Անգլերեն (անգլերեն՝ English), արևմտագերմանական լեզու, որով առաջին անգամ խոսել են վաղ միջնադարյան Անգլիայում, որն այսօր համարվում է գլոբալ լինգվա ֆրանկա[3][4]։ Այն մոտ 60 ինքնիշխան պետությունների պաշտոնական լեզուն է, համարվում է Միացյալ Թագավորության, Միացյալ Նահանագների, Կանադայի, Ավստրալիայի, Իռլանդիայի և Նոր Զելանդիայի ամենատարածված լեզուն, որով ամենից շատ խոսում են Կարիբյան կղզիներում, Աֆրիկայում և Հյուսիսային Ասիայում[5]։ Այն առավել տարածված երրորդ մայրենի լեզուն է աշխարհում մանդարինից և իսպաներենից հետո[6]։ Անգլերենը երկրորդ՝ լայնորեն ուսումնասիրվող լեզուն է Միանցյալ Ազգերի, Եվրոպական Միության և աշխարհի այլ երկրների, ինչպես նաև տարածաշրջանային այլ կազմակերպությունների համար։

Quick facts: Անգլերեն , Տեսակ, Ենթադաս, Երկրներ, Խոսողների...
Անգլերեն
Տեսակբնական լեզու, կենդանի լեզու և լեզու
Ենթադասանգլիական լեզուներ
Երկրներ Ամերիկյան Սամոա,  Անգիլիա,  Անտիգուա և Բարբուդա,  Արուբա,  Ավստրալիա,  Բահամյան Կղզիներ,  Բահրեյն,  Բարբադոս,  Բելիզ,  Բերմուդյան կղզիներ,  Բութան,  Բոտսվանա,  Հնդկական օվկիանոսի բրիտանական տարածքներ,  Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներ,  Բրունեյ,  Կամբոջա,  Կամերուն,  Կանադա,  Կայմանյան կղզիներ,  Կուկի կղզիներ,  Դոմինիկա,  Էրիթրեա,  Եթովպիա,  Ֆոլկլենդյան կղզիներ,  Ֆիջի,  Գամբիա,  Գանա,  Ջիբրալթար,  Գրենադա,  ԱՄՆ,  Գերնսի,  Գայանա,  Հնդկաստան,  Իռլանդիա,  Մեն,  Իսրայել,  Ճամայկա,  Ջերսի,  Քենիա,  Կիրիբատի,  Լիբանան,  Լեսոթո,  Լիբերիա,  Մադագասկար,  Մալավի,  Մալայզիա,  Մալդիվներ,  Մալթա,  Մարշալյան կղզիներ,  Մավրիկիոս,  Միկրոնեզիա,  Մոնտսերատ,  Նամիբիա,  Նաուրու,  Նոր Զելանդիա,  Նիգերիա,  Նիուե,  Օման,  Պակիստան,  Պալաու,  Պապուա Նոր Գվինեա,  Ֆիլիպիններ,  Պիտքերնյան կղզիներ,  Ռուանդա,  Սուրբ Հեղինեի կղզի, Համբարձման կղզի և Տրիստան դա Կունյա,  Սենթ Քիթս և Նևիս,  Սենթ Լյուսիա,  Սեն Մարտեն,  Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ,  Սամոա,  Սեյշելյան կղզիներ,  Սիերա Լեոնե,  Սինգապուր,  Սինտ Մաարտեն,  Սողոմոնյան կղզիներ,  ՀԱՀ,  Հարավային Սուդան,  Շրի Լանկա,  Սուդան,  Էսվատինի,  Տանզանիա,  Տոկելաու,  Տոնգա,  Տրինիդադ և Տոբագո,  Թերքս և Քայքոս կղզիներ,  Թուվալու,  Ամերիկյան Վիրջինյան կղզիներ,  Ուգանդա,  ԱՄԷ,  Միացյալ Թագավորություն,  Վանուատու,  Զամբիա և  Զիմբաբվե
Խոսողների քանակ379 007 140 մարդ (2019)[1] և 753 359 540 մարդ (2019)[1]
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի լեզվի կարգավիճականվտանգ[2]
Գրերի համակարգանգլերենի այբուբեն, լատինական այբուբեն և English orthography?
IETFen
ԳՕՍՏ 7.75–97анг 045
ISO 639-1en
ISO 639-2eng
ISO 639-3eng

     Շրջաններ, որտեղ անգլերենը մայրենի լեզու է մեծամասնության համար      Շրջաններ, որտեղ անգլերենը պաշտոնական լեզու է կամ լայնորեն տարածված է, սակայն հիմնական բնակչության առաջնային լեզուն չէ։
ՎիքիքաղվածքԱնգլերեն
 English language Վիքիպահեստում
Close
EN (ISO 639-1)

Անգլերենը զարգացում է ապրել 1400 տարիների ընթացքում։ Լեզուն վաղ շրջաններում կոչվել է հին անգլերեն կամ անգլո-սաքսոներեն[7], երբ անգլո-ֆրանսիական բարբառները Մեծ Բրիտանիա են բերվել Անգլո-Սաքսոնական բնակիչների կողմից 5-րդ դարում։ Միջին անգլերենի սկիզբը համարվում է 11-րդ դարը, երբ նորմանդացիները զավթեցին Անգլիան[8]։ Վաղ ժամանակակից անգլերենի սկիզբը 15-րդ դարն է, որը հիշվել է տպագրական ներդրումներ բերելով Լոնդոն, Քինգ Ջեյմսի Աստվածաշնչի տարբերակով, ինչպես նաև ձայնավորների լայն փոփոխություններով[9]։ Բրիտանական կայսրության աշխարհահռչակ ազդեցության միջոցով ժամանակակից անգլերենը համաշխարհային տարածում գտավ 17-20-րդ դարերի կեսերին։ Անգլերենը դարձավ միջազգային ճառերի առաջատար լեզու, հաղորդակցման հիմնական լեզու է մի շարք տարածաշրջաններում և մասնագիտական ոլորտներում, ինչպիսին է գիտությունը և այդ ամենը թերթերի, գրքերի, հեռագրի, հեռախոսի, ձայնագրիչների, ռադիոյի, արբանյակային հեռուստատեսության ու համացանցի միջոցով, ինչպես նաև նպաստեց Միացյալ Նահանգների առաջացմանը՝ որպես համաշխարհային գերտերություն[10]։

Ժամանակակից անգլերենի մեջ կան քիչ ձևաբանական խոնարհումներ, իսկ շարահյուսությունը ընդհանուր առմամբ անջատ է դիտվում։ Անգլերենի հիմքում օժանդակ բայերն են, բարդ ժամանակաձևերի, բայի հիմքերի ու եղանակի ճիշտ շարադասությունը, ինչպես նաև կրավորական կառուցվածքը, հարցականի ու ժխտականի ձևերը։ Չնայած տարբեր շրջաններում խոսակցական անգլերենի նկատելի փոփոխություններին՝ ցանկացած անգլախոս աշխարհի տարբեր տեղերից ընդունակ է ազատ հաղորդակցման։ Շեշտերի տարբերությունները նկատվում են միայն անգլախոսների հնչյունային և հնչյունաբանական տարբերությունների մեջ, մինչդեռ բարբառները ևս արտացոլում են քերականական և բառային տարբերություններ։

Oops something went wrong: