cover image

Unia Europejska, UE (ang. European Union, EU) – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht[11] – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę sui generis[13].

Quick facts: Konstytucja, Język urzędowy, Stolica, Przewod...
Unia Europejska
Flaga europejska
Dewiza: In varietate concordia[1]
(Zjednoczona w różnorodności[1])
Hymn:
Ode „An die Freude”

(Oda do radości)
Konstytucja

Traktat z Maastricht, Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
traktat lizboński

Język urzędowy

24 języki[2]

Stolica

Bruksela (egzekutywa i legislatywa)
Strasburg (legislatywa)
Luksemburg (trybunał sądowy, izba kontroli)
Frankfurt (bank centralny)

Przewodniczący Rady Europejskiej

Charles Michel[3]

Szef rządu

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen[3]

Przewodniczący Parlamentu

Roberta Metsola[4]

Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe


4 233 262 km²
3,08%

Liczba ludności (2020)
  całkowita 
  gęstość zaludnienia


447 706 209[5]
105,8 osób/km²

PKB (2019)
  całkowite 


19 413 mld[uwaga 1] USD[6]

PKB (PSN) (2019)
  całkowite 
  na osobę


22 147 mld[uwaga 2] dolarów międzynar.[6]
41 801 dolarów międzynar[6].

Waluta

9 walut, w tym euro¹ (€)[7] (EUR)[8]

Utworzona:
Jako EWG
 • podpisane
 • powołana

Jako UE
 • podpisany
 • powołana
Jako org. międzynar.
 • podpisany
 • powołana


traktaty rzymskie
 • 25 marca 1957[9]
 • 1 stycznia 1958[10] traktat z Maastricht
 • 7 lutego 1992[10]
 • 1 listopada 1993[10]
traktat lizboński
 • 13 grudnia 2007[10]
 • 1 grudnia 2009[10]

Religia dominująca

chrześcijaństwo[11]

Strefa czasowa

UTC −4 do +4 (0 do +2, uwzględniając tylko kontynent europejski)

Domena internetowa

.eu[12]

Close
Quick facts: ...
Close
Budynek Berlaymont w Brukseli, siedziba Komisji Europejskiej
Sala obrad plenarnych Parlamentu Europejskiego w Strasburgu

Unia Europejska jako organizacja międzynarodowa (w międzynarodowoprawnym tego słowa znaczeniu) funkcjonuje od 1 grudnia 2009. Równocześnie zastąpiła ona kilka form współpracy, w tym m.in. Wspólnotę Europejską. Proces integracji wykracza poza ściśle określone ramy geograficzne Europy[14]. W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi[15].

Początkiem powojennej integracji europejskiej było powstanie w 1952 Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. W 1958 została utworzona Europejska Wspólnota Gospodarcza i to jej bezpośrednią następczynią jest Unia Europejska. Od czasu wejścia w życie traktatu lizbońskiego, tj. 1 grudnia 2009, podstawę prawną funkcjonowania stanowią Traktat o Unii Europejskiej (znany także jako traktat z Maastricht) oraz Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Integralną część Traktatów stanowią tabele ekwiwalencyjne, protokoły i wyjaśnienia. Duże znaczenie dla unijnego porządku prawnego ma też Karta praw podstawowych UE. Prawem wiążącym są również umowy międzynarodowe z państwami trzecimi (w tym układy stowarzyszeniowe), których stroną były Wspólnota Europejska i Unia Europejska. Dokończeniem acquis Unii są akty prawa wtórnego powstałe w oparciu o Traktaty i umowy międzynarodowe.