cover image

Zwavelzuur

chemische verbinding / Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Zwavelzuur – vroeger ook wel vitriool genoemd – is een industrieel belangrijk anorganisch zuur met als brutoformule H2SO4. Onder standaardomstandigheden komt het voor als een kleurloze, geurloze, viskeuze en sterk hygroscopische vloeistof met een glasachtige glans, die volledig mengbaar is met water. Zwavelzuur wordt vrijwel altijd in de vorm van een waterige oplossing verhandeld en gebruikt.

Quick facts: Zwavelzuur, Structuurformule en molecuulmodel...
Zwavelzuur
Structuurformule en molecuulmodel
Sulfuric-acid-2D-dimensions.svg
Structuurformule van zwavelzuur
Sulfuric-acid-Givan-et-al-1999-3D-balls.png
Molecuulmodel van zwavelzuur
Sulphuric_acid_96_percent_extra_pure.jpg
Fles met zwavelzuur (96%)
Algemeen
Molecuulformule H2SO4
IUPAC-naam diwaterstofsulfaat
Andere namen zwavel(VI)zuur, vitrioololie, vitriool
Molmassa 98,07848 g/mol
SMILES
OS(=O)(=O)O
InChI
1S/H2O4S/c1-5(2,3)4/h(H2,1,2,3,4)
CAS-nummer 7664-93-9
EG-nummer 231-639-5
PubChem 1118
Wikidata Q4118
Beschrijving Sterk zuur en zeer corrosieve, hygroscopische vloeistof
Vergelijkbaar met zwaveligzuur, salpeterzuur, fosforzuur, chroomzuur
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Corrosief
Gevaar
H-zinnen H314
EUH-zinnen geen
P-zinnen P260 - P264 - P280 - P363
Hygroscopisch? ja
Omgang Uiterst voorzichtig behandelen, gebruik makend van zuurbestendige handschoenen en een gezichtsmasker.
Opslag In een afgesloten glazen fles, droog en in een goed geventileerde ruimte bewaren. Gescheiden van basen, metalen en organische stoffen.
EG-Index-nummer 016-020-00-8
VN-nummer 1830
ADR-klasse Gevarenklasse 8
MAC-waarde 0,1 mg/m³
LD50 (ratten) (oraal) 2140[1] mg/kg
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vloeibaar
Kleur kleurloos
Dichtheid 1,8356 g/cm³
Smeltpunt 10,38 °C
Kookpunt 330 °C
Dampdruk (bij 145,8°C) 1300 Pa
Goed oplosbaar in water
Viscositeit (bij 20°C) 0,0267 Pa·s
Thermodynamische eigenschappen
ΔfHol −810,4097[2] kJ/mol
Sol, 1 bar 157,2504[3] J/mol·K
Evenwichtsconstante(n) pKa1 = −3,0[4]
pKa2 = 1,99[4]
Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde
Close

Zwavelzuur is een van de belangrijkste universeel toegepaste grondstoffen in de chemische industrie. In 2001 werd wereldwijd bijna 165 miljoen ton geproduceerd.[5] Het voornaamste proces voor de productie van zwavelzuur is het contactproces, waarbij globaal gezien zwaveldioxide (SO2) met zuurstofgas (O2) geoxideerd wordt tot zwaveltrioxide (SO3), dat vervolgens gehydrateerd wordt. Vroeger werd het lodenkamerproces toegepast, maar daarmee kon geen sterk geconcentreerd zwavelzuur geproduceerd worden.

Een van de grootste afnemers van zwavelzuur is de kunstmeststoffenindustrie. Daarnaast wordt het toegepast als elektrolyt in loodaccu's, als (industrieel) schoonmaakmiddel, bij de synthese van sulfaatzouten, bij de raffinage van aardolie, als droogmiddel voor gassen en als reagens bij organische syntheses.

De zouten en esters van zwavelzuur worden sulfaten genoemd. In oude teksten worden de zouten ook als vitriolen aangeduid: zo verwijst kopervitriool naar koper(II)sulfaat. Tal van sulfaatzouten komen in de natuur voor in de vorm van mineralen. Enkele voorbeelden daarvan zijn calciumsulfaat (CaSO4) als gips en anhydriet, bariumsulfaat (BaSO4) als bariet, strontiumsulfaat (SrSO4) als celestien en ijzer(II)sulfaat (FeSO4) als melanteriet (dat ook ijzervitriool wordt genoemd).

De eigenschappen van zwavelzuur zijn sterk afhankelijk van de concentratie van de oplossing. In zuivere toestand is het sterk corrosief tegenover metalen, cellulair weefsel en gesteenten; een gedrag dat kan worden toegeschreven aan het sterk zure karakter van de stof, alsmede aan de dehydraterende en oxiderende aard van zwavelzuur. Om opspatten bij het maken van verdunningen te voorkomen, dient het zuur aan water te worden toegevoegd en niet omgekeerd.[6] Bij contact met de huid kunnen ernstige brandwonden ontstaan. Verder werkt zwavelzuur destructief op het hoornvlies en kan het blindheid veroorzaken.

Oops something went wrong: