Pruszcz (gmina) - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Pruszcz (gmina).

Pruszcz (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Pruszcz
gmina wiejska
Herb
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat świecki
TERYT 0414082
Wójt Dariusz Wądołowski
Powierzchnia 141,96 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

9661[1]
• gęstość 67,8 os./km²
Nr kierunkowy 52
Tablice rejestracyjne CSW
Adres urzędu:
ul. Główna 33
86-120 Pruszcz
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 20
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Pruszcz
Pruszcz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pruszcz
Pruszcz
Ziemia53°20′N 18°12′E/53,332778 18,197222
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Pruszczgmina wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie bydgoskim.

Siedziba gminy to Pruszcz. Część gminy znajduje się na terenie Nadwiślańskiego Parku Krajobrazowego.

Według danych z 1 stycznia 2012 gmina liczyła 9240 mieszkańców[2].

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2005[3] gmina Pruszcz ma obszar 141,96 km², w tym:

  • użytki rolne: 87%
  • użytki leśne: 3%

Gmina stanowi 9,64% powierzchni powiatu.

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004[4]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 9272 100 4800 51,8 4472 48,2
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
65,3 33,8 31,5
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Pruszcz w 2014 roku[1].


Transport

Komunikacja publiczna

Od 1 września 2020 funkcjonujące na terenie gminy i organizowane przez nią linie autobusowe są bezpłatne dla pasażerów[5][6].

Transport drogowy

Drogi przebiegające przez teren gminy:

Transport kolejowy

Przez teren gminy przebiegają dwie linie kolejowe o znaczeniu państwowym[7]:

Sport

W Gminie Pruszcz działają następujące kluby:

Ochrona przyrody

Parki krajobrazowe

Wschodnia część gminy położona jest na terenie Nadwiślańskiego Parku Krajobrazowego wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego. Obszar ten wynosi 1975 ha i obejmuje zbocze doliny Wisły oraz jej dolinę stanowiącą korytarz ekologiczny o znaczeniu kontynentalnym. Występują tutaj liczne siedliska chronionych ptaków, chrząszczy i roślin[8].

Rezerwaty przyrody

Od 1991 roku projektowany jest rezerwat krajobrazowy Parów Cieleszyński obejmujący najatrakcyjniejszy fragment parowu. Na jego terenie znajdują się 3 wychodnie piaskowców i zlepieńców plejstoceńskich wraz z nie w pełni wykształconymi jaskiniami. Na zboczach zachodzą dynamiczne procesy denudacyjne, a w Strudze Niewieścińskiej korytowe. Pod względem roślinnym rosną tutaj: szczawik zajęczy, śledziennica skrętolistna, skrzyp zimowy oraz turzyca prosowa rosnąca na torfowiskach źródliskowych[9].

Użytki ekologiczne

W granicach jednostki administracyjnej znajdują się takie użytki ekologiczne jak[8]:

  • bagno na terenie wsi Serock, Nadleśnictwo Zamrzenica (zachodnie krańce gminy), na oddziałach leśnych nr 173Ah, Bb, Bd, Bg
  • łąki na terenie wsi Topolno, Nadleśnictwo Żołędowo (wschodnia część gminy), na oddziałach leśnych nr 1Ab, Ad, Ah, Ai, Al

Obszary chronionego krajobrazu

Na obszarze gminy zlokalizowane są dwa fragmenty obszarów chronionego krajobrazu[10][11]:

Natura 2000

Wschodnią część gminy zajmują dwa obszary Natura 2000[8]:

Pomniki przyrody

Na terenie gminy znajduje się 37 pomników przyrody ożywionej i 2 nieożywionej.

Rosnąca na terenie gminy aleja jarzębów szwedzkich z okazami powyżej 300 cm w obwodzie była jedyną aleją drzew tego gatunku w woj. kujawsko-pomorskim[12].

Turystyka

Walory antropogeniczne

Walory antropogeniczne gminy Pruszcz[13]:

  • wczesnośredniowieczne grodzisko Talerzyk
  • kościół sakralny pw. Nawiedzenia NMP w Topolnie zbudowany w latach 1681 – 1683 z fundacji Adama Konarskiego dla sprowadzonych tu w 1649 roku Paulinów z Jasnej Góry. Nieopodal tej barokowej, murowanej i bogato dekorowanej świątyni znajduje się zespół pałacowo – parkowy z okresu Rzeczypospolitej Obojga Narodów – siedziba Zgromadzenia Sióstr Pasterek oraz pozostałości zabudowy dawnego folwarku
  • kościół pw. św. Jakuba z 1865 roku znajdujący się w Niewieścinie
  • w Łowinie znajduje się dom z kuźnią pochodzący z XIX wieku. Z wyposażenia kuźni zachował się skórzany miech i pień pod kowadło oraz nieliczne narzędzia kowalskie
  • kościół poewangelicki pw. św. Andrzeja Bobolii w Wałdowie z XIX wieku będący kościołem filialnym parafii Pruszcz
  • w Gołuszycach znajduje się Zespół Dworsko – Parkowy. Obejmuje dwór wzniesiony około 1880 roku, kaplicę z 1929 roku i park krajobrazowy ze zbiornikiem wodnym oraz zabytkowym drzewostanem z dwoma pomnikami przyrody

Miejscowości w Gminie Pruszcz

Sołectwa

Zobacz w indeksie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego hasło Więckowo

Bagniewko, Brzeźno, Cieleszyn, Gołuszyce, Grabówko, Luszkówko, Łaszewo, Łowin, Łowinek, Małociechowo, Mirowice, Niewieścin, Parlin, Pruszcz, Rudki, Serock, Topolno, Wałdowo, Zawada, Zbrachlin.

Pozostałe miejscowości

Bagniewo, Grabowo, Konstantowo, Luszkowo, Nieciszewo, Trępel.

Sąsiednie gminy

Powiat bydgoski

Dobrcz, Koronowo

Powiat chełmiński

Chełmno, Unisław

Powiat świecki

Bukowiec, Świecie, Świekatowo

Przypisy

  1. a b Gmina Pruszcz w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-03-14] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Pruszcz na lata 2012-2015 z perspektywą do 2019, s.24. [dostęp 2013-07-17].
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  5. Wieś Pruszcz uruchamia darmową komunikację. Kursy po całej gminie
  6. Bezpłatny transport na terenie gminy
  7. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 552)
  8. a b c Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Pruszcz na lata 2012-2015 z perspektywą do 2019. [dostęp 2013-07-17].
  9. dokumentacja projektowanego rezerwatu
  10. Mapa kujawsko-pomorskie obszary chronione, Wyd. Wojewoda Kujawsko-Pomorski, red. M. Dąbrowski, ​ISBN 978-83-920944-3-2
  11. GEOSERWIS GDOŚ. [dostęp 24-10-2012].
  12. Rejestr pomników przyrody Regionalnego Konserwatora Przyrody
  13. Zabytki (pol.). pruszcz.pl. [dostęp 2011-10-07].
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Pruszcz (gmina)
Listen to this article