Najlepsze pytania
Chronologia
Czat
Perspektywa

Angielszczyzna standardowa

ogólna odmiana języka angielskiego Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Remove ads

Angielszczyzna standardowa, zwana też angielszczyzną ogólną[1] lub literacką[2][a], także język ogólnoangielski[3] (ang. Standard English, SE[3]) – zespół form języka angielskiego pełniących funkcję dialektu prestiżowego i standardu językowego w krajach anglojęzycznych, zwłaszcza w kontaktach publicznych i oficjalnych. Odróżniają się one od form niestandardowych, ograniczonych pod względem zasięgu terytorialnego lub używanych przez warstwy społeczne o niższym statusie[4]. Standard English to odmiana angielszczyzny, która funkcjonuje jako norma porozumiewawcza w najważniejszych instytucjach społecznych, w tym w administracji, sądach i środkach masowego przekazu, a także jest promowana i nauczana w szkołach[5][6]. Pełni funkcję grafolektu, czyli ustabilizowanego standardu piśmienniczego[7].

Szybkie fakty Obszar, Pismo/alfabet ...

Właściwości angielszczyzny standardowej są głównie kwestią gramatyki, słownictwa oraz ortografii (pisowni i interpunkcji), nie zaś wymowy; przyjmuje się bowiem, że obejmuje ona wiele rodzajów akcentów[5][6]. Nawet pod względem struktury gramatycznej język ogólnoangielski nie wykazuje pełnej homogeniczności: jego warianty narodowe preferują różne formy językowe (np. bieżąca norma brytyjska każe mówić I’ve just got a letter, amerykańska zaś akceptuje I’ve just gotten a letter)[8]. Ponadto koncepcja angielszczyzny standardowej nie jest rozumiana w sposób jednolity, a różni autorzy podkładają pod to pojęcie różne treści[9]. W odróżnieniu od wielu innych języków standardowych Standard English nie podlega regulacji ze strony rady językowej[10] i ewoluuje w sposób bardziej spontaniczny (niekontrolowany), na podstawie konsensusu użytkowników[11].

Zdecydowana większość osób anglojęzycznych w charakterze pierwszego języka przyswaja lokalne odmiany angielszczyzny, mniej lub bardziej odmienne od języka standardowego[12]. Mimo że język ogólnoangielski jest szeroko zrozumiały, nie jest równie szeroko produkowany. W mowie posługuje się nim tylko mała część społeczeństwa; w większym użyciu są odmiany regionalne lub mieszanka angielszczyzny standardowej i regionalnej. Częściej spotyka się go w tekście (druku)[5]. Wielu użytkowników angielszczyzny operuje dwoma lub kilkoma dialektami, przełączając się między nimi w zależności od sytuacji komunikatywnej[13]. Pewne formy dialektalne są dobrze znane użytkownikom Standard English za sprawą wpływu muzyki, filmów czy też kontaktu międzygrupowego[14]. Standard English to zazwyczaj ta odmiana angielskiego, z którą są zapoznawani obcokrajowcy uczący się języka[15].

Remove ads

Wariantywność stylistyczna

Podsumowanie
Perspektywa

Angielszczyzna standardowa dominuje w komunikacji oficjalnej i publicznej, w tekstach drukowanych, pismach urzędowych czy wiadomościach telewizyjnych; nie jest jednakże bytem jednolitym stylistycznie[16]. W jej obrębie wyróżnia się bowiem różne style językowe, które są związane z odmiennymi okolicznościami sytuacyjnymi (np. w języku ogólnym można użyć zarówno formalnego zdania She must be taller than I, jak i częstszej, mniej formalnej wersji: She must be taller than me). Zakres pojęciowy angielszczyzny standardowej obejmuje zatem nie tylko język oficjalny czy książkowy, ale również nieformalne sposoby wypowiedzi[17].

Funkcjonalne zróżnicowanie Standard English uwidacznia się m.in. przy porównywaniu artykułu w gazecie z pracą naukową. Zasadnicze różnice w użyciu języka istnieją między językiem mówionym a językiem pisanym, które różnią się kanałem komunikacji[13]. Niemniej styl nieformalny to domena nie tylko swobodnego języka mówionego, ale także gazet i czasopism, które zwykle dopasowują styl w zależności od poruszanej tematyki[17].

Poza angielszczyzną standardową istnieją liczne dialekty niestandardowe, które są mniej ustabilizowane od odmian standardowych oraz szybciej akceptują nowe formy gramatyczne i słownikowe. Standardy języka angielskiego charakteryzują się ogólnie przyjętymi zestawami reguł, których duża część wywodzi się z przepisów ustanowionych przez XVIII-wiecznych gramatyków normatywnych[18]. Słabiej zdefiniowany jest natomiast zasób słownictwa języka standardowego[19].

Remove ads

Uwagi

  1. Termin „język literacki” (pochodzący ze słowiańskiej tradycji lingwistycznej; zob. Starý 1993 ↓, przyp. 1, s. 89) bywa utożsamiany z terminem „język standardowy”, ale w innymi znaczeniu chodzi o pewną odmianę funkcjonalną języka (use-related variety, język literacki odróżniany od np. języka prawniczego; zob. Vajdičková 2013 ↓, s. 189).

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Loading related searches...

Wikiwand - on

Seamless Wikipedia browsing. On steroids.

Remove ads