Вітачоў

From Wikipedia, the free encyclopedia

Вітачоў
Remove ads

Вітачоў або Вітычоў (па-ўкраінску: Витачі́в) — сяло ў Абухаўскім раёне Кіеўскай вобласьці Ўкраіны. Уваходзіць у склад Украінскай меставай тэрытарыяльнай грамады. Да 2020 году - цэнтар Вітачоўскай сельскай рады. На сёньняшні дзень - цэнтар Вітачоўскай старасьцінскай акругі.

Хуткія факты
Вітачоў у трактаце імпэратара Канстанціна. Каля 949 г.
Thumb
Вітачоўскі пагорак у 1095 г.
Вітачоў у 1149 г.
Thumb
Вітачоў і Вітачоўскі брод у 1151 г.
Thumb
Дэлегацыя кіянаў у Вітачове. 1177 г.
Remove ads

Гісторыя

Раньнія часы

Найраней Вітачоў згаданы ў гісторыка-геаграфічным трактаце імпэратара рамеяў Канстанціна Парфірароднага «De administrando imperio», які пабачыў сьвет у 950 годзе. Вялося пра тое, як росы зьбіралі даніну з навакольных славянаў[1]

У чэрвені месяцы, рухаючыся па рацэ Данапру, яны [росы] спускаюцца да Вітачова[a], які зьўляецца фартэцыяй, падуладнай Росі, і, пабыўшы там два-тры дні, пакуль падыйдуць усе манаксілы [чаўны-аднадрэўкі], тады выпраўляюцца ўніз па названаму Данапру рацэ

Наступны ўпамін пра Вітачоў, датаваны ажно 1095 годам, ёсьць у Іпацьеўскім летапісе. Тады кіеўскі князь Сьвятаполк Ізяславіч «зарубіў» на Вітачоўскім пагорку паселішча, якое назваў сваім імям Сьвятаполч-град[2]. Як і ў X ст. Вітачоў стаяў каля дняпроўскага броду, ахоўваў яго.

Калі ў 1149 годзе суздальскі князь Юры Далгарукі узяў у аблогу Пераяслаў, яму насустрач з Кіева выйшаў князь Ізяслаў Мсьціславіч. Паблізу Вітачова да яго далучыліся палкі Ізяслава Давыдавіча і Расьціслава Смаленскага, пасьля чаго войскі вялікага князя пераправіліся праз Дняпро[3]. Двума гадамі пазьней, спрабуючы перашкодзіць пераходу праз раку Юрыя Далгарукага, Ізяслаў Мсьціславіч выслаў да Вітачова сваю дняпроўскую флатылію і прывёў палкі. Тут адбылася й бітва[4].

У 1177 годзе да князя Сьвятаслава Ўсеваладавіча ў час ягонага паходу на Кіеў у Вітачоў прыбыла дэлегацыя з запрашэньнем на кіеўскі стол[5].

Археалягічныя раскопкі, праведзеныя Б. А. Рыбаковым, паказалі — на Вітачоўскім пагорку, што каля 70 м над узроўнем Дняпра, існавалі два гарадзішчы. Паўночнае дасьледчык атаясаміў з старой фартэцыяй, згаданай у X ст., паўднёвае — зь Сьвятаполч-градам. У XI ст. жыцьцё на першым спынілася; на другім знойдзеная вялікая колькасьць матэрыялаў XII — XIII стст.[6].

Вялікае Княства Літоўскае

Згаданы Вытэчоў у дароўнай грамаце ўнучкі пана Сямёна Полаза Фенны свайму другому, пасьля Мельхіёра Насілоўскага, мужу пану Шчаснаму Харлінскаму, пісанай 6 сьнежня 1568 году[7]:

Я, Фенна Дмитровна Любецкая, жона пана Щасного Харлинского, дворенина и струкциса господара короля его милости, вызнаваю и явно чиню сим моим листомъ всим посполите и кожному з особна, кому того чтучи слышати нинешним и напотом будучимъ: што перво сего матка моя небожчица кнегиня Дмитровая Романовича Любецкая кнегиня Фенна Семеновна Полозовна небожчику брату моему а сыну своему князю Богушу Дмитровичу Любецкому зостала винна певную суму пенезеи две тысечи копъ грошеи личбы литовское, которую взявши до рукъ своих, на потребы свое властные обернула и в тои суме двохъ тисечах копахъ грошеи заставила сыну своему а брату моему именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хоиники, Остроглядовичи, Новоселки, Глядковичи, Хвостницу, Ставокъ, Сосновую, половицу Лопатина, Загайцы, Гостомлъ, Вытечов, Бышов, Бугаювъ, землю Злобицкую, три дворища в месте Киевскомъ а дворище, на которомъ былъ двор небожчика деда моего пана Семена Полоза, которые именя и дворища вышеи мененые въ тои суме его милости малжонкови моему заделати и нагородити а на часы пришлыи и потомныи его милост охотнеишимъ и прихилнеишимъ уделати... Писан в Луцку, лета Божего нароженя тисеча пятсот шестдесят осмого, месеца декабра, шостого дня

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (і Вітачоў з прылегласьцямі) было далучана да Кароны Польскай[8].

Карона Каралеўства Польскага

Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскай зямлі (ваяводзтва) на 1581 год, з 1 дыму асадных сялянаў Вітычова пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, выбіралася 15 грошаў[9].

Пад уладай Расейскай імпэрыі

Найноўшы час

Thumb
Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.

У 1925 годзе сяло Вітачоў — у складзе Абухаўскага раёну Кіеўскай акругі УССР.

Remove ads

Заўвагі

  1. Калі перадаваць кірыліцай, дык больш дакладна будзе — Витетсева.

Крыніцы

Літаратура

Loading related searches...

Wikiwand - on

Seamless Wikipedia browsing. On steroids.

Remove ads