
Uruguái
From Wikipedia, the free encyclopedia
La República Oriental del Uruguái o simplemente Uruguái[10] o Uruguay[11] ye un país d'América del Sur que poseye'l segundu territoriu más pequeñu del subcontinente, con una superficie de 176.215 km². Al norte y noreste llenda col estáu brasilanu de Rio Grande do Sul. Al oeste llenda cola provincia arxentina d'Entre Ríos, de la que ta dixebrada pol ríu Uruguái y pel sur, tien costes sobre'l Río de la Plata, que lu separta de la provincia de Buenos Aires y de la ciudá de Buenos Aires. Pel sureste, tien costes sobre l'Océanu Atlánticu.
Según les Naciones Xuníes ye'l país de Llatinoamérica col nivel d'alfabetización más altu. Según un estudiu de la organización Tresparencia Internacional ye'l segundu país de Llatinoamérica (dempués de Chile) que tien el menor índiz de perceición de la corrupción. Según el Programa de les Naciones Xuníes pal Desenrollu (PNUD) ye'l tercer país de Llatinoamérica (dempués d'Arxentina y Chile) que poseye'l mayor Índiz de Desenrollu Humanu (IDH). Tamién ye'l país de Llatinoamérica (xunto con Costa Rica) cola distribución d'ingresu más equitativa ente'l 10% más ricu y el 10% más probe. Asinamesmo ye'l cuartu país de Llatinoamérica (dempués de Cuba, Costa Rica y Chile) cola esperanza de vida más alta. Ye'l tercer país de Llatinoamérica (dempués d'Arxentina y Chile) col PIB (PPA) per cápita más altu, y el novenu país de Llatinoamérica (depués de Brasil, Méxicu, Arxentina, Venezuela, Colombia, Chile, Perú, y Ecuador respeutivamente), col PIB más altu. Foi ún de los primeros países nel mundu n'establecer el drechu les muyeres a sufragar. Arriendes, foi la primer nación del mundu que, siguiendo los postulaos de José Pedro Varela, estableció por llei un sistema educativu de baldre, obligatoriu y llaicu (1877). Ye'l primer país Llatinoamericanu, y el segundu en tol Continente Americanu, en reconocer y llegalizar la xunión civil, incluyendo pareyes del mesmu sexu, en tol territoriu nacional.