Najlepsze pytania
Chronologia
Czat
Perspektywa

Sójka syberyjska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Sójka syberyjska
Remove ads

Sójka syberyjska[7], sójka złowroga[3] (Perisoreus infaustus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae), zamieszkujący północną Eurazję. Nie jest zagrożony.

Szybkie fakty Domena, Królestwo ...
Remove ads

Występowanie

Podsumowanie
Perspektywa

Zamieszkuje pas w północnej Eurazji od Sachalinu i wschodnich wybrzeży Rosji po północną część Półwyspu Skandynawskiego. Ptak osiadły.

Do Polski zalatuje wyjątkowo[8] (stwierdzona 5 razy, zwykle w kwietniu[9]).

Podgatunki

Autorzy Handbook of the Birds of the World wyróżnili 9 podgatunków P. infaustus[2][10]:

  • P. infaustus infaustus – Półwysep Skandynawski, Finlandia, Estonia i północno-zachodnia Rosja.
  • P. infaustus ostjakorum (syn. P. i. rogosowi) – północno-wschodnia europejska część Rosji do północno-środkowej Syberii.
  • P. infaustus yakutensis – północno-wschodnia Syberia.
  • P. infaustus ruthenus – zachodnia Rosja.
  • P. infaustus opicus – wschodni Kazachstan, północno-zachodnie Chiny i południowo-zachodnia Syberia.
  • P. infaustus sibericus – środkowa Syberia i północna Mongolia.
  • P. infaustus tkachenkoi – południowo-środkowa Syberia.
  • P. infaustus caudatus – północno-środkowa Mongolia i środkowo-południowa Rosja (południowa Buriacja).
  • P. infaustus maritimus – południowo-wschodnia Syberia, Sachalin i północno-wschodnie Chiny.

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) wyróżnia obecnie (2023) jedynie 5 podgatunków: infaustus, rogosowi, opicus, sibericus i maritimus; wlicza takson ruthenus do podgatunku nominatywnego, uznaje ostjakorum za synonim rogosowi, a yakutensis i tkachenkoi włącza do sibericus[5].

Remove ads

Charakterystyka

Podsumowanie
Perspektywa

Cechy gatunku

To mała, ciemna sójka północnych lasów. Brak dymorfizmu płciowego. Upierzenie beżowoszare, na skrzydłach i kuprze jaskrawordzawe plamy. Na głowie brązowa czapeczka, nogi i dziób ciemne. Ma szary wierzch ciała, szyję i pierś. Ogon dłuższy niż u sójki, dziób krótszy i ostrzej zakończony. Pokrywy skrzydłowe duże, rdzawe skraje ogona i brzuch. Tryb życia przypomina trochę zachowania większej sójki zwyczajnej. Można ją od niej odróżnić po dłuższym schodkowatym ogonie, delikatniejszej budowie, prostym dziobie i braku niebieskiej barwy w upierzeniu. Jest nieco większa od kosa. W porównaniu ze sroką ma inne ubarwienie – dominuje czarnobrązowa tonacja z dodatkiem rdzawej barwy. W leśnym gąszczu wyróżnia się rdzawobrązowymi plamami po obu stronach skrzydeł, kupra i ogona. W trakcie obserwacji w terenie można określić wiek ptaka. Stare sójki syberyjskie mają bardziej zaokrąglone i mniej wytarte sterówki niż młode.
Ptak towarzyski i ciekawski, toteż często zbliża się blisko do ludzi. Czasem spotyka się ją w pobliżu leśnych obozowisk. W czasie lęgów staje się ruchliwa. W locie rozchyla wachlarzowato ogon. Zwinnie i żwawo porusza się pomiędzy drzewami. Gdy siedzi, zachowuje wyprostowaną postawę i nastrojone pióra na tułowiu.

Głos

Thumb
Nasiona drzew iglastych są głównym źródłem pokarmu dla sójki syberyjskiej

Sójka syberyjska jest ptakiem dość milczącym w odniesieniu do sójki zwyczajnej, która wydaje całą gamę własnych i zasłyszanych dźwięków. Gdy się jednak odzywa, to znacznie ciszej niż jej bliska kuzynka. Typowe skrzeczenie słychać przeważnie w stadach. W trakcie godów odgłosy przypominają „kuk kuk”.

Wymiary średnie

długość ciała
25–31 cm[2]
rozpiętość skrzydeł
ok. 50 cm

Masa ciała

72–101 g[2]
Remove ads

Biotop

To ptak typowo północny – zamieszkuje tajgę. Typowy ptak starych i gęstych lasów i borów sosnowych, świerkowych i modrzewiowych. Życie spędza w głębi drzewostanów i rzadko je opuszcza. Swoim terenom lęgowym jest wierna cały rok, nawet w niesprzyjających warunkach. Jednak czasem zdarza się jej zapuszczać bardziej na południe lub na niżej położone tereny. Niektóre osobniki z północno-wschodniej Europy lub Skandynawii kierują się na północny zachód lub południe Starego Kontynentu. W nowym środowisku często giną, nim uda im się spotkać z przedstawicielami swojego rodzaju. Duże trudności sprawia im znalezienie drogi powrotnej, choć nieznany jest tego powód. Najczęściej swoją wędrówkę kończą w wyniku postrzelenia. Jest to efekt dużego zaufania wobec ludzi i sporej atrakcji dla myśliwych.

Okres lęgowy

Thumb
Sójki syberyjskie są ciekawskie i nie czują strachu przed człowiekiem

Rozpoczyna się już wczesną wiosną, gdy leży jeszcze śnieg.

Gniazdo

Na drzewach iglastych i budynkach. Przypomina gniazdo sójki. To mocno zbudowana platforma umieszczona przy pniu, zbudowana z gałązek z wyścieleniem złożonym z mchu.

Jaja

Thumb
Jaja podgatunku nominatywnego z kolekcji muzealnej

Jeden lęg w roku na przełomie marca i kwietnia. Składa 3 do 5 niebieskawych lub szarozielonych jaj z szarym nakrapianiem. Okres, w którym to robi, zależy od szerokości geograficznej. Później gnieżdżą się północne populacje.

Wysiadywanie, pisklęta

Wysiadywanie trwa około 19 dni i tylko samica zajmuje się wygrzewaniem jaj[2]. Pisklęta opuszczają gniazdo po 21–24 dniach i jeszcze przez co najmniej miesiąc są karmione przez rodziców; w pierwszym roku życia młode często nadal domagają się od rodziców jedzenia[2].

Remove ads

Pożywienie

Thumb
Sójka w locie z pokarmem w dziobie

Jest wszystkożerna. Owady, drobne ptaki i drobne gryzonie leśne, uzupełnione pokarmem roślinnym – głównie nasiona roślin iglastych, różne części roślin i jagody. Najchętniej zjada nasiona sosny syberyjskiej, które w akrobatycznych pozach z gracją wybiera bezpośrednio z szyszek wiszących na końcach gałązek. Zdarza się, że opróżnia ptasie gniazda.

Status i ochrona

IUCN uznaje sójkę syberyjską za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, wstępnie obliczona w oparciu o szacunki BirdLife International dla Europy z 2015 roku, mieści się w przedziale 4–8 milionów dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji oceniany jest jako spadkowy[6].

W Polsce sójka syberyjska jest objęta ochroną gatunkową ścisłą[11].

Remove ads

Zobacz też

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Loading related searches...

Wikiwand - on

Seamless Wikipedia browsing. On steroids.

Remove ads