Aiara

Arabako udalerria From Wikipedia, the free encyclopedia

Aiaramap
Remove ads

Aiara[1] (ofizialki Aiara / Ayala) Arabako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Gasteiztik 46 bat kilometrora dagoena. Udalerriak Arespalditza du herriburu, eta beste 22 herriz ere osatua dago; populatuena Luiaondo da.

Datu azkarrak Administrazioa, Estatua ...

Aiaraldeko eskualdea osatzen du Amurrio, Artziniega, Okondo eta Laudio udalerriekin batera.

Remove ads

Geografia

Ingurune naturala

Gorobel mendilerroa udalerriaren hegoaldean dago, Burgosko probintziako Merindadeen eskualdetik banatzen duela.

Ikustekoa da Soxotik gertu dagoen Peñaladros izeneko ur-jauzia, 25-30 metroko garaiera duena.

Udalerri mugakideak

Aiarak mugakide ditu iparraldean Gordexola (Bizkaia) eta Okondo; ipar-ekialdean Laudio; ekialdean Amurrio; hego-ekialdean Urduña (Bizkaia); hegoaldean Merindadeak (Burgos); eta mendebaldean Artziniega eta Merindadeak (Burgos).

Remove ads

Historia

Thumb
Kexaa dorretxea.

Historikoki garrantzi handia izan du, batez ere Erdi Aroan, azken hamarkadetan gainbehera badator ere. Gaur egun 3.000 biztanlera ere ez da heltzen udalerri osoa.

Historiaurreari dagokionez, hiru trikuharri aurkitu dira Aiaran; haietariko bi Añesen, eta Menoion bestea. K.a. XXV. mendekoak omen dira.

Banaketa administratiboa

Aiara udalerria 24 herriz osatua dago, 23 kontzejutan antolatuta daudenak:

Demografia

Nekazaritzari lotutako udalerria izanik, Aiarak ez zuen gora-behera demografiko handirik izan XX. mendean. Mende horren bigarren erdialdean beherakada txiki bat izan zuen, baina XXI. mendearen hasieran biztanleak irabazi zituen.

Informazio gehiago Aiarako biztanleria ...

Politika

Sakontzeko, irakurri: «Hauteskundeak Aiaran»

2023-2027 legegintzaldia

2023ko hauteskundeen ondorengo Aiarako udalbatza

Alderdia

2023ko maiatzak 28

Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
5 / 11
660 (% 44,69)
Aiara Batuz (AB)
3 / 11
364 (% 24,64)
Euskal Herria Bildu (EHB)
3 / 11
360 (% 24,37)
Alderdi Popularra (PP)
0 / 11
59 (% 3,99)
Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE)
0 / 11
34 (% 2,30)
Datuen iturria: Hauteskunde emaitzak. Eusko Jaurlaritza

Boletin Oficial del Territorio Historico de Alava (Gaztelaniaz)

Alkateak

Hauek izan dira Aiarako azken alkateak:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[6]
Lazaro Gancedo Salmanton[6][7] 1979 1983 Euzko Alderdi Jeltzalea
Lazaro Gancedo Salmanton[6][7] 1983 1987 Euzko Alderdi Jeltzalea
Lazaro Gancedo Salmanton[6][7] 1987 1991 Euzko Alderdi Jeltzalea
Florencio Alamillo Barandiaran[6] 1991 1995 Euzko Alderdi Jeltzalea
Florencio Alamillo Barandiaran[6] 1995 1999 Euzko Alderdi Jeltzalea
Florencio Alamillo Barandiaran[6][8][9] 1999 2000 a Euzko Alderdi Jeltzalea
Ainhoa Campo Arenaza[6][10] 2000 2003 Euzko Alderdi Jeltzalea
Ainhoa Campo Arenaza[6][10] 2003 2007 Euzko Alderdi Jeltzalea-Eusko Alkartasuna
Ainhoa Campo Arenaza[6][10] 2007 2011 Euzko Alderdi Jeltzalea
Josu Artetxe Arana[6][11] 2011 2015 Bildu
Gentza Alamillo Udaeta[6][12][13] 2015 2019 Euzko Alderdi Jeltzalea
Gentza Alamillo Udaeta[6][12][13] 2019 2023 Euzko Alderdi Jeltzalea
Pruden Otegi Etxebarria[14][15][16] 2023 Jardunean Euskal Herria Bildu

a 2000ko Maiatzean Florencio Alamillo Barandiaran Alkatea zendu zen.

Remove ads

Garraioa

Araba Bus sareko eta lineek zerbitzua ematen diote udalerri honi:

 Araba Bus
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera 
15Gasteiz
(unibertsitatea)
Gasteiz (epaitegiak)Gasteiz (Bastiturri)Gasteiz (geltokia)ZaitegiMurgiaSarriaMurgia (Paularrak)AmetzagaBeluntza (Soleta)IzarraLezamaLarrinbeAmurrioAmurrio (San Jose)Luiaondo (Malato)LuiaondoLaudio (Gurutze Gorria)LaudioAretaLaudio (Ugarte)OkondoArtziniega
16ArtziniegaArtziniega (gasolindegia)LantenoMenagaraiIbaguenArespalditzaMurga (industrialdea)IzoriaAmurrio (gasolindegia)AmurrioAmurrio (San Jose)Laudio (Gurutze Gorria)LaudioLaudio (Ugarte)Okondo (Goienuri)Okondo (Okondoxena)Okondo (Zubidiarte)Okondo (Jubilatuen kluba)Okondo (Kutxabank)Okondo

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu udalerrian:

 Eskualdeko Garraioa
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera 
2Amurrio
Arespalditza
LuxoOzetaMenoioBeotegiKexaaMenagarai (Jauregi)Zuhatza (Ibarra)Zuhatza (Zerrabe)Zuhatza (eliza)AgiñagaMadariaSalmantonMaroñoIzoriaMurga (Markixa)Murga (eliza)OlabezarEtxegoienAmurrio (gasolindegia)Amurrio (geltokia)Amurrio
Arespalditza
Remove ads

Kultura

Ondasun nabarmenak

Euskara

XIX. mendera arte ibarreko herri batzuetan euskara mantendu egin zuten, baina hortik aurrera gainbehera handia gertatu da Aiaran. Gaur egun, aiararren ia laurdena euskalduna da, eta haiek biltzeko asmoz Hogeitalau Euskara Elkartea sortu zuten.

Remove ads

Argazki galeria

Aiarar ospetsuak

Erreferentziak

Ikus, gainera

Kanpo estekak

Loading related searches...

Wikiwand - on

Seamless Wikipedia browsing. On steroids.

Remove ads