыцы, у тым ліку і з боку пісьменьніка Вэрнэра фон Гэйдэнстама.

У наш час у замку разьмяшчаецца музэй, часткай якога зьяўляецца і Швэдзкая дзяржаўная партрэтная галерэя зь яе 1400 партрэтамі выбітных швэдзкіх дзеячаў.

Remove ads

Літаратура

  • Eriksson, Eva Den moderna stadens födelse: svensk arkitektur 1890—1920 (Ordfront, Stockholm: 1990) ISBN 91-7324-322-1
  • Strömbom, Sixten Gripsholm: slottet och dess samlingar 1537—1937 (Nordisk rotogravyr, Stockholm: 1937)
  • Tucholsky, Kurt «Schloss Gripsholm»

Крыніцы

Вонкавыя спасылкі

Loading related searches...

Wikiwand - on

Seamless Wikipedia browsing. On steroids.

Remove ads